III SA/Łd 700/07

Dnia 23 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi D. N. na decyzję [...] Kuratora Oświaty w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., na podstawie art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 pkt 2 i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku – Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 97, poz. 674 ze zm.) odmówił D. N. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 9b ust. 1 powołanej ustawy, warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela i w przypadku nauczyciela kontraktowego zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. W rozpoznawanej sprawie ubiegający się o nadanie stopnia awansu zawodowego – D. N. spełnił w ocenie organu jedynie dwa wskazane powyżej warunki tzn. legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na Uniwersytecie Warszawskim z tytułem magistra wychowania fizycznego, odbył dodatkowy 9 – miesięczny staż w okresie od dnia 1 września 2006 roku do dnia 31 maja 2007 roku i otrzymał w dniu 26 czerwca 2007 roku pozytywną ocenę dorobku zawodowego. Nie spełnił natomiast, zdaniem organu, trzeciego warunku, jakim jest zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną powołaną zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku nr [...]. Odwołując się do treści § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 grudnia 2004 roku w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. Nr 260, poz. 2593), który stanowi, iż komisja egzaminacyjna podejmuje rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu swoich członków, organ I instancji podkreślił, iż na egzaminie, który odbył się w dniu 2 lipca 2007 roku obecni byli wszyscy członkowie komisji, a każdy z członków komisji mając do dyspozycji od 0 do 10 punktów dokonywał oceny nauczyciela. Po przeprowadzeniu postępowania egzaminacyjnego D. N. uzyskał 23 punkty, a średnia arytmetyczna punktów wyniosła 5,75 punktów, co w myśl § 13 ust. 3 i 4 powołanego rozporządzenia nie uprawnia do zaliczenia egzaminu, gdyż średnia arytmetyczna, która wymagana jest aby egzamin mógł być uznany za zaliczony wynosi 7 punktów. Od powyższej decyzji D. N. wniósł odwołanie, w którym zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez komisję egzaminacyjną w innym składzie. Podniósł, że w okresie odbywania dodatkowego 9 – miesięcznego stażu zawodowego wykazał się odpowiednim dorobkiem zawodowym, odnosząc sukcesy zawodowe na szczeblu sportowym, jak i uzyskując osiągnięcia kulturalno – oświatowe. Wskazał, że w trakcie stażu zawodowego trwającego 2 lata i 9 miesięcy, przedłużonego o kolejne 9 miesięcy, ukończył Studia Podyplomowe na Akademii Ekonomicznej w Katowicach w zakresie "Zarządzanie w oświacie i dydaktyka przedsiębiorczości", zaś w zawodzie nauczyciela pracuje od 6 lat. Podkreślił, że skład komisji egzaminacyjnej powołanej przez Dyrektora Wydziału Edukacji był identyczny, jak podczas pierwszego egzaminu, który odbył się w dniu 28 listopada 2005 roku, co zdaniem skarżącego budzi wątpliwości co do bezstronności członków komisji i "tendencyjnej" oceny jego dorobku zawodowego. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] [...] Kurator Oświaty w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 9b ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a-3 ustawy – Karta Nauczyciela, że organ prowadzący szkołę jest związany merytorycznym stanowiskiem komisji egzaminacyjnej w sprawie zaliczenia, bądź nie zaliczenia egzaminu nauczycielowi. Oznacza to, iż w stosunku do nauczyciela, który nie zdał egzaminu zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego. Zarówno bowiem organ prowadzący szkołę, jak i organ rozpatrujący odwołanie nie posiada kompetencji do merytorycznego weryfikowania stanowiska komisji egzaminacyjnej. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie w ramach kompetencji nadzorczych przysługujących Kuratorowi Oświaty w postępowaniu egzaminacyjnym prowadzonym na wniosek D. N. nie stwierdzono naruszeń przepisów prawa. Komisja egzaminacyjna dokonała bowiem analizy przedłożonej przez wnioskodawcę dokumentacji, spełniającej wszystkie wymogi formalne i przeprowadziła postępowanie egzaminacyjne w obecności wymaganego kworum. W komisji zasiadał również przedstawiciel związku zawodowego nauczycieli - powołany do składu na wniosek D. N. Każdy z członków komisji egzaminacyjnej dokonał oceny spełnienia przez wnioskodawcę wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego określonych w § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia, dysponując skalą oceny od 0 do 10 punktów. Średnia arytmetyczna punktów przyznanych wnioskodawcy przez poszczególnych członków komisji wyniosła natomiast 5,75 punktu, co w myśl § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 roku, nie uprawnia do zaliczenia egzaminu. Z przebiegu prac komisji egzaminacyjnej sporządzono protokół, w którym szczegółowo wyjaśniono i odniesiono się do spełnienia przez wnioskodawcę poszczególnych wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, wskazując jednocześnie na powody przyznania obniżonej oceny. Zdaniem organu odwoławczego, działania komisji egzaminacyjnej były zatem zgodne z prawem i brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych i merytorycznych do kwestionowania dokonanej przez komisję oceny, nawet jeśli nie spełniła oczekiwań wnioskodawcy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący – D. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez komisję egzaminacyjną w innym niż dotychczas składzie. Zdaniem skarżącego zarówno decyzja organu I, jak i II instancji jest niewłaściwa, gdyż ocena dorobku zawodowego i egzamin kwalifikacyjny został przeprowadzony przez tych samych członków komisji, którzy uczestniczyli podczas pierwszego egzaminu kwalifikacyjnego o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego. Podniósł, iż ocena komisji egzaminacyjnej pozbawiona jest obiektywizmu, a gdyby został poinformowany o składzie tej komisji przed egzaminem na pewno zgłosiłby zastrzeżenia. W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze dodatkowo podkreślił, iż zgodnie z dyspozycją art. 9g ust. 8 ustawy – Karta Nauczyciela, nauczyciel, który nie zdał egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego może ponownie złożyć wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego po odbyciu na swój wniosek i za zgodą dyrektora dodatkowego stażu w wymiarze 9 miesięcy. Egzamin odbywa się przed komisją, w składzie, o którym mowa w art. 9g ust. 2 i 5 ustawy, a z literalnego brzmienia tego przepisu nie wynika, że w skład komisji egzaminacyjnej nie mogą być powołane osoby biorące udział w poprzednim postępowaniu egzaminacyjnym. Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008r. skarżący złożył plik dokumentów mających potwierdzać jego zaangażowanie w pracę i zdobycie stosownych kwalifikacji zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku – Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 97, poz. 674 ze zm.). W myśl art. 9b ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6, oraz w przypadku nauczyciela kontraktowego - zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. W przypadku natomiast niespełnienia przez nauczyciela warunków, o których mowa w ust. 1, dyrektor szkoły lub właściwy organ, o którym mowa w ust. 4 pkt 2-4, odmawia nauczycielowi, w drodze decyzji administracyjnej, nadania stopnia awansu zawodowego (art. 9b ust.6 ustawy). Uzyskanie zatem kolejnego stopnia awansu zawodowego jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia przez nauczyciela trzech warunków: posiadania wymaganych kwalifikacji, odbycia stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego i uzyskanie pozytywnego wyniku w postępowaniu przed komisją egzaminacyjną. Użycie przez ustawodawcę w treści art. 9b ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela słowa "odmawia" oznacza natomiast, iż nie ma w tym względzie miejsca na dowolność organu i w przypadku braku spełnienia jednej z wymienionych wyżej przesłanek jest on zobligowany do wydania decyzji odmownej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż bezspornym jest, że skarżący – D. N. spełnił jedynie dwa wskazane powyżej warunki tj. posiada dyplom ukończenia studiów magisterskich na Uniwersytecie Warszawskim z tytułem magistra wychowania fizycznego, odbył dodatkowy 9 – miesięczny staż w okresie od dnia 1 września 2006 roku do dnia 31 maja 2007 roku i otrzymał pozytywną ocenę dorobku zawodowego. Nie spełnił natomiast trzeciego warunku, jakim jest zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną powołaną przez Dyrektora Wydziału Edukacji stosownie do zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...], zmienionego zarządzeniem z dnia [...] roku, nr [...]. D. N. nie uzyskał wymaganej do zaliczenia egzaminu przez komisję egzaminacyjną ilości punktów, o których mowa § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 roku w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593 ze zm.).tj. średnia arytmetyczna punktów powinna wynosić co najmniej 7. Z uwagi na powyższe organy obu instancji prawidłowo, w oparciu o art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela, odmówiły skarżącemu nadania stopnia nauczyciela mianowanego w drodze decyzji administracyjnej wskazując jednocześnie warunek, którego nie spełnił. Należy zaznaczyć, iż rozstrzygnięcie komisji egzaminacyjnej nie może podlegać daleko idącej kontroli Sądu, a ocena pracy komisji i sposobu procedowania sprowadza się jedynie do zbadania jej pod kątem formalnym. Oznacza to, że kontrolując legalność decyzji [...] Kuratora Oświaty, Sąd bada między innymi, czy komisja podjęła postępowanie kwalifikacyjne na wniosek nauczyciela (art. 9b ust. 3 ustawy), czy jej prace zostały przeprowadzone w wyznaczonym terminie (art. 9b ust. 3 ustawy), czy powołał ją właściwy organ i we właściwym składzie (art. 9g ust. 3 i § 10 rozporządzenia), czy postępowanie kwalifikacyjne było poprzedzone formalną analizą dokumentacji i czy komisja przeanalizowała dokumentację oraz pozostałe elementy, o których mowa w § 11 rozporządzenia. Rozstrzygnięcie komisji kwalifikacyjnej jest niewątpliwie aktem z zakresu administracji publicznej, podjętym w toku postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego. Postępowanie to kończy się decyzją o nadaniu lub odmowie nadania takiego stopnia. Orzeczenie komisji nie jest zatem samodzielną decyzją administracyjną i może być oceniane dopiero w ramach końcowego rozstrzygnięcia. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie ocena komisji egzaminacyjnej nie budzi żadnych zastrzeżeń Sądu. Do przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego Dyrektor Wydziału Edukacji stosownie do treści zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...] wraz ze zmianą dokonaną zarządzeniem z dnia [...] roku, nr [...] powołał komisję egzaminacyjną, której skład ustalono zgodnie z przepisem art. 9g ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela oraz § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 roku w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. Komisja egzaminacyjna w dniu 2 lipca 2007 roku dokonała analizy dorobku zawodowego na podstawie przedłożonej przez skarżącego dokumentacji, spełniającej wymogi formalne oraz przeprowadzonej rozmowy w obecności wymaganego kworum do podejmowania rozstrzygnięć. Każdy zaś z członków komisji ocenił spełnienie przez D. N. wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia według skali punktowej od 0 do 10. Pełne uzasadnienie faktyczne oceny i punktacji komisji egzaminacyjnej znalazło się w protokole z przebiegu jej prac, który spełnia wszystkie przesłanki określone w § 13 ust. 3 i § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 roku w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. Uzasadnienie komisji zawiera szczegółowe informacje o udzielonych przez skarżącego odpowiedziach na postawione pytania i szczegółowo wyjaśnia dlaczego skarżący nie spełnił wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Wbrew natomiast stanowisku skarżącego, który twierdzi, że ocena jego dorobku zawodowego była "tendencyjna" należy wskazać, że komisja dokonując analizy przedłożonej przez skarżącego dokumentacji nie zakwestionowała jego kwalifikacji, stażu, czy oceny dotychczasowego dorobku zawodowego. Przyczyną odmowy nadania stopnia nauczyciela mianowanego był brak akceptacji komisji, spowodowany uzyskaniem przez skarżącego zbyt niskiej liczby punktów podczas przeprowadzonej rozmowy egzaminacyjnej. Odnosząc się natomiast do głównego zarzutu zawartego w skardze dotyczącego składu komisji, należy wskazać, iż zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie bowiem z § 10 wskazanego rozporządzenia, organ powołujący komisję dla nauczyciela ubiegającego się o stopień awansu zawodowego, ustalając skład komisji zapewnia w niej udział ekspertów o specjalności odpowiadającej typowi i rodzajowi szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony oraz specjalności zawodowej nauczyciela. Przepis ten ma brzmienie kategoryczne i brak jest możliwości odstąpienia od zapewnienia obsady komisji odpowiadającej typowi i rodzajowi szkoły. Przepis ten zakłada związek członków komisji z danym typem i rodzajem szkoły, w której uczy oceniany nauczyciel (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2006 roku, sygn. akt II SA/Wa 292/-6, LEX nr 213785). Nie zawiera także wyłączenia, że w skład komisji nie mogą być powołani członkowi biorący udział w poprzednim postępowaniu egzaminacyjnym. W niniejszej sprawie, jak wynika z załączonych do akt protokołów z posiedzeń komisji egzaminacyjnych, skład komisji egzaminacyjnej podczas pierwszego egzaminu, który odbył się w dniu 28 listopada 2005 roku, wbrew temu co twierdzi skarżący, nie był tożsamy ze składem komisji egzaminacyjnej podczas ostatniego egzaminu przeprowadzonego w dniu 2 lipca 2007 roku. Na egzaminie, który odbył się w dniu 2 lipca 2007 roku oprócz trzech stałych członków komisji egzaminacyjnej - przewodniczącego i dwóch ekspertów w zakresie wychowania fizycznego uczestniczyło także dwóch innych członków - przedstawiciel Kuratorium Oświaty i Dyrektor Szkoły. W skład komisji dodatkowo powołany został również na wniosek skarżącego przedstawiciel związku zawodowego nauczycieli, który występował w charakterze obserwatora i nie zgłosił żadnych negatywnych uwag co do prac tej komisji. Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że Sąd kontroluje jedynie, czy zaprezentowane przez komisję stanowisko, jako jeden z warunków uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, nie jest obarczone wadą formalną, która w konsekwencji mogłaby podważyć trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, co należy szczególnie zaakcentować w świetle zarzutów skargi, iż Sąd badając decyzję organu nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności zastosowanej, zakresie dozwolonej skalą punktacji. Komisja egzaminacyjna rozpatrująca wniosek D. N. działała zgodnie z procedurą określoną w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 roku i oceniała spełnienie przez skarżącego wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, zawartych w § 8 ust. 1 rozporządzenia. Brak jest zatem podstaw prawnych i merytorycznych do kwestionowania tej oceny, chociaż ocena ta nie spełniła oczekiwań skarżącego. Na marginesie natomiast należy jedynie podnieść, że czynności podejmowane przez komisję egzaminacyjną podlegają, stosownie do treści art. 9h ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela nadzorowi ze strony organu sprawującego nadzór pedagogiczny – czyli w tym przypadku [...] Kuratorowi Oświaty w Ł. Postępowanie nadzorcze wszczynane jest z urzędu, co nie zmienia faktu, że odczucia nauczyciela, nawet subiektywne co do nieprawidłowości pracy komisji mogą być przekazane organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny i można wnosić o wszczęcie postępowania nadzorczego, ale nie można się tego skutecznie domagać. Jednakże zaakcentować należy, że jest to postępowanie odrębne od dwuinstancyjnego postępowania w sprawie o nadanie stopnia awansu zawodowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2005 roku, sygn. akt II SA/Wa 1356/04, LEX nr 165763). Sąd uznał zatem, iż organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, co z kolei oznacza, iż skarżący nie spełnił warunków określonych w art. 9b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku – Karta Nauczyciela. Zaskarżona decyzja, a tym samym poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa, a przytoczona argumentacja organu odwoławczego w pełni zasługuje na uwzględnienie. Organy rozpoznające sprawę wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Podnoszone natomiast w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu, złożone przez skarżącego na rozprawie dokumenty, potwierdzające jego zaangażowanie i kwalifikacje zawodowe, były nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż komisja egzaminacyjna nie zakwestionowała kwalifikacji posiadanych przez skarżącego lecz negatywnie oceniła prezentowane przez niego wiadomości z zakresu objętego egzaminem. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. a.ł.