I GZ 202/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Cysek po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 817/07 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] października 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 817/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odrzucił skargę kasacyjną M. G. od wyroku tegoż Sądu z dnia 11 marca 2008 r., oddalającego skargę M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] października 2007 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe po wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu wskazano m. in., iż wyrok Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu dnia 14 kwietnia 2008 r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 14 maja 2008 r. W ustawowym terminie M. G. złożył środek zaskarżenia sporządzony osobiście, w którym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem WSA w B. z dnia 21 maja 2008 r., zaś postanowieniem tegoż Sądu z dnia 22 sierpnia 2008 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Pełnomocnik występujący w imieniu M. G. złożył skargę kasacyjną dnia 17 października 2008 r., zatem z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stąd, w ocenie Sądu pierwszej instancji, biorąc pod uwagę brak wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zastosowanie znajdował art. 178 p.p.s.a., na mocy którego wniesiony środek odwoławczy został odrzucony. W zażaleniu na powyższe postanowienie WSA w B. pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazanego środka odwoławczego zarzucił błędne przyjęcie, iż termin do wniesienia skargi kasacyjnej w każdym przypadku zaczyna swój bieg od daty doręczenia uzasadnienia wyroku. Zdaniem pełnomocnika, w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu termin do wniesienia skargi kasacyjnej liczony jest od daty udzielenia temu pełnomocnikowi pełnomocnictwa. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia datą udzielenia pełnomocnictwa jest dzień 18 września 2008 r., stąd termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 18 października 2008 r., a więc skarga kasacyjna złożona została przed upływem 30 dniowego terminu, zakreślonego w przepisach p.p.s.a. W argumentacji zażalenia powołano się na stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 253/05, w myśl którego termin do złożenia skargi kasacyjnej powinien biec od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu powziął wiadomość o wyznaczeniu go przez właściwy organ samorządu zawodowego. Zdaniem autora zażalenia, kwestionowane postanowienie w sposób oczywisty narusza prawo skarżącego do sądu i zamyka mu drogę do dochodzenia jego praw poprzez niezapewnienie działającemu z urzędu pełnomocnikowi strony odpowiedniego terminu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a - którego naruszenie zarzuca skarżący - skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wbrew stanowisku skarżącego przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Wprawdzie art. 175 § 1 p.p.s.a. przewiduje przymus "adwokacko-radcowski", jednakże nie oznacza to, że ubieganie się o przyznanie pełnomocnika z urzędu ma wpływ na interpretację cytowanego art. 177 § 1 p.p.s.a. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewidują bowiem wstrzymania biegu terminów ustawowych. Tak więc również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie może stanowić i nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jak błędnie sugeruje skarżący. Stąd złożenie dopiero dnia 17 października 2008 r. skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji doręczonego stronie 14 kwietnia 2008 r., niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Nie można zgodzić się także z zawartym w zażaleniu stwierdzeniem, że zostało naruszone prawo skarżącego do sądu. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu jest takim samym pełnomocnikiem, jak pełnomocnik z wyboru. W przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jedyną odrębnością jest zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów z tym związanych. Nie można zakładać, że strona będzie w takim przypadku gorzej reprezentowana. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej i nadanie sprawie dalszego biegu byłoby możliwe jedynie w przypadku złożenia przez pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i uwzględnieniu tego wniosku przez Sąd. Niemniej jednak w sprawie niniejszej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został złożony. Skoro pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to Sąd I instancji słusznie odrzucił spóźnioną skargę kasacyjną, zgodnie z art. 178 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela stanowiska zawartego w postanowieniu NSA z dnia 15 kwietnia 2005r., sygn. akt II OZ 253/05, iż termin do złożenia skargi kasacyjnej powinien biec od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu powziął wiadomość o wyznaczeniu go przez właściwy organ samorządu zawodowego. Pogląd zawarty w uzasadnieniu tego orzeczenia jest odosobniony, a wyrażona w nim teza jest wysoce dyskusyjna w świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za słuszne należy uznać stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., zgodnie z którym wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. m. in. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt I FZ 59/07, postanowienie NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1444/06, postanowienie NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II OZ 1036/07). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak wyżej. ----------------------- 22