VII SA/Wa 1863/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-04
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej uzasadnienia, może w pozostałym zakresie utrzymać w mocy sprzeciw, jednocześnie zmieniając rozstrzygnięcie na podstawie innego przepisu prawa budowlanego, co pogarsza sytuację strony odwołującej się?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej uzasadnienia, nie może w pozostałym zakresie utrzymać w mocy sprzeciwu, jeśli jednocześnie zmienia rozstrzygnięcie na podstawie innego przepisu, co pogarsza sytuację strony odwołującej się. Takie działanie stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 KPA, który zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego, oraz art. 139 KPA, który zakazuje wydawania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zachodzą szczególne przesłanki. Ponadto, instalacja tablic i urządzeń reklamowych, w tym trwale związanych z gruntem, co do zasady wymaga jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Prezydenta Miasta W. na zamiar wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu urządzenia reklamowego. Inwestor, skarżąca spółka, zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych, w tym niedoręczenie postanowienia o uzupełnieniu dokumentacji pełnomocnikowi oraz wniesienie sprzeciwu po upływie ustawowego terminu. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej uzasadnienia, a w pozostałym zakresie utrzymał sprzeciw w mocy, jednocześnie uznając, że przedmiotowa budowla wymaga pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2008 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu urządzenia reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...] S.A. w P. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...]maja 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta W., na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U.
z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej Kpa, w związku
z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41 poz. 361 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.), po rozpatrzeniu zgłoszenia złożonego przez [...] S.A. w P. – wniósł sprzeciw w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych związanych z posadowieniem nośnika reklamowego o wymiarach 8,0 x 4,0 m opartego na betonowym elemencie stabilizującym, na terenie nieruchomości przy Al. [...] w W.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przeprowadzona analiza wykazała, że do zgłoszenia nie załączono niezbędnych dokumentów. W związku z powyższym organ
I instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na zgłaszającego [...] S.A. w P. obowiązek uzupełnienia braków w dokumentacji załączonej do zgłoszenia w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Inwestor nie dopełnił obowiązku wynikającego z postanowienia więc organ wydał w/w decyzję.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor [...] S.A,
z siedzibą w P., zarzucając naruszenie:
1. art. 30 ust. 2 Prawo budowlane w zw. z art. 40 ust. 2 poprzez nie doręczenie pełnomocnikowi skarżącej spółki K.W. postanowienia nakładającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r.,
2. art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez wniesienie sprzeciwu po upływie 30 dni od dokonania zgłoszenia,
3. art. 7, 77 i 107 Kpa poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego i niewłaściwe uzasadnienie decyzji.
W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że w dniu 2 kwietnia 2007r. dokonała zgłoszenia zamiaru montażu urządzeń reklamowych na terenie nieruchomości przy Al. [...] w W., w którym to dołączyła informację o urządzeniu reklamowym, wskazanie lokalizacji, projekt urządzenia reklamowego, podkład geodezyjny oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skarżąca zarzuciła również, że organ I instancji wydał postanowienie nr 280/2007, którego odpis nie został w ogóle doręczony pełnomocnikowi skarżącej, a następnie Prezydent W. dnia 8 maja 2007 r. wydał sprzeciw, który został doręczony pełnomocnikowi skarżącej dnia 22 maja 2007r.
W przedmiotowej sprawie zdaniem skarżącej organ I instancji nie doręczając postanowienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. pełnomocnikowi skarżącej, lecz bezpośrednio Skarżącej naruszył przepisy postępowania administracyjnego.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 Kpa oraz art. 82 ust. 3 i art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w P. uchylił decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] 05. 2007 r. w części dotyczącej uzasadnienia, a w pozostałym zakresie utrzymał sprzeciw w mocy.
W toku postępowania odwoławczego ustalono, że firma dokonała zgłoszenia
w dniu 3 kwietnia 2007 r., zgodnie z lokalizacją przedmiotowego nośnika reklamowego. W zgłoszeniu przedstawiono listę lokalizacji dotyczącą ponad 30 urządzeń reklamowych, 31 oświadczeń o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również znaczną ilość zbędnych materiałów reklamowych, utrudniających organowi I instancji zbadanie poprawności przedmiotowego zgłoszenia – jednego z pośród kilkudziesięciu.
Organ I instancji po otrzymaniu zgłoszenia wydał w dniu [...]. 04. 2007r. postanowienie Nr [...] o uzupełnieniu braków. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe postanowienie zostało wysłane zarówno na adres firmy jak również jej pełnomocnika K.W.
Organ odwoławczy stwierdził, że korespondencja została odebrana przez [...] S.A. w dniu 18 kwietnia 2007 r. Natomiast pełnomocnik inwestora nie odebrał powyższego postanowienia mimo, że organ I instancji wyekspediował go na adres pełnomocnika, również za pośrednictwem kuriera DHL EXPRESS. Z ustaleń wynika, że przedmiotowe postanowienie było trzykrotnie awizowane i na ostatnim widnieje data 24 kwietnia 2007 r.
W związku z zaistniałą sytuacją organ I instancji na podstawie art. 30 ust.
2 ustawy Prawo budowlane wydał decyzję nr [...] wnoszącą sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych przez inwestora.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy instancji stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo wskazał, że zgłoszenie nie spełniało ustawowych warunków, zaś inwestor mimo nałożonego obowiązku nie uzupełnił brakujących dokumentów. Pełnomocnik zgłaszającego odebrał decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. w dniu 22 maja 2007r.
Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego słuszne jest stwierdzenie odwołującego się, że od dnia wpływu zgłoszenia do dnia doręczenia zaskarżonej decyzji upłynęło 30 dni. Jednak zgodnie z art. 30 ust. 2, przyjmuje się, iż w razie wyznaczenia terminu uzupełnienia dokumentów termin biegnie od nowa.
Mając powyższy stan rzeczy organ odwoławczy stwierdził, iż ustawowy termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu nie mógł upłynąć w dniu 22 maja 2007 r., jak podniósł
w odwołaniu inwestor [...] S.A. w P.
Nadto organ odwoławczy stwierdził, że nośnik reklamowy stanowi konstrukcję stalową o wysokości do ok. 14 m, na fundamencie stanowiącym stopę żelbetonową
w postaci bloku o wymiarach zależnych od wysokości wyniesienia nośnika
i zagłębionego poniżej terenu lub z posadowieniem równo z poziomem terenu.
Zdaniem organu odwoławczego do takiego stanu faktycznego nie może mieć zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż wymienione w art. 3 pkt
3 w/w ustawy budowle wymagają pozwolenia na budowę.
Podniesione w końcowej części odwołania kwestie naruszenia przez Prezydenta Miasta W. przepisów art. 7, 77 i 107 Kpa, nie znajdują uzasadnienia w świetle wyczerpującego wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również omówienia przesłanek faktycznych i prawnych, które zdecydowały o sposobie rozstrzygnięcia sprawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] S.A. z siedzibą w P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta W. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 30ust. 5 ustawy Prawo budowlanego przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która była doręczona po upływie 30 dni, od dnia dokonania zgłoszenia zamiaru instalacji urządzenia reklamowego; art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 40 ust. 2 poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącej postanowienia nakładającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia.
Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana z naruszeniem art.
7, 77 Kpa poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego oraz 107 § 3 Kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie wobec tego, że decyzja narusza prawo materialne i przepisy postępowania administracyjnego. Przede wszystkim zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, który to przepis upoważnia organ do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części i do orzekania w tym zakresie co do istoty sprawy, bądź po uchyleniu decyzji do umorzenia postępowania pierwszej instancji.
Tymczasem organ uchylając decyzję w części dotyczącej uzasadnienia w pozostałym zakresie utrzymał sprzeciw w mocy.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że organ ten zakwestionował również przyjętą przez organ I instancji podstawę prawną, która miała zastosowanie w decyzji organu I instancji (art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego).
Organ ten bowiem w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. wniósł sprzeciw wobec niedopełnienia przez inwestora obowiązku uzupełnienia w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia zgłoszenia.
W uzasadnieniu zaś zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r. Wojewoda [...] stanął na stanowisku, że zamiar objęty zgłoszeniem jako budowa obiektu budowlanego wymaga pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 Prawa budowlanego. W istocie zatem wbrew rozstrzygnięciu doszło do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i wydania w jej miejsce decyzji zmieniającej rozstrzygnięcie na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, organu I instancji w całości. Nastąpiła więc zasadnicza zmiana rozstrzygnięcia. Niewłaściwe sprecyzowanie osnowy decyzji stanowiące obrazę art. 138 § 1 pkt 2 kpa, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż przepis art. 138 kpa zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do wydania innej decyzji niż wymieniona w tym przepisie.
Rozpoznając ponownie odwołanie inwestora od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] maja 2007 organ odwoławczy winien mieć na uwadze przepis art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. Skarżący kwestionował bowiem w odwołaniu zasadność decyzji o sprzeciwie z uwagi na uchybienie proceduralne organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy organ ten nie negował, że przedmiotowy nośnik reklamowy wymaga zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę.
Pogorszenie sytuacji nastąpiło, gdy organ odwoławczy uznał na skutek rozpoznania odwołania, że budowla objęta zgłoszeniem wymaga uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 28 Prawa budowlanego.
Skład orzekający nie podziela poglądu wyrażonego przez organ odwoławczy, że wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe będące budowlą
w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wymagają uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 Prawa budowlanego.
Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 pkt 6 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remontowaniu tablic
i urządzeń reklamowych z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Instalacja tablic reklamowych wymaga jedynie zgłoszenia o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga więc co do zasady uzyskania pozwolenia na budowę niezależnie od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane
z gruntem, które można uznać za budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej.
Ponadto art. 29 ust. 2 pkt 6 zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale również urządzenia reklamowe co niewątpliwie oznacza całość urządzenia reklamowego, a więc także elementów konstrukcyjnych do mocowań samej tablicy reklamowej. Natomiast jeśli organ administracji uzna, że zachodzą przesłanki wymienione w zamkniętym katalogu przepisu art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, wówczas może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia w odniesieniu do zgłoszonych tablic i urządzeń reklamowych. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przez organ podstaw do zastosowania art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.
Rozpoznając ponownie odwołanie organ winien odnieść się do zarzutów dotyczących uchybień proceduralnych organu I instancji podnoszonych przez inwestora. Organ winien mieć na względzie, że przepis art. 40 § 2 kpa zawiera nakaz doręczania pism pełnomocnikowi gdy strona ustanowiła pełnomocnika zamiast stronie, nie wyklucza jednak możliwości doręczenia pisma pełnomocnikowi i stronie.
Doręczenie pisma pełnomocnikowi i stronie wywołuje taki skutek, że strona jest poinformowana o treści aktu administracyjnego, natomiast terminy procesowe do wykonania czynności czy wnoszenia środków odwoławczych przez stronę należy liczyć od doręczenia pisma pełnomocnikowi.
Odnośnie podnoszonego zarzutu uchybienia przez organ 30 dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu nie powinno budzić wątpliwości, że w razie nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu przez organ, o którym mowa w art. 30 ust. 2 biegnie po upływie terminu od nowa. Wyznaczony przez organ termin (który w tym przypadku określono postanowieniem nr [...]
z dnia [...] kwietnia 2007 liczył 3 dni) powinien być realny w zależności od tego jakich dokumentów dotyczy i w jakim zakresie nałożono obowiązki. Dopiero po ponownym rozpatrzeniu odwołania przy uwzględnieniu powyższych uwag sądu organ będzie mógł wydać decyzję zgodnie z art. 138 kpa.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło