II SA/Sz 726/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 5 maja 2006r., [...] na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 z późn. zm/ odmówił przyznania K. W. uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej w latach 1943-1945. Z uzasadnienia decyzji wynika, że K. W. uzyskał uprawnienia kombatanckie orzeczeniem [...] w S. z dnia 14 listopada 1983r. z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w szeregach MO w latach 1946-1947. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 15 grudnia 1999r. pozbawił K. W. uprawnień kombatanckich, którą w dniu 7 lutego 2000r. utrzymał w mocy, zaś Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w S. wyrokiem z dnia 10 maja 2001r., sygn. [...] oddalił skargę strony. W dniu 25 lipca 2001r. K. W. zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 25 lipca 2003r. wydał decyzję w trybie art. 154 § 1 Kpa o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, którą w dniu 9 września 2004r. utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005r. sygn. akt [...] uchylił decyzje organu wskazując na konieczność zwrócenia się do strony, aby sprecyzowała swoje żądanie. K. W. w dniu 8 grudnia 2005r. wskazał, że wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej w latach 1943-1945. Organ zwrócił się do strony pismem z dnia 30 grudnia 2005r. wyjaśniając jakie warunki winien spełniać wniosek o przyznanie uprawnień. Organ przywołał treść art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podał, że K. W. nie przedstawił żadnych dowodów poza własnym oświadczeniem o służbie AK, w tym oświadczeń świadków ani nie podał ich adresów oraz nie dostarczył rekomendacji stowarzyszenia kombatanckiego. Z tego powodu organ odmówił stronie przyznania przedmiotowego świadczenia. K. W. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, gdyż nie zgodził się z wydaną decyzją. Wskazał nazwiska świadków i przybliżone ich adresy zamieszkania. Pismem z dnia 14 sierpnia 2006r. strona podała, że wnioskowani przez nią świadkowie nie żyją i wskazał adres wdowy po B. S. - J. S. W toku prowadzonego postępowania przesłuchano J. S. i odnaleziono akta Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Zarządu Wojewódzkiego w W. dotyczące B. S. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 29 maja 2007r. , [...] na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./, art. 1 ust. 2 pkt 3, art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 z późn. zm./ po ponownym rozpoznaniu sprawy K. W., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 5 maja 2006r., [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, stanowiący że dla uzyskania uprawnień kombatanckich konieczne jest złożenie przez zainteresowanego rekomendacji stowarzyszenia kombatanckiego, o ile poparta odpowiednimi dowodami nie jest w pierwszej kolejności działalność kombatancka. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazał, że dowody w sprawie ograniczają się do pisemnych relacji strony i w ocenie organu nie można przyjąć, że strona prowadziła działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy. Organ wyjaśnił, że w aktach ZBoWiD K. W. nie ma żadnej wzmianki na temat jego działalności w czasie wojny, zaś w życiorysie sam zobowiązany podał, że w latach 1940-1945 przebywał z matką we wsi L.. Dopiero w toku dalszego postępowania przed organem K. W. wskazał, że w 1943r. wstąpił do AK i brał udział w Powstaniu Warszawskim. Nadto strona podała, że z MO został zwolniony dyscyplinarnie z powodu służby w AK, jednakże jego akta osobowe wskazują, że przyczyną jego zwolnienia był negatywny stosunek do kolektywizacji rolnictwa. Organ poszukiwał osób wskazanych przez K. W. jako świadków oraz ich akt osobowych. Udało się jedynie odnaleźć akta B. S. i wdowę po nim J. S. Z zeznań J. S. wynika, że słyszała od męża o działalności konspiracyjnej K. W. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, jednak żeby K. W. formalnie wstąpił do AK i złożył przysięgę, otrzymał pseudonim i stały przydział mobilizacyjny. Zdaniem Kierownika działalność strony może być co najwyżej uznana za współpracę z ruchem oporu sprowadzająca się do wyświadczenia przysług, a nie za działalność w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy. Taka działalność nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Organ przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie. K. W. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., gdyż nie zgadzał się z wydaną decyzją. Podał, że należał do AK i szedł na pomoc Powstaniu Warszawskiemu od strony Puszczy Kampinoskiej i fakt ten musi być odnotowany. Na terenie cmentarza został ranny B. S. w szyję, zaś dowódca oddziału zadecydował o wycofaniu się. Podał, że w latach 80 nie starał się o uprawnienia z tytułu działalności w AK, gdyż miał je wówczas przyznane, zaś w życiorysie nie podawał o swojej należności do AK bo obawiał się represji. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Za działalność kombatancką uznaje się, m.in. pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945 ( art. 1 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy). Przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne było bardzo wnikliwe i dokładne, lecz nie dostarczyło dowodów na udział K. W. w Armii Krajowej. Organ podjął trud poszukiwania świadków (w tym ich akt kombatanckich) wskazanych przez stronę, ale udało się odnaleźć jedynie akta dotyczące B. S. i przesłuchać wdowę po im J. S.. Z zeznań J. S. wynika, iż skarżący mieszkał w jednej wsi z jej mężem, o działalności konspiracyjnej męża i jego kolegów wie z opowiadań męża, lecz nie zna szczegółów. Jej zeznania mają więc drugorzędne znaczenie. W aktach Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Zarządu Wojewódzkiego w W. dotyczących B. S. nazwiska skarżącego się nie wymienia. Sam skarżący w pismach kierowanych do organu podaje różne wersje dotyczące działalność w AK. W piśmie z dnia 16 listopada 1999r. podał, że do AK wstąpił w 1943r. w L. razem m.in. z B. S. oraz że pluton ćwiczył ppor Z. J.. Ćwiczenia odbywały się na terenie Puszczy Kampinoskiej oraz że z powodu przynależności do AK został zwolniony z pracy w MO. Okoliczności zwolnienia z MO są odmienne niż podaje strona i jak wynika to z akt osobowych powodem jego zwolnienia był negatywny stosunek do kolektywizacji rolnictwa. W piśmie z dnia 3 stycznia 2000r. skarżący podał, że jego pluton nie brał udziału w walkach w Powstaniu Warszawskim, lecz przebijał się z Puszczy Kampinoskiej do Warszawy od strony Powązek i odniósł straty w postaci 1 zabitego i 4 rannych. W piśmie z dnia 10 stycznia 2003r. skarżący nie wspomina o służbie w AK i podaje, że był represjonowany przez 5 letnią okupację, złapany w łapance i wywieziony do kopania rowów przeciwczołgowych, skąd uciekł po 3 tygodniach i się ukrywał. W piśmie z dnia 8 grudnia 2005r. skarżący podał, że posiada pamiątkę –kompas ofiarowany mu przez Z. J. W skardze z dnia 12 czerwca 2007r. skarżący podał, że wstąpił do AK i złożył przysięgę. Gdy szedł na pomoc Powstaniu Warszawskiemu od strony Puszczy Kampinoskiej, na terenie cmentarza / Powązki/ było starcie z wrogiem i tam został ranny w szyję B. S., zaś dowódca postanowił o wycofaniu oddziału. Powyższe oświadczenia skarżącego wskazują, że strona je modyfikuje w zależności od własnych potrzeb w celu uwiarygodnienia twierdzeń o przynależności własnej do AK. Oświadczenia strony nie zostały poparte żadnym dowodem świadczącym o jego przynależności do AK, a w kontekście akt kombatanckich B. S. są niewiarygodne. Oświadczenia skarżącego wskazują, że wie o pewnych faktach, które stara się wykorzystać na swoja korzyść, np. o ranie B. S.. Jednak porównanie jego oświadczeń z aktami B. S. wskazują, że ten został owszem ranny w szyję, lecz w walkach o Dworzec Gdański, a nie na terenie Powązek jak to podaje strona. Niewątpliwie skarżący znał się z B. S., jednakże nie podaje jak on nazwy plutonu, do którego miał należeć, ani pseudonimu dowódcy, ani pseudonimu własnego, który musiałby posiadać gdyby należał do AK, nie podaje także funkcji ani zadań jakie miał pełnić w AK. Oświadczeń skarżącego o służbie w AK nie sposób zweryfikować. Zaznaczyć należy, iż to nie organ, lecz strona wina udowodnić swoje twierdzenia. Okoliczność, że skarżący otrzymał kompas od Z. J., jak podaje od dowódcy, też nie świadczy o jego przynależności do AK. Wskazane przez skarżącego nazwisko nie zgadza się z nazwiskiem dowódcy wymienionego w aktach B. S., pomimo iż strona twierdziła, że z B. S. była i walczyła w jednym oddziale. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny w sprawie i wywiódł prawidłowe wnioski. Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./ orzekł jak w sentencji.