II OSK 1146/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-14
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Bożena Walentynowicz, Janina Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (pozbawienie strony udziału w postępowaniu) stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (pozbawienie strony udziału w postępowaniu) nie stanowi samoistnej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Takie naruszenie może być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji. Tryby nadzwyczajne weryfikacji decyzji administracyjnych są odrębne i nie mogą być stosowane zamiennie.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, zarzucając m.in. pozbawienie go udziału w postępowaniu. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując, że naruszenie art. 10 k.p.a. nie jest przesłanką nieważności, lecz może być podstawą wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia NSA Janina Kosowska /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 245/07 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 245/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Przedstawiając stan faktyczny rozpoznanej sprawy, Sąd I instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice ustalił na rzecz Wiesława Szczepaniaka warunki zabudowy dla inwestycji, obejmującej przebudowę i rozbudowę budynku usługowego o dodatkową część usługową na poziomie parteru i piętra budynku z dobudową schodów zewnętrznych na działkach Nr [...] i Nr [...], obręb L., położonych przy ul. [...] w Jelczu-Laskowicach.
Pismem z dnia 14 grudnia 2005 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji zarzucając organowi naruszenie art. 7 i 83 Konstytucji RP; art. 6, 8, 9, 10 § 1, 61 § 4 i 77 § 1 kpa; § 272 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, a także art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Skarżący podkreślił w szczególności, że jako właściciel nieruchomości Nr [...] nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, które zakończyło się wydaniem tej decyzji.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice. Odnosząc się do zarzutu naruszenia wskazanych we wniosku przepisów ustawy - Prawo budowlane, rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustawy o ochronie przeciwpożarowej, organ podniósł, że nie mają one zastosowania na etapie ustalania warunków zabudowy, lecz podczas wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał, że przepisy te dotyczą obowiązków inwestora związanych z rozpoczęciem robót budowlanych oraz wymagań przeciwpożarowych, które powinny zostać uwzględnione przez autorów dokumentacji projektowej opracowujących projekt budowlany. Natomiast ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 10 kpa dotyczącego pozbawienia udziału w prowadzonym postępowaniu organ podkreślił, że podnoszona okoliczność, mimo iż niewątpliwie stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego nie jest przesłanką uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji, lecz może być podstawą wznowienia postępowania.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezachowanie ładu przestrzennego w terenie i niezgodność w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, tj. art. 1 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1, art. 2 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz art. 64 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 12 i 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W zakresie prawa procesowego wskazał natomiast na naruszenie art. 7, 8, 10, 77 i 81 kpa, podnosząc, że pominięcie go jako strony w postępowaniu administracyjnym stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co powinno skutkować nieważnością kwestionowanej decyzji. Skarżący zarzucił ponadto, że przedmiotowa decyzja wydana została wbrew zakazowi, bowiem warunki zabudowy wydano dla inwestycji już zrealizowanej na działkach Nr [...] i Nr [...], położonych na terenie skweru miejskiego w centrum miasta Jelcz-Laskowice.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, ponownie podkreślając, że okoliczność pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu nie stanowi przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji, lecz może być podstawą wznowienia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, zarzuty naruszenia przez organ lokalizacyjny przepisów art. 7, 8, 77 § 1 i 81 kpa nie mogą być rozpatrywane odrębnie, bowiem w przypadku skarżącego wynikają z naruszenia przez organ art. 10 kpa, tj. pominięcia go jako strony w postępowaniu administracyjnym. Podniósł jednocześnie, że kwestionowana decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie organu odwoławczego, nie zachodzą zatem przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Wskazał, że decyzja wydana została na podstawie przepisu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzję o warunkach zabudowy wydaje, na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. W niniejszej sprawie decyzja wydana została przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice, Zastępcę Burmistrza. Zdaniem organu odwoławczego, nie zostały również spełnione przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4-7 kpa, skoro stosownie do art. 52 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zakwestionowana decyzja wydana została na rzecz Wiesława Szczepaniaka po rozpatrzeniu jego wniosku z dnia 14 stycznia 2005 r. Organ odwoławczy nie uznał także, aby decyzja posiadała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, gdyż obecnie obowiązujące przepisy prawa nie przewidują takiej sankcji dla decyzji o warunkach zabudowy.
W skardze na przedmiotową decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wskazał na naruszenie art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie mu czynnego udziału w sprawie oraz szeregu przepisów postępowania dowodowego, w tym art. 75-78, 80-81, 84, 86, 89 kpa, poprzez brak przeprowadzenia wskazanych przez niego dowodów i wyjaśnienia w pełni stanu faktycznego. Wskazał także na naruszenie zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 8, 9, 12 i 35 § 1 kpa oraz art. 7 Konstytucji RP, jak również na nieuwzględnienie wskazanych przez niego wyroków wydanych w sprawach karnych. Powołując się na wskazane naruszenia przepisów prawa skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uznając, że w warunkach niniejszej sprawy nie doszło do narusza prawa, oddalił skargę, a uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, wskazał, iż organ administracji publicznej prawidłowo zbadał, czy w sprawie wystąpiły określone w art. 156 § 1 kpa przesłanki dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice z dnia [...] marca 2005 r. i stwierdził, że nie wystąpiły taksatywnie wymienione w tym przepisie wady decyzji, które byłyby na tyle istotne, że utrzymanie w obrocie prawnym przedmiotowej decyzji byłoby nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym. Sąd I instancji podkreślił jednocześnie, iż wskazany przepis powinien być interpretowany ściśle, w konsekwencji czego nie jest dopuszczalne odwołanie się do innych, niewymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym np. błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary. Skarżący natomiast zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze, jako przesłankę, która w jego przekonaniu powinna skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji wskazał przede wszystkim naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez niedopuszczenie go do udziału w sprawie pomimo tego, że posiadał interes prawny. Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji wskazał, iż naruszenie wskazanego przepisu nie stanowi takiej kwalifikowanej wady decyzji, która stanowiłaby podstawę do wyeliminowanie jej z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie nieważności. Uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań nie zostało bowiem ujęte w treści art. 156 § 1 kpa. Tym samym stwierdzenie nieważności decyzji z tego powodu nie było dopuszczalne.
Sąd I instancji podniósł ponadto, że także pozostałe powody, dla których skarżący żądał stwierdzenia nieważności decyzji w toku postępowania administracyjnego i sądowego nie zostały zawarte w treści art. 156 §1 kpa. Zarzuty nieprzeprowadzenia dowodów wskazanych przez skarżącego i niewyjaśnienia w pełni stanu faktycznego, a ponadto naruszenie zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 8, 9, 12 i 35 § 1 kpa mogą bowiem stanowić zarzuty odwołania od decyzji organu I instancji w zwyczajnym toku postępowania. Zarzut, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu może natomiast stanowić przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Sąd I instancji zauważył jednocześnie, iż z akt administracyjnych wynika, że w toku jest postępowanie z wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice, w którym będzie mógł powołać się na zarzut naruszenia przez organy administracji publicznej art. 10 § 1 kpa. Odnosząc się do załączonych przez skarżącego odpisów orzeczeń i podnoszonych dodatkowo argumentów, stwierdził natomiast, że w całości odnoszą się one do postępowań wcześniejszych, dotyczących poprzedniej inwestycji uczestnika postępowania, a nie decyzji Burmistrz Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice z dnia [...] marca 2005 r.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę kasacyjną złożył, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, skarżący. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie, pomimo zaistnienia ku temu ustawowych przesłanek,
art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, mimo braku ku temu ustawowych przesłanek,
art. 106 § 2, 3 i 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie żądań, uwag, zarzutów, oświadczeń, wniosków i wyjaśnień informacyjnych zgłaszanych przez skarżącego w toku postępowania procesowego i nieprzeprowadzenie żądanych przez skarżącego dowodów uzupełniających,
art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak odniesienia się do zarzutów podnoszonych w skardze i w uzupełniającym piśmie procesowym skarżącego,
art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak zastosowania środków przewidzianych w tym przepisie i w konsekwencji podjęcie orzeczenia sprzecznego z prawem,
art. 7 Konstytucji RP poprzez wykroczenie poza granice wyznaczone przez ten przepis w wyniku podjęcia orzeczenia wbrew żądaniom skargi.
W oparciu o przytoczoną podstawę kasacyjną skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd I instancji, powołując się na art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, iż "w zaskarżonej decyzji, w rozstrzygnięciu je poprzedzającym, ani też w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice nie dostrzeżono wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 K.p.a., których zaistnienie nakazywałoby wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie ich nieważności". Powyższe oznacza natomiast, że Sąd I instancji wydał orzeczenie sprzeczne z prawem, albowiem orzekł wbrew żądaniom skargi, a tym samym wykroczył poza granice, jakie wyznacza art. 7 Konstytucji RP. Wpływ tego naruszenia na wynik postępowania polega na tym, że nie stosując środków przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wydał orzeczenie sprzeczne z prawem, bowiem skarżący, zgłaszając stosowne zarzuty w toku postępowania, wskazał m.in., że decyzję z dnia [...] marca 2005 r. sporządził nie organ do tego uprawniony, lecz W. L., który ponadto opracował prywatnie na rzecz inwestora projekt zagospodarowania części działek Nr [...] i Nr [...], które w planie zagospodarowania przestrzennego miasta Jelcz-Laskowice, były przeznaczone na teren skweru miejskiego.
Skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje podjęcie przez organ administracji publicznej czynności, których celem jest ustalenie dopuszczalności wszczęcia tego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Pozytywny wynik czynności sprawdzających skutkuje przejściem do postępowania rozpoznawczego. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika natomiast, że organ administracji publicznej nie przeprowadził żadnych czynności procesowych, a w szczególności nie przeprowadził żądanych przez niego dowodów z dnia 14 grudnia 2005 r. i z dnia 8 grudnia 2006 r. W aktach administracyjnych brak jest również protokołu z posiedzenia składu orzekającego organu z dnia 30 października 2006 r. i z dnia [...] stycznia 2007 r. Sąd I instancji nie dokonał natomiast żadnej oceny wskazanych wyżej zarzutów, do czego był zobligowany przepisem art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżący dodał ponadto, iż przewodniczący może zamknąć rozprawę tylko w przypadku, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Prowadząc postępowanie, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazał, iż składał wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających w tej sprawie, jednakże nie został on uwzględniony przez sąd, co stanowi naruszenie powołanych przepisów procesowych. Podkreślił ponadto, że Sąd I instancji nie rozpoznał również jego wniosków zawartych w pkt. 3 skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W świetle art. 174 powołanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie, skarga kasacyjna oparta została na podstawie z art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzuty podniesione w ramach tej podstawy kasacyjnej nie mogą być jednak uznane za usprawiedliwione. Na wstępie podkreślić należy, że podniesione zarzuty w dużej mierze sformułowane są w sposób mało precyzyjny, co pozbawia Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi, możliwości ich wszechstronnego rozpoznania.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów nie dotyczących bezpośrednio kwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia Sądu i instancji. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 106 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po wywołaniu sprawy rozprawa rozpoczyna się od sprawozdania sędziego, który zwięźle przedstawia na podstawie akt stan sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi (§ 1). Po złożeniu sprawozdania, strony - najpierw skarżący, a potem organ - zgłaszają ustnie żądania i wnioski oraz składają wyjaśnienia. Strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków. Przewodniczący udziela głosu pozostałym stronom według ustalonej przez siebie kolejności (§ 2). Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (§ 3). Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (§ 5).
W warunkach niniejszej sprawy, zgodnie z protokołem rozprawy z dnia 6 listopada 2007 r., skarżącemu umożliwiono złożenie żądań i wniosków oraz wyjaśnień. Sąd I instancji rozpoznał również złożone na rozprawie wnioski dowodowe skarżącego. Zauważyć należy, iż w świetle przytoczonego wyżej art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego jest dopuszczalne wyłącznie gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie, sam skarżący podczas wyjaśnień składanych na rozprawie oświadczył natomiast, iż większość dokumentów, których dopuszczenia domagał się jako dowód nie dotyczą bezpośrednio decyzji, którą chciałby wzruszyć w trybie stwierdzenia nieważności. W konsekwencji, brak było podstaw do uznania celowości przeprowadzenia dowodu z tych dokumentów w sprawie toczącej się w trybie postępowania nadzwyczajnego - nieważnościowego, które opiera się na przesłankach określonych w art. 15 6 § 1 kpa.
W skardze kasacyjnej, skarżący również nie wykazuje jak uwzględnienie złożonych wniosków dowodowych mogłoby wpłynąć na wynik niniejszej sprawy. Tym samym, zarzut naruszenia art. 106 § 2, 3 i 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należy za niezasadny.
Za nieuprawniony uznać też należy zarzut naruszenia art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przedmiotowy zarzut nie znajduje rozwinięcia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać oceny, jakie ewentualnie akty lub czynności podjęte w granicach niniejszej sprawy, skarżący uważa za naruszające prawo i jakie środki powinien, jego zdaniem, podjąć w tej sytuacji Sąd I instancji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na wstępie wskazać należy, iż przepis ten określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, stanowiąc, iż są to: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. Stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze i w uzupełniającym piśmie procesowym skarżącego. Powyższe nie oznacza jednak, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności, że skarżący nie wykazał, aby przedmiotowe naruszenie miało taki charakter. Zauważyć należy, iż w warunkach niniejszej sprawy niezbyt szczegółowe odniesienie się przez Sąd I instancji do podniesionych przez skarżącego zarzutów nie oznacza, że nie stały się one przedmiotem jego rozważań. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał bowiem wystarczająco powody, dla których w jego ocenie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice z dnia 24 marca 2005 r., Nr [...], i tym samym zarzucenia organowi, który podjął się jej kontroli w trybie nadzoru, naruszenia prawa, w tym w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności podjętych przez ten organ decyzji. Okoliczności, na które skarżący powołuje się w skardze kasacyjnej, nie mogą natomiast wpłynąć na prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji oceny. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił bowiem przyczyny, dla których nie uznał za konieczne przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego. Nie można tym samym zarzucić mu pominięcia żądań skarżącego i dowolności w zakresie gromadzenia materiału dowodowego w oparciu, o który podjął rozstrzygnięcie. Skarżący nie wskazał również w jaki sposób okoliczność sporządzenia projektu decyzji z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...], przez W. L. - wpisanego na listę członków Dolnośląskiej Okręgowej Izby Architektów, mogła wpłynąć na ważność tej decyzji, skoro zgodnie z art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów.
Mając na uwadze powyższe, odnieść się należy do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. Wskazać należy, iż zgodnie z tym przepisem, w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Wyjaśnić natomiast należy, że sąd nie uwzględnia skargi, jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania rozpoznawczego stwierdzi, że zaskarżony akt nie narusza prawa albo że narusza prawo, jednak nie w takim stopniu, który dawałby podstawę do uwzględnienia skargi.
W warunkach niniejszej sprawy, przedmiotem kontroli Sądu I instancji były decyzje podjęte w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...]. Zauważyć należy, iż z uwagi na charakter tego postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu nie orzekało w nim co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji, lecz co do istnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Sąd I instancji, dokonując kontroli legalności podjętych w toku tego postępowania decyzji nie doszukał się naruszenia prawa, uzasadniającego uwzględnienie skargi. Słusznie bowiem uznał, że zarzuty skarżącego koncentrujące się wokół okoliczności niedopuszczenia go do udziału w sprawie, zakończonej decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...], mogłyby odnieść skutek wyłącznie w toku postępowania wznowionego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie zaś w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. System weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych oparty jest bowiem na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi w konsekwencji rażące naruszenie prawa (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", wyd. 6, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2004, str. 617). Niedopuszczalne jest tym samym przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić zarazem jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Bezskuteczne jest zatemodwoływanie się we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji do innych, niż wymienione w przepisie art. 156 § 1 kpa, okoliczności, którym w drodze wykładni rozszerzającej można byłoby przypisać sankcję nieważności. W świetle powyższego, jak również wobec braku uznania zasadności pozostałych zarzutów skargi, Sąd I instancji zastosował art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zgodzie z przedstawioną wyżej jego wykładnią.
Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie, pomimo zaistnienia ku temu ustawowych przesłanek, uznać należy natomiast za gołosłowny. Wskazać należy, iż w świetle tego przepisu, sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach. Podnosząc ten zarzut w podstawie skargi kasacyjnej, skarżący nie wskazał jednak jakie konkretnie przyczyny, uzasadniają w warunkach niniejszej sprawy stwierdzenie nieważności decyzji kontrolowanych przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zatem odnieść się do zarzutu, który nie został poparty żadną argumentacją.
Ostatecznie, za chybiony uznać należy również zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP. Stosownie do tego przepisu, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej, podjęcie przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia niezgodnego z żądaniami skarżącego, nie może być uznane za naruszenie wskazanego przepisu. W warunkach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, aby istniały podstawy do uwzględnienia jego skargi. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 184 zd. 1 Konstytucji RP, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Przedmiotowa kontrola dokonywana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że jeśli zaskarżony akt nie narusza prawa to Sąd I instancji jest obowiązany skargę oddalić. W konsekwencji, żądania skarżącego, a tym samym wniesiona skarga w warunkach niniejszej sprawy nie mogła być uwzględniona.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż podstawa, na której oparta została skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie jest usprawiedliwiona. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło