II OSK 294/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-05

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Andrzej Jurkiewicz, Małgorzata Dałkowska-Szary

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 51 Prawa budowlanego może być prowadzone w stosunku do obiektu, dla którego wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, mimo późniejszego uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet w sytuacji gdy wydano pozwolenie na użytkowanie, obliguje organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Pozwolenie na użytkowanie nie stanowi przeszkody dla tego postępowania, a jego uchylenie może być podstawą do wznowienia postępowania w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy linii elektroenergetycznej, dla której wydano pozwolenie na budowę, a następnie pozwolenie na użytkowanie. Po prawomocnym uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne dotyczące zgodności budowy z prawem, uznając je za bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi inwestora, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędzia NSA del. Małgorzata Dałkowska-Szary Protokolant: Edyta Balcer-Szczęsna po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S. E. O. S.A. z/s w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 października 2008 r. sygn. akt II SA/Po 173/08 w sprawie ze skargi 1) P. S. E. – Z. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. 2) PSE-O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 października 2008r., sygn. akt II SA/Po 173/08 oddalił skargi P. S. E.- Zachód S. A.z siedzibą w P. i P.– O. S. A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego decyzją z dnia [...] października 2007r. umorzył, postępowanie administracyjne w sprawie zgodności budowy linii elektroenergetycznej 220-400kV P.- K. z przepisami prawa, jako bezprzedmiotowe. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 104 i 105 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna została zrealizowana na podstawie decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2005r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia [...] sierpnia 2006r. Nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie. W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] maja 2007r. oględzin na terenie działek nr 46 i 50/8 w K. organ nie stwierdził naruszenia przepisów prawa budowlanego i uznając że postępowanie jest bezprzedmiotowe, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. i Z. M. oraz G. i S. J., powołując się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2006r. w sprawie II SA/Po 1211/05, w którym stwierdzono w części nieważność, a w pozostałym zakresie uchylono decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2005r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] czerwca 2005r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] grudnia 2007r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na konieczność rozważenia skutków prawnych istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Ponadto organ wskazał, że ustawodawca przewidział obowiązek przeprowadzenia postępowania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w związku z wyeliminowaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skarg P. S. E. –Z. S.A. z siedzibą w P. i P. G. E. S.A. z siedzibą w L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. P. S. E.-Z. S.A. w P. były uczestnikiem postępowania administracyjnego, a P. G. E. S.A. w L. została następcą prawnym inwestora przedmiotowej linii, P. S. E. S.A. z siedzibą w W. Zdaniem skarżących, nie można traktować budowy obiektu na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona, jako budowy bez pozwolenia na budowę. Zatem wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2006r. nie może być podstawą ani do wydania decyzji o rozbiórce przedmiotowej linii elektroenergetycznej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, ani do prowadzenia przez organ postępowania legalizacyjnego na podstawie w/w przepisu. Przepis art. 48 Prawa budowlanego ma bowiem zastosowanie jedynie do obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Trafnie więc, zdaniem skarżących, organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie. Skarżący podnieśli też, że organ odwoławczy winien był rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, a nadto że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego i analizy przepisów prawa budowlanego jakie winien organ pierwszej instancji zastosować ponownie rozpatrując sprawę. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2008r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączono sprawy obu skarżących do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Po 173/08. Na rozprawie w dniu 8 października 2008r. pełnomocnik P.-O. S.A. z siedzibą w W., na podstawie załączonych do akt sprawy dokumentów wykazała, że spółka ta jest następcą prawnym skarżącej P. G. E. S.A. z siedzibą w L. i oświadczyła, że popiera skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skarg uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie i dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargi oddalił. W uzasadnieniu wyroku podał, że postępowanie w niniejszej sprawie, wszczętej przez organ nadzoru budowlanego, dotyczyło zgodności wybudowania linii elektroenergetycznej 220-400 kV P.-K. z przepisami prawa. Niespornym było, że przedmiotowa linia była wybudowana na podstawie decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2005r. Nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2005r. Nr [...]. Realizacja inwestycji została dokonana w okresie obowiązywania w/w decyzji Wojewody Wielkopolskiego. Do użytkowania linii przystąpiono po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ostatecznej decyzji z dnia 28 sierpnia 2006r. o pozwoleniu na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 września 2006r., sygn. akt IISA/Po 1211/05, stwierdził nieważność w/w decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2005r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2004r. w części dotyczącej pozwolenia na tymczasowe wykorzystanie jednego toru, a w pozostałej części uchylił decyzje organów obu instancji. Skarga kasacyjna od tego wyroku, złożona przez P. S. E. S.A. w W., została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2007r., sygn. akt II OSK 163/07. Obecnie toczy się także postępowanie wznowieniowe odnośnie decyzji organu nadzoru budowlanego w sprawie pozwolenia na użytkowanie linii elektroenergetycznej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skoro inwestor wykonał prace przy budowie przedmiotowej linii elektroenergetycznej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie naruszył przepisu art. 28 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm.), a zatem organ nadzoru budowlanego, nie może orzec rozbiórki na podstawie art. 48 ust.1 Prawa budowlanego. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w odniesieniu do obiektów budowlanych wykonanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, organ winien przeprowadzić postępowanie w trybie i na zasadach określonych w art. 51 ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust.3 w związku z art. 51 ust.7 Prawa budowlanego. Wobec konieczności zbadania w trybie art. 51, czy wykonana inwestycja jest zgodna z przepisami prawa budowlanego, a zatem czy możliwa jest jej legalizacja, nie jest możliwe wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, brak jest bowiem podstaw do uznania za bezprzedmiotowe takiego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17.01.2007r., sygn. IIOSK 167/06, lex nr 327397, wyrok NSA z dnia 20.01.2003r.,sygn. IVSA 1613/2002, lex Polonica nr 359524, wyrok NSA z dnia 27.03.2007r., sygn. IIOSK 525/06 niepubl.) W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji uznał, że uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji umarzającego postępowanie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest trafne. Sąd zaznaczył, że wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia przesłanek określonych w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie zawiera wymaganego przepisami uzasadnienia prawnego, podania podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, jednakże w ocenie Sądu, uchybienie to nie miało wpływu na ostatecznie prawidłowe merytorycznie rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Za nietrafny uznał Sąd zarzut skarżących, że organ odwoławczy winien był wydać decyzję merytoryczno-reformatoryjną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Taką decyzję organ odwoławczy może wydać jedynie wtedy, gdy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie i stwierdzi potrzebę przeprowadzenia jedynie dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W niniejszej sprawie w celu stwierdzenia czy wykonana inwestycja jest zgodna z wymaganiami Prawa budowlanego, zachodzi konieczność przeprowadzenia w całości postępowania w trybie art. 51 prawa budowlanego. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji będzie zobowiązany do nakazania inwestorowi wykonania czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego prawem. Taka sytuacja wyklucza możliwość wydania przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. S. E. O. S.A. i zaskarżając go w całości zarzuciły: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że procedura legalizacyjna, o której mowa w w/w przepisach, może być przeprowadzona w stosunku do obiektu, co do którego wydano ostateczne pozwolenie na użytkowanie, które pozostaje w mocy; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zaaprobowanie poglądu organu II instancji, że w sprawie nie zachodziła konieczność umorzenia postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości, co miało bezpośredni wpływ na oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a tym samym na wynik sprawy. Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka podała, że kontrolując dokonaną przez organ II instancji subsumpcję stanu faktycznego pod przepisy Prawa budowlanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł się na interpretacji art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w innej sprawie, zgodnie z którą, jeżeli inwestor wykonał roboty budowlane przy budowie obiektu na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i w okresie ważności tego pozwolenia, to po uchyleniu tej decyzji prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego nie jest możliwe w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego w trybie i na zasadach określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. Zdaniem skarżącej Spółki powyższa ocena została dokonana przez Sąd pierwszej instancji w oderwaniu od całokształtu okoliczności sprawy. Organ odwoławczy nie wziął bowiem pod uwagę faktu, że dnia 28 sierpnia 2006r. wydane zostało pozwolenie na użytkowanie linii elektroenergetycznej 2 x 220 + 2 x 400 kV P. – K.. Pomimo uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 14 września 2006r. decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Wielkopolskiego oraz stwierdzenia nieważności tych decyzji tylko w tej części, w której dotyczyły one tymczasowego wykorzystania jednego toru 220 kV na napięcie 110 kV, w momencie orzekania przez organy administracyjne w niniejszej sprawie, jak również obecnie, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie pozostawała w mocy. Pozwolenie na budowę zostało uchylone po zakończeniu budowy i uzyskaniu przez skarżącego pozwolenia na użytkowanie. Autor skargi kasacyjnej podniósł, iż procedura legalizacyjna określona w art. 51 Prawa budowlanego ma służyć możliwości ukończenia i zgodnego z prawem użytkowania inwestycji, pomimo uchybień popełnionych przez inwestora w trakcie budowy lub błędów organu przy wydawaniu pozwolenia na budowę. W przypadku jednak, gdy inwestor uzyskał już pozwolenie na użytkowanie inwestycji, prowadzenie postępowania legalizacyjnego jest bezprzedmiotowe, a przynajmniej przedwczesne tak długo, jak pozwolenie na użytkowanie pozostaje w mocy. Skarżąca Spółka podkreśliła, że uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nie doprowadziło do automatycznego uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co oznacza, że skarżący nie potrzebuje obecnie, dla zgodnego z prawem użytkowania obiektu, przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. W przedmiotowej sprawie bowiem, skarżący legitymuje się ostatecznym pozwoleniem na użytkowanie. Pozwolenie to zostało uchylone w trybie wznowienia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] września 2008r., jednakże ta decyzja (nieostateczna) została na skutek odwołania uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] listopada 2008r. Pozwolenie na użytkowanie pozostaje więc w mocy i pozostawało w mocy w czasie wydawania decyzji w niniejszej sprawie przez organy administracji. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej Spółki brak jest podstaw do prowadzenia tzw. postępowania legalizacyjnego, a zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo orzekł umarzając postępowanie. Natomiast decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca w/w prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji jest nieprawidłowa i narusza art. 105 § 1 k.p.a., a zatem zaskarżony wyrok nie może się ostać. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej w dalszej części tego uzasadnienie p.p.s.a.). Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Natomiast skarga nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów, które pozwalały by na jej uwzględnienie, natomiast wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę odpowiada prawu. Przede wszystkim odnosząc się do przedstawionych zarzutów kasacyjnych zauważyć należy, iż przedmiotem kontroli legalności dokonywanej przez Sąd pierwszej instancji była decyzja kasacyjna organu nadzoru budowlanego podjęta w trybie art. 138 § 2 k.p.a. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego wobec jego bezprzedmiotowości ( art. 105 § 1 k.p.a.) i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zgodności z przepisami prawa wybudowania linii elektroenergetycznej 220-400 kV P. – K., wobec zrealizowania jej na podstawie decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2005r. o pozwoleniu na budowę a także z uwagi na to, że dodatkowo na sporny odcinek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. udzielił pozwolenia na użytkowanie. Umorzenie postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji w tej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. niezależnie od wadliwie wskazanego uzasadnienia zamieszczonego w tej decyzji, co trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w motywach zaskarżonego wyroku. Mimo , że Sąd pierwszej instancji nie przedstawił w tym zakresie pełnej argumentacji to jednakże wydany wyrok pomimo tego odpowiada prawu. Przede wszystkim celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Umorzenie postępowania administracyjnego zamyka drogę do konkretyzacji praw i obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej sprawie. Umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnych stosunku prawnego a więc nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z braku przesłanek podmiotowych ( brak uprawnionego podmiotu wskutek jego śmierci lub utraty przez niego zdolności do nabycia uprawnień o charakterze osobistym) lub też braku przesłanek przedmiotowych ( nie ma przedmiotu rozpoznania ). Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Dopiero wynik tego postępowania pozwala na ocenę zasadności wniosku strony. Dlatego też podstawowe znaczenie w takich okolicznościach ma precyzyjne oznaczenie przedmiotu postępowania, w którym strona żąda określonego zachowania organu poprzez wydanie określonej decyzji. Organy administracji państwowej mają obowiązek rozpatrzenia sprawy podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w świetle wszystkich wchodzących w rachubę przepisów oraz udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, aby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a. wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sytuacji gdy strona jest zainteresowana wydaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozpatrzenia sprawy stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego ( 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) nakazujących uchylić decyzję . W rozpoznawanej sprawie tak naprawdę organ pierwszej instancji nie wyjaśnił przedmiotu żądania stron A. i Z. M. oraz G. i S. J. jakiego dotyczyło pismo z dnia [...] marca 2007r. W/w podmioty wskazywały w nim, iż są niezadowolone z tego, że w pobliżu ich zabudowań zrealizowania linię elektroenergetyczną co jest szkodliwe dla zdrowia. Organ administracji pierwszej instancji nie podjął jakichkolwiek kroków aby precyzyjnie określić żądanie stron przyjmując samodzielnie, iż dotyczy ono zbadanie zgodności z prawem wykonania linii elektroenergetycznej 220-400kV P. –K.. Natomiast określenie przedmiotu postępowania jest bardzo istotne dla prowadzenia właściwego postępowania, właściwości organów a także ewentualnej jego bezprzedmiotowości a zatem ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie. Przede wszystkim nie wyjaśniono i nie ustalono czy złożony wniosek dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę spornej linii elektroenergetycznej czy też pozwolenia na jej użytkowanie, ewentualnie czy też dotyczy wznowienia postępowania wobec nie brania udziału w którymś z w/w postępowań bez własnej winy czy też jest to skarga złożona w trybie skargowym a to art. 227 k.p.a. i następne bądź dotyczy jeszcze innego postępowania np. w zakresie naruszenia przepisów Prawo ochrony środowiska. W chwili składania pisma z dnia 25 marca 2007r. w obrocie prawnym występowały jeszcze decyzje o pozwoleniu na budowę jak i pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. Brak ustaleń w tym zakresie niezależnie od późniejszych zdarzeń związanych z eliminacja z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę czy też wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie uniemożliwiał wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, dlatego też tak wydaną decyzję zasadnie uchylono w trybie art. 138 § 2 k.p.a. albowiem organ II instancji w takiej sytuacji nie może czynić w tym zakresie ustaleń jak też wydać decyzje merytoryczno –reformatoryjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. Tym samym w opisanych wyżej okolicznościach niewątpliwie decyzja organu odwoławczego uchylająca i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania wobec nie ustalenia przedmiotu postępowania, prawidłowo została oceniona przez Sąd pierwszej instancji jako zgodna z prawem co uzasadniało oddalenie wniesionych skarg w trybie art. 151 p.p.s.a. Dlatego też przy uwzględnieniu wskazanych wyżej przesłanek całkowicie nieusprawiedliwiony jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez zaaprobowanie poglądu organu II instancji, że w sprawie nie zachodziła konieczność umorzenia postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości co miało bezpośredni wpływ na oddalenie skargi. Ponadto należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji zawarte w zaskarżonym wyroku, iż skoro inwestor wykonał prace budowlane przy realizacji spornej linii elektroenergetycznej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę to nie naruszył przepisu art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994. Prawo budowlane ( tj. Dz. U. Nr 156 z 2006r., poz. 1118 ze zm.) tym samym organ nadzoru budowlanego nie może wobec takiej inwestycji zastosować trybu nakazu rozbiórki z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Natomiast wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obliguje organ nadzoru budowlanego do doprowadzenia takiej inwestycji do stanu zgodnego z prawem poprzez zastosowanie trybu i zasad wynikających z przepisów art. 51 ust. 1 pkt.1 i 2 oraz ust.3 w związku z art. 51 ust.7 Prawa budowlanego. Również przywołane przez Sąd pierwszej instancji na poparcie takiego stanowiska poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte we wskazanych tam orzeczeniach są w pełni akceptowane przez skład Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznający wniesioną kasację. W takiej sytuacji nawet pozwolenie na użytkowanie spornej inwestycji, nie stanowi przeszkody ani też nie uniemożliwia prowadzenia postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Niewątpliwie wadliwe jest stanowisko skarżącego, iż procedura legalizacyjna przewidziana w przepisie art. 51 ustawy Prawo budowlane nie może być wdrożona w stosunku do inwestycji co do, której wydano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę stwarza bowiem przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. zmierzającą do uruchomienia z urzędu tego trybu nadzwyczajnego w sytuacji gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie zostało uchylona. Już z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w chwili jego wydawania takie wznowieniowe postępowanie wobec decyzji zezwalającej na użytkowanie spornej inwestycji było w toku. Dlatego też w tej sprawy również czyniony Sądowi pierwszej instancji zarzut błędnej wykładni art. 51 ust.1 pkt.1 i 2 w zw. z ust. 3 w zw. z art. 51 ust.7 Prawa budowlanego polegający na przyjęciu, że procedura legalizacyjna, o której mowa w w/w przepisach może być przeprowadzona w stosunku do obiektu, co do którego wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie jako całkowicie nieusprawiedliwiony nie zasługiwał na uwzględnienie. Konkludując przedstawione rozważania uznać należy, iż wskazane w kasacji zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego nie mogły spowodować uwzględniania skargi kasacyjnej. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny wobec zgłoszenia nieusprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło