II SA/Rz 772/07
WyrokWSA w Rzeszowie2008-02-07
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego prawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja kasacyjna Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego narusza prawo, ponieważ organ odwoławczy nie przedstawił uzasadnienia, dlaczego nie zastosował art. 136 k.p.a. (możliwość przeprowadzenia postępowania uzupełniającego). Ponadto, organ odwoławczy nieprawidłowo połączył dwie odrębne sprawy o różnych stanach faktycznych w jedno postępowanie. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, wskazując na konieczność odrębnego prowadzenia postępowań i przeprowadzenia odpowiednich dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Z.K. o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów w zakresie przebiegu granic działek. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty odmawiającą wprowadzenia zmian, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca M.G. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne połączenie dwóch odrębnych spraw. Sąd rozpoznał skargę M.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej M. G. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej M. G. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 772/07
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania Z.K. od decyzji Starosty z dnia [...] r., nr [...] odmawiającej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ś., gmina C. zmian w zakresie przebiegu granic działki nr 803/7 z działką nr 803/2 oraz działek 803/2 i 803/7 z działkami nr, nr 801/3 i 801/4, uchylił tą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Staroście.
W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 138 § 2 k.p.a., art. 20 ust. 1 i 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027, ze zm./.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że Starosta decyzją z dnia [...]r., Nr [...] odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym wsi Ś. w zakresie przebiegu granic działki nr 803/7. Wskazaną decyzję utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] r.,Nr[...], a wniesiona przez Z.K. skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9.09.2004 r., sygn. akt SA/Rz 714/02.
Na skutek skargi kasacyjnej Z.K., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8.11.2005 r. uchylił powołany wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, stwierdzając, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawiera sprzeczności.
Po ponownym rozpoznaniu skargi Z.K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21.11.2006 r., sygn. akt II SA/Rz 100/06 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...]r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r., Nr [...]. Powodem kasacji według Sądu I instancji było naruszenie prawa materialnego "poprzez sprzeczności zawarte w materiale dowodowym i wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego związanego z ustaleniem przebiegu granicy z zastosowaniem przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta decyzją z dnia [...]r., Nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencyjnym zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr, nr 803/7 i 803/2 oraz w punkcie 2 decyzji odmówił zmiany przebiegu granicy działek nr, nr 803/2 i 803/7 z działkami nr, nr 801/3 i 801/4.
Odmowę motywował tym, że na mapie ewidencyjnej przebieg granicy działki nr 803/2 z działkami nr, nr 801/3 i 801/4 wykazano zgodnie z dokumentacją geodezyjną włączoną do zasobu geodezyjnego w dniu 24.04.2007 r. za nr [...] opracowaną na potrzeby rozgraniczenia, zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 22.09.2006 r., sygn. akt[...], w związku z czym brak jest podstaw do zmiany tej granicy.
Co się tyczy przebiegu granicy działki nr 803/2 z działką nr 803/7 podał, że działki te stanowią własność Z.K. i przebieg granicy między nimi nie ma żadnego wpływu na ich użytkowanie.
W odwołaniu Z.K. zarzucił, że błędne pomiary geodezyjne przeprowadzone kilkanaście lat temu spowodowały wykonanie błędnej mapy ewidencyjnej, która znacznie różni się od wcześniejszych map /katastralnej i zasadniczej/, co naraziło skarżącego na wieloletnie spory z właścicielką działek sąsiednich. Ponadto zakwestionował postanowienie Sądu Rejonowego o rozgraniczeniu nieruchomości ustalające granice działek wbrew ustaleniom sądów administracyjnych.
Po rozpatrzeniu sprawy organ II instancji stwierdził, że Starosta pomimo wskazówek Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 8.11.2005 r., sygn. akt I OSK 110/05, nie przeprowadził postępowania dowodowego z dokumentów geodezyjnych sporządzonych na potrzeby postępowania sądowego, które stanowiły podstawę do wydania prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia [...] r., sygn. akt [..] i nie dokonał oceny zgodności tej dokumentacji z danymi ewidencyjnymi. Ponadto ze względu na treść wniosku Z.K. z dnia 8.03.2007 r. zachodzi konieczność wyjaśnienia z zainteresowanym zakresu jego żądań oraz ustalenia, czy kwestionuje on przebieg granicy działki nr 803/2 z działką nr 803/7, co wpłynęłoby na stan ewidencyjny wykazany na obowiązującej mapie w odniesieniu do działek sąsiednich nr, nr 801/3 i 801/4, czy kwestionuje również ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym przebieg granicy jego nieruchomości z działkami sąsiednimi.
W takiej sytuacji istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowo-wyjaśniającego i ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, czy podczas zabiegów geodezyjnych na przestrzeni wielu lat nie został popełniony błąd pomiarowy lub kreślarski w wyniku czego na opracowanej mapie ewidencyjnej wykazano przebieg granicy działki nr 803/2 z działką nr 803/7.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu odwoławczego, skarżąca M.G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...]r.
Na wstępie skargi przedstawiła tło historyczne sprawy i wyjaśniła, że Z.K. na działce nr 803/7 prowadził roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego i zaistniały podejrzenia, że zakres rozbudowy wchodzi na działkę sąsiednią nr 803/2, która wówczas nie była jego własnością. W takiej sytuacji Kierownik Urzędu Rejonowego postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...] nakazał inwestorowi wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z uwzględnieniem granicy między działkami nr, nr 803/7 i 803/2 oraz przedłożenie dokumentów potwierdzających wykonanie nakazu do dnia 30.11.1998 r.
Tego obowiązku Z.K. nie wykonał.
Z postanowienia Wojewody z dnia [...]r., Nr [...] oraz z wyroku NSA – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 6.05.2003 r., sygn. akt SA/Rz 136/03 wynika, że działka nr 803/7 nigdy nie była objęta postępowaniem rozgraniczeniowym, a jej granice nie mają żadnego związku z granicami działek 801/3 i 801/4, a od założenia ewidencji na działce nr 803/7 nie były prowadzone żadne czynności mające wpływ na przebieg jej granic, w tym granicy z działką nr 803/2.
Z.K. stał się właścicielem działki nr 803/2 dopiero na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 17.06.2005 r., sygn. akt[...], zatem zdaniem skarżącej ustalanie przebiegu granicy działki nr 803/7 z działką nr 803/2 stało się bezprzedmiotowe i nie ma wpływu na użytkowanie, co prawidłowo potwierdził Starosta w uzasadnieniu swojej decyzji.
Działki nr, nr 801/3, 801/4 i 803/2 objęte były postępowaniem rozgraniczeniowym, które toczyło się od 1998 r. przed Sądem Rejonowym i Sądem Okręgowym. Sprawa ta zakończyła się prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 22.09.2006 r. /sygn. akt [...].
Dokumentacja geodezyjna dotycząca w/w rozgraniczenia, w dniu 24.04.2007 r. za nr [...] została przekazana do Zasobu Geodezyjnego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, zatem wynik rozgraniczenia wytyczył prawną granicę między działkami nr 801/3, 801/4 i 803/2.
Wyrok NSA z dnia 8.11.2005 r., sygn. akt I OSK 110/05 został włączony przez Sąd Rejonowy do akt sprawy [...].
Sąd Rejonowy nie wystąpił do Starosty o wyjaśnienie przyczyn rozbieżności w przebiegu granicy ewidencyjnej i katastralnej między działkami nr 801/3, 801/4 i 803/2, lecz ustalił przebieg granicy między tymi działkami nie pokrywający się z granicą ewidencyjną ani katastralną, a postanowienie sądu powszechnego stało się prawomocne i został ustalony stan prawny przebiegu granicy.
W związku z tym zalecenie organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o treści: "Mając na uwadze wskazówki zawarte w w/w wyroku NSA oraz rozbieżności w materiałach geodezyjnych zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowo-wyjaśniającego w sprawie i dokonanie szczegółowej oceny zebranego materiału", naruszył § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.12.2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów /Dz. U. Nr 268, poz. 2663/.
Na kanwie tych wywodów, skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy naruszył również art. 136 k.p.a. Ubocznie dodała, że M. i Z.W. nie są właścicielami działki nr 801/3 lecz tylko użytkownikami.
Odpowiadając na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał motywy zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i ponownie podkreślił, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego z dokumentów geodezyjnych sporządzonych na potrzeby postępowania sądowego, które stanowiły podstawę do wydania prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia 27.02.1998 r., sygn. akt [...] i nie dokonał oceny tej dokumentacji z danymi ewidencyjnymi.
Zachodzi także konieczność wezwania Z.K. /z uwagi na jego wniosek z dnia 8.03.2007 r. /k. 57 akt adm. I instancji/ do udzielenia odpowiedzi, czy kwestionuje przebieg granicy działki nr 803/2 z działką nr 803/7 od strony północnej oraz czy kwestionuje również ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym przebieg granicy jego nieruchomości z działkami sąsiednimi nr, nr 801/3 i 801/4.
Uczestnik Z.K. w piśmie opatrzonym datą 01.02.2008 r. /wpłynęło do Sądu w dniu 5.02.2008 r./, nie określił swojego stanowiska w stosunku do decyzji kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r., Nr[...], ograniczył się do przedstawienia swoich "spostrzeżeń i uwag" dotyczących sprawy administracyjnej. Wyjaśnił, iż podtrzymuje żądanie dotyczące granicy wewnętrznej między działkami nr, nr 803/2 i 803/7 i żąda doprowadzenia tej granicy do stanu poprzedniego, który określała mapa katastralna i plan lokalizacji budowy budynku mieszkalnego z 1962 roku. Dodał, że wyprostowanie granicy między w/w działkami będzie miało z kolei wpływ na granice między działką nr 803/7, a działkami nr, nr 801/3 i 801/4. Podtrzymał również żądanie sprostowania granicy między działkami 803/2 i 803/7 z jednej strony z działkami 801/3 i 801/4 z drugiej strony i jednocześnie zakwestionował prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 22.09.2006 r., sygn. akt [...] dotyczące rozgraniczenia działki nr 803/2 z działkami 801/3 i 801/4.
Podkreślił, iż przy prawidłowym ustaleniu granic, powierzchnia działki nr 803/2 powinna wynosić 22a, zaś działki 803/7 winna wynosić 8a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga M.G. zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym /procesowym/. Z powołanego przepisu oraz art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a. wynika, iż Sąd I instancji przy ocenie zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania i nie jest związany granicami skargi, tj. zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, może również kontrolować wydane akty administracyjne we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem tego postępowania dowodowego nie jest jednak ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz tylko ocena, czy orzekające organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej /por. wyrok NSA z 6.10.2005 r., II GSK 164/05 – ONSAiWSA Nr 2/2006, poz. 45/.
W ramach wprowadzenia należy też wspomnieć o treści art. 190 i 153 p.p.s.a.
Pierwszy stanowi, że Sąd I instancji któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Drugi stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w wyroku kasacyjnym, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przechodząc do istoty sprawy, należy zaznaczyć, iż sprawa administracyjna będąca przedmiotem kontroli Sądu składa się faktycznie z dwóch spraw, które zostały wszczęte na wnioski Z.K., pochodzące z różnych dat. Z tego względu i z przyczyn praktycznych, Sąd przedstawia te sprawy oddzielnie.
Pierwszy wniosek był złożony w 2001 r., a jego przedmiotem było żądanie Z.K. dotyczące przywrócenia do stanu pierwotnego granicy pomiędzy działkami nr, nr 803/7 i 803/2, położonymi we wsi Ś.
W tej sprawie zapadły n/w orzeczenia sądów administracyjnych:
1) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9.09.2004 r., sygn. akt SA/Rz 714/02 oddalił skargę Z.K. na decyzję P Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...]r., Nr [...]– odmawiającą dokonania zmian na mapie ewidencji gruntów w zakresie granic działki nr 803/7.
Na skutek skargi kasacyjnej Z.K., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8.11.2005 r., sygn. akt I OSK 110/05 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
Sąd II instancji stwierdził, że wypis z mapy katastralnej przedstawia inny przebieg granicy działki nr 803/7, a mapą ewidencyjną. Stan granicy, organ ewidencyjny ustalił w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 27.02.1998 r., sygn. akt [...] stwierdzające, że Z.K. nabył przez zasiedzenie własność działki nr 803/7 o pow. 8 arów, powstałej z pgr 13/2 objętej Lwh 91 od Kw 5806. Sąd I instancji nie dokonał oceny zgodności ewidencji gruntów z dokumentacją geodezyjną sporządzoną na potrzeby sprawy o zasiedzenie działki nr 803/7, co dałoby podstawę do oceny prawidłowości wpisu i dałoby podstawę do oceny sprzeczności pomiędzy mapą katastralną, a mapą ewidencyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny przypisał Sądowi I instancji naruszenie § 36, 37 i 54 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz. U. Nr 38, poz. 454 /dalej jako rozporządzenie z 2001 r./.
Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny wobec rozbieżności pomiędzy mapą katastralną w skali 1:2880, a mapą ewidencyjną też w skali 1:2880 /system działkowy/ stwierdził, iż w takiej sytuacji zachodzi konieczność dokonania oceny dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej w sprawie o zasiedzenie działki nr 803/7. Z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...]r., sygn. akt [...] wynika, że opinię w sprawie zasiedzenia działki nr 803/7 wydawał S.R.
Z mapy katastralnej /k. 15 akt adm. I instancji/, wynika, że dawna pgr 13/2, przemianowana potem na działkę nr 803/7 stykała się rogiem z pgr 14/6 /odpowiada późniejszej działce nr 801/3/. Natomiast na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 /k. 33 akt adm. I instancji/, takiej styczności nie ma, bowiem działka nr 803/7 w ogóle nie graniczy z działką nr 801/3.
Wskazana wyżej wykładnia powołanych przepisów rozporządzenia z 2001 r., dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach sprawy była wiążąca dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Kierując się taką wykładnią, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 21.11.2006 r., uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [..]r., Nr [..] i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r., Nr [...].
W uzasadnieniu wyroku z dnia 21.11.2006 r., Sąd podkreślił, iż przedmiotem sprawy administracyjnej jest ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ewid. 803/2 i 803/7, położonymi we wsi Ś. Sąd stwierdził, że sprawa w podanym zakresie nie została wyjaśniona, bo orzekające organy nie przeprowadziły dowodu z dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w sprawie zasiedzenia działki nr 803/7, skutkiem czego nie można dokonać prawidłowej oceny istniejącego materiału dowodowego.
Sąd jednocześnie wskazał, aby w ponownym postępowaniu administracyjnym przeprowadzić dowód z dokumentacji geodezyjnej sporządzonej na potrzeby sprawy o zasiedzenie z 1998 r.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. podana wskazówka dotyczy tylko postępowania dotyczącego aktualizacji przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ewid. 803/2 i 803/7. Dodać też należy, że powołane orzeczenia sądowe oceniały stan faktyczny na dzień 05.03.2002 r. /data wydania decyzji przez organ odwoławczy/.
Prawomocnym postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w sprawie z wniosku M.K. z udziałem Z.K. i innych o dział spadku po M.K. przyznał Z.K. prawo własności działki nr 803/2 o pow. 22 ary, powstałej z pgr 13/9 /k. 52 i 53 akt adm. I instancji/.
Z pisma Z.K. z dnia 01.02.2008 r. /skierowanego do Sądu/ wynika, że podtrzymuje żądanie o dokonanie aktualizacji przebiegu granicy między działkami 803/2 i 803/7, które stanowią jego własność.
Drugi wniosek Z.K. /opatrzony datą 8.03.2007 r./ wpłynął do Starosty w dniu 12.03.2007 r. i dotyczył wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie korekty lub zmiany w drodze aktualizacji operatu ewidencji gruntów w zakresie granicy działek 803/2 i 803/7 z jednej strony, z działkami 801/3 i 801/4 z drugiej strony, położonymi we wsi Ś.
Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 22.09.2006 r., sygn. akt [...]/k. 54 akt adm. I instancji/ w sprawie z wniosku M.G. z udziałem Z.K., M.W. i Z.W. o rozgraniczenie, dokonano rozgraniczenia /ustalenia granicy/ między działkami nr, nr 801/3 i 801/4, powstałej z działki nr 801/2, objętej Kw 30803 z jednej strony, a działką nr 803/2 stanowiącą własność Z.K. z drugiej strony w miejscu oznaczonym punktami 32-30-31-22-23-24-25 i linią koloru czarnego, na szkicu sporządzonym przez biegłego geodetę J.G. w dniu 14.08.2000 r.
W punkcie II tegoż postanowienia odrzucono wniosek uczestnika Z.K. o rozgraniczenie działki nr 803/7.
Dokumentacja geodezyjna związana z przedmiotowym rozgraniczeniem została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [..]r., za Nr[..].
Wskazane postanowienie zostało wykonane na gruncie przez Komornika Sądowego Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w dniu [...] r. – wbito znaki geodezyjne /protokół z rozgraniczenia nieruchomości w aktach sądowych/.
Z postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...]r., sygn. akt [...] wynika, że skarga kasacyjna Z.K. od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...]r., sygn. akt [...] oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego została odrzucona jako niedopuszczalna /postanowienie w aktach sądowych/.
Przedmiotem skargi M.G. jest decyzja kasacyjna o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Z treści powołanego przepisu wynika, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości będzie konieczne również wówczas, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy postępowania w takim stopniu, które czynią sprawę niewyjaśnioną w całości i równocześnie uniemożliwiają zastosowanie przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a.
Art. 136 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Oznacza to jednocześnie, że przy wydawaniu decyzji kasacyjnej, organ odwoławczy powinien rozważyć, czy istnieje możliwość przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 k.p.a., zaś w przypadku braku takich podstaw, powinien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wskazać z jakich przyczyn nie zastosował w/w przepisu /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9.06.1999 r., III RN 7/99 – OSNAPiUS Nr 9/2000, poz. 338/.
W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podał przyczyn wyłączających możliwość zastosowania art. 136 k.p.a., co niewątpliwie utrudnia ocenę tej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Tak więc zarzut skarżącej, iż organ odwoławczy nie skorzystał z uprawnień określonych w art. 136 k.p.a. jest zasadny, bowiem organ ten nie wyjaśnił tej kwestii i nie ustosunkował się do tego zarzutu w odpowiedzi na skargę.
Z tekstu uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika też, że organ odwoławczy zbyt ogólnikowo ocenił stan faktyczny sprawy i nie zauważył, że przedmiotem sprawy są faktycznie dwie sprawy o różnych stanach faktycznych.
Wskazówki co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21.11.2006 r., sygn. akt II SA/Rz 100/06 i opierające się na ocenie prawnej wyłożonej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.11.2005 r., sygn. akt I OSK 110/05, stosownie do art. 153 p.p.s.a. były wiążące dla orzekających organów i Sądu in merito tylko w sprawie wszczętej w 2001 roku dotyczącej granicy między działkami 803/2 i 803/7. Nie dotyczą natomiast sprawy wszczętej na wniosek Z.K. w marcu 2007 r., bo stan faktyczny tej sprawy jest inny.
Niewątpliwie organ I instancji przy wydaniu decyzji z dnia [...]r. nie uwzględnił wskazówek Sądu co do dalszego postępowania w sprawie dotyczącej granicy pomiędzy działkami nr, nr 803/2 i 803/7, ograniczył się do stwierdzenia, że skoro działki te stanowią własność Z.K., przeto przebieg granicy pomiędzy tymi działkami nie ma żadnego wpływu na ich użytkowanie. Przytoczona okoliczność zdaniem Sądu nie zwalniała jednak organu od obowiązku zrealizowania wskazówek Sądu zawartych w wyroku kasacyjnym. Fakt, iż obie działki stanowią własność tej samej osoby, nie stanowi przeszkody prawnej do żądania wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów odnośnie granic między tymi działkami. Skoro nie został przeprowadzony dowód z dokumentacji geodezyjnej sporządzonej na potrzeby sprawy o zasiedzenie działki nr 803/7, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 27.02.1998 r., sygn. akt [...], zatem sprawa nie została wyczerpująco wyjaśniona, wobec czego decyzja organu I instancji co do punktu 1 została wydana z ewidentnym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a.
Nasuwa się natomiast pytanie, czy organ odwoławczy mógł te uchybienia procesowe naprawić w trybie art. 136 k.p.a.?
Organ II instancji na tak postawione pytanie nie udzielił odpowiedzi, zaś Sąd nie ma możliwości uzupełniania motywów organu. Odnosi się to również do drugiej sprawy dotyczącej granicy między działkami 803/2 i 803/7, a działkami 801/3 i 801/4.
Z tego właśnie powodu, zaskarżona decyzja kasacyjna organu odwoławczego nie mogła pozostać w obrocie prawnym.
Co się tyczy granicy między działka nr 803/2, a działkami 801/3 i 801/4, to ta sprawa była przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 22.09.2006 r., sygn. akt[...], ustalającym granicę między tymi działkami. Dokumentacja geodezyjna sporządzona w tej sprawie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego. Stosownie do § 36 pkt 1 i § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2001 r. przebieg granicy działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej m. innymi w postępowaniu rozgraniczeniowym, zaś dane wynikające z prawomocnego orzeczenia sądu, organ prowadzący ewidencję wprowadza z urzędu do operatu ewidencji gruntów i budynków.
Oznacza to, że ustalenie granicy w sądowym postępowaniu rozgraniczeniowym było wiążące dla Starosty.
W takiej sytuacji kwestia ewentualnych różnic co do przebiegu granicy między mapą katastralną, a mapą ewidencyjną w skali 1:2880 /powstałych przed 1998 r./, nie ma żadnego znaczenia co do granicy między działką nr 803/2, a działkami 801/3 i 801/4. Zakres sądowego postępowania rozgraniczeniowego określa art. 153 k.c., który posługując się kryteriami rozgraniczenia stwarza możliwość uwzględnienia w takim postępowaniu stanu prawnego wynikającego z zasiedzenia, a jeżeli stanu prawnego nie można ustalić, sąd bierze pod uwagę ustabilizowany stan posiadania, a gdy takiego nie można ustalić, a postępowanie nie doprowadziło do ugody między zainteresowanymi, to wówczas Sąd ustala granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności, może też przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną. Sąd orzekający powołał ten przepis na okoliczność, że prawomocne ustalenie granicy w sądowym postępowaniu rozgraniczeniowym, wyłącza możliwość powoływania się na ewentualne błędy pomiarowe, kreślarskie popełnione przed rozgraniczeniem. Stan ewidencyjny ustalony na podstawie prawomocnego postanowienia o rozgraniczeniu może być zmieniony tylko w trybie przewidzianym w k.p.c., lub na skutek zdarzeń zaistniałych po wydaniu takiego postanowienia określonych w § 46 ust. 1 i 2, § 36, § 54 ust. 1 i 6 rozporządzenia z 2001 r.
Sąd Rejonowy odrzucił natomiast wniosek Z.K. o rozgraniczenie działki nr 803/7 z działkami 801/3 i 801/4.
Sąd kierując się art. 135 p.p.s.a. uchylił również decyzję Starosty z dnia [...]r., Nr [...], bowiem zachodzi potrzeba udzielenia właściwych wskazówek co do dalszego postępowania.
Orzekające organy nie zwróciły uwagi na art. 62 k.p.a., który stanowi, że w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.
Powołany przepis umożliwia łączne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie w jednym postępowaniu kilka odrębnych spraw co do przedmiotu spraw administracyjnych, jeżeli spełnione są łącznie n/w warunki:
- w różnych sprawach stan faktyczny jest taki sam,
- podstawa prawna jest taka sama,
- właściwy rzeczowo i miejscowo jest ten sam organ administracji publicznej /por. Andrzej Matan i inni – Postępowanie administracyjne ogólne, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2003 r., str. 314-315/.
Przedmiotowa sprawa, rozpatrzona jako jedna, w rzeczywistości dotyczy dwóch spraw o różnych stanach faktycznych, zatem nie było podstaw do ich połączenia i rozpatrzenia jedną decyzją. Pierwsza została wszczęta z wniosku Z.K. w 2001 r. i dotyczy granicy między działkami nr, nr 803/2 i 803/7. Druga została wszczęta na wniosek w/w z marca 2007 r. i dotyczy granicy działek 803/2 i 803/7 z jednej strony z działkami nr 801/3 i 801/4 z drugiej strony.
Stan faktyczny tej sprawy obejmuje m. innymi prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące rozgraniczenia, które nie odnosi się do sprawy pierwszej.
Z podanych względów wymienione sprawy powinny być prowadzone i rozstrzygnięte osobno.
Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a. /punkt II wyroku/.
Sąd nie stosował art. 152 p.p.s.a., gdyż zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, należy uwzględnić n/w wskazówki:
1) sprawy wszczęte z wniosków Z.K. z 2001 r. i z marca 2007 r. prowadzić i rozstrzygać odrębnie,
2) w sprawie wszczętej w 2001 r. przeprowadzić dowód z dokumentacji geodezyjnej sporządzonej dla sprawy o zasiedzenie działki nr 803/7, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 27.02.1998 r., sygn. akt [...].
Po przeprowadzeniu tego dowodu, organ oceni pełny materiał dowodowy, wyjaśni z jakich przyczyn przebieg granicy między działką 803/7, a działką 803/2 jest rozbieżny pomiędzy mapą katastralną, a mapą ewidencyjną w skali 1:2880 /przejście na system działkowy/, w razie potrzeby przeprowadzi inne dowody i w konsekwencji ustali czy zaistniała pomyłka, wymagająca stosownego sprostowania.
Jednakże w pierwszej kolejności rozważy, czy w sprawie granicy między działkami 803/2 i 803/7 mają interes prawny M.G., M. i Z.W.
3) w drugiej sprawie dotyczącej granicy między działkami nr 803/2 i 803/7, a działkami 801/3 i 801/4 weźmie pod uwagę rozgraniczenie sądowe między działką 803/2, a działkami nr, nr 801/3 i 801/4 zawarte w prawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 22.09.2006 r., sygn. akt [...] i sprawdzi czy po wydaniu tego postanowienia zaistniały podstawy do zmiany tego stanu rzeczy, określone w przepisach rozporządzenia z 2001 r. /§ 46 ust. 1 i 2/. Ustosunkuje się do wniosku dotyczącego granicy między działką nr 803/7, a działką nr 801/3, dopiero po rozstrzygnięciu sprawy dotyczącej granicy między działką nr 803/2, a działką nr 803/7.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło