II SA/Bk 527/07
WyrokWSA w Białymstoku2008-02-07
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy wybudowany w latach 1976-1978 bez pozwolenia na budowę, ale zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jego wzniesienia, może zostać zalegalizowany w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez uzyskanie pozwolenia na użytkowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek gospodarczy wybudowany w latach 1976-1978 bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale mieszczący się w granicach planu zagospodarowania przestrzennego, podlega legalizacji na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. W przypadku braku przesłanek do nakazu rozbiórki, organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem i zobowiązać inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalności wybudowania budynku gospodarczego (obory) na działce nr [...] w B. przez J. S. w latach 1976-1978. Inwestor twierdził, że uzyskał pozwolenie na budowę pieczarkarni, które obejmowało również budynek gospodarczy. Organy nadzoru budowlanego uznały, że pozwolenia dotyczyły wyłącznie pieczarkarni, a budynek gospodarczy został wybudowany samowolnie. Po postępowaniu odwoławczym, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję nakazującą J. S. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego nr 1, uznając jego budowę za samowolę budowlaną podlegającą ocenie na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 07 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego i przedłożenia określonych dokumentów - oddala skargę.-
II SA/Bk 527/07
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 07 czerwca 2006 r. K. K., J. M., J. S. oraz J. S. wnieśli o przeprowadzenie postępowania sprawdzającego legalność zabudowy na działce o nr [...] położonej w B. przy ul. L. [...] w dzielnicy Z.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakazał właścicielom działki nr [...] przy ul. L. [...] w B. tj. B. i J. N., A. i W. N. oraz J. S. uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektów budowlanych znajdujących się na tej działce tj. budynku gospodarczego oznaczonego w protokole oględzin z dnia 23 sierpnia 2006 r. jako nr 1, służącego do hodowli koni, budynku gospodarczego oznaczonego w protokole oględzin jako nr 3, służącego jako budynek gospodarczo - pomocniczy do hodowli koni oraz budynku gospodarczo - mieszkalnego, oznaczonego w protokole oględzin jako nr 4. W celu realizacji powyższych obowiązków nakazano w/w złożenie wymienionych szczegółowo w decyzji dokumentów.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż pieczarkarnia (obiekt oznaczony nr 3 i 4) nie została zrealizowana w całości, a jedynie w 60 %, co stanowi istotne odstępstwo od projektu budowlanego. Odstępstwo to nie zostało zalegalizowane. Nadto w 1993 r. inwestor zaadoptował - na podstawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania wydanego przez Urząd Gminy w D. - pomieszczenia socjalne pieczarkarni na cele mieszkalne. W toku postępowania nie przedstawiono jednak dokumentów na okoliczność zmiany sposobu użytkowania części pieczarkarni, jak również nie przedłożono dokumentów świadczących o legalności wybudowania na działce budynku gospodarczego oznaczonego jako nr 1. W związku z tym, iż w/w obiekty zostały wzniesione przed 01 stycznia 1994 r. w postępowaniu w przedmiocie ich legalności mają zastosowanie - na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane – przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane dopuszczające możliwość legalizacji powstałej samowoli budowlanej w przypadku istnienia możliwości doprowadzenia jej do zgodności z przepisami prawa. W wyniku powyższego nałożono na inwestorów określone w decyzji obowiązki.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. znak [...], wydaną w wyniku odwołania J. S., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2006 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podał, iż przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie ma zastosowania do obiektów budowlanych wybudowanych przed dniem 01 stycznia 1994 r. na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W stosunku do takich obiektów, wzniesionych przed 1995 r. jednak z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę, mają zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Dalej organ ocenił, iż z aktów notarialnych z dnia [...] października 2005 r. (umowa sprzedaży warunkowej) i z dnia [...] listopada 2005 r. (umowa przeniesienia własności części działki o nr [...]) wynika, iż użytkownikiem tej części działki, na której znajdują się obiekty budowlane objęte decyzją organu I instancji jest jedynie J. S., podczas gdy obowiązki wynikające z decyzji nałożono na wszystkich jej współwłaścicieli.
W ponownie prowadzonym postępowaniu na skutek powyższej decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. wydano w dniu [...] marca 2007 r. dwie decyzje oznaczone jako:
- decyzja znak [...] dotycząca legalności budynku oznaczonego na przedmiotowym szkicu jako nr 1 (budynek gospodarczy służący do hodowli koni), który jest przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu oraz
- decyzja znak [...] dotycząca legalności budynków oznaczonych na szkicu załączonym do protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 28 sierpnia 2006 r. jako nr 3 (budynek gospodarczo - pomocniczy do hodowli koni) oraz nr 4 (budynek gospodarczo - mieszkalny), która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu sygn. akt II SA/Bk 526/07.
Powyższą decyzją z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] nakazano J. S. jako właścicielowi budynku oznaczonego w protokole oględzin z dnia 23 sierpnia 2006 r. numerem 1 przedłożenie w terminie do 31 lipca 2007 r.: trzech egzemplarzy projektu budowlanego powykonawczego przedmiotowego budynku wraz z planem zagospodarowania działki opracowanym na aktualnej mapie geodezyjnej w skali 1 : 500 przez osobę uprawnioną oraz zaopiniowanym przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, oświadczenia osoby uprawnionej o wykonaniu robót budowlanych zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i Polskimi Normami, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku, zaświadczenia Prezydenta Miasta B. o zgodności obecnego sposobu użytkowania budynku do hodowli koni z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepis art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
W uzasadnieniu organ podał, iż w trakcie oględzin w dniu 23 sierpnia 2006 r. stwierdzono na działce o nr [...] istnienie trzech budynków, w tym będącego przedmiotem niniejszego postępowania budynku gospodarczego oznaczonego nr 1. Uczestniczący w oględzinach J. S. przedłożył m.in. decyzję z dnia [...] maja 1981 r. nr [...], którą udzielono mu pozwolenia na budowę na w/w działce pieczarkarni o pow. zabudowy 1.179, 20 m2, pow. użytkowej 1.226,14 m2, kubaturze 6.053 m3 oraz kserokopię wypisu z kartoteki budynków z dnia 04 sierpnia 2006 r. wydanego przez Urząd Miejski w B. Powyższa decyzja nie dotyczy, zdaniem organu, przedmiotowego budynku, a w toku postępowania inwestor nie przedstawił dokumentacji świadczącej o legalności jego posadowienia na gruncie.
Z uwagi na to, że budynek został wzniesiony przed 1994 r. organ zastosował – w oparciu o przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane - przepisy prawa budowlanego z 1974 r., które dopuszczają możliwość legalizacji zaistniałej samowoli w przypadku istnienia możliwości doprowadzenia jej do zgodności z przepisami prawa.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. S., jednak podniósł w nim zarzuty odnośnie decyzji z dnia [...] marca 2006 r. znak [...] dotyczącej legalności posadowienia budynków oznaczonych na szkicu załączonym do protokołu z oględzin z dnia 23 sierpnia 2006 r. jako nr 3 i 4. W kwestii legalności istnienia budynku nr 1 podał, iż zabudowa działki nr [...] jest zgodna z planem zagospodarowania gminy D. zatwierdzonym w dniu [...] maja 1981 r. i znajdującym się w aktach sprawy. Budynki powstały legalnie przed 1994 r. Wskazał, iż nie był zobowiązany do przetrzymywania pełnej dokumentacji dotyczącej tych budynków. W kwestii legalności istnienia na działce hodowli pieczarek powołał się na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] grudnia 2001 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2006 r. znak [...] w części dotyczącej pkt 4 tj. obowiązku przedłożenia zaświadczenia Prezydenta Miasta B. o zgodności obecnego sposobu użytkowania budynku do hodowli koni z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie nałożonego w/w obowiązku, w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazał, iż na działce nr [...] pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. został wybudowany murowany gospodarczy budynek dwukondygnacyjny w kształcie litery L o wym. 17,90 m x 5,80 m x 5,00 m. Organ nie podzielił stanowiska inwestora, iż o legalności wzniesienia tego budynku świadczy załączona przez niego do akt decyzja Naczelnika Gminy D. K. z dnia [...] października 1976 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę pieczarkarni, kserokopia rysunków rzutów: fundamentów, przyziemia, poddasza i więźby dachowej z pieczątką nagłówkową Urzędu Gminy w D. K. i pieczątką o treści "załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...] października 1976 r. z up. Naczelnika Gminy" zawierającą nieczytelne dane, decyzja z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] o pozwoleniu na dokończenie budowy pieczarkarni oraz załączony do niej plan realizacyjny, na którym przedmiotowy budynek widnieje jako istniejący. Organ argumentował, iż przedmiotowe decyzje nie dotyczą budynku gospodarczego w postaci obory, a budynku pieczarkarni, nadto pieczęcie znajdujące się na kserokopiach rysunków rzutów używane były wyłącznie na planach realizacyjnych stanowiących załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast projekt budowlany opieczętowany był pieczątką nagłówkową organu. Inwestor nie przedłożył również oryginałów załączonych rysunków z 1976 r., a jedynie ich kserokopie. Powyższe okoliczności uprawniały do przyjęcia, iż budowa budynku oznaczonego jako nr 1 (obory) stanowiła samowolę budowlaną. Z uwagi na fakt, iż miała ona miejsce przed 01 stycznia 1995 r. organ wskazał, iż jej skutki podlegały ocenie na podstawie przepisów art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Stosownie do powołanych regulacji, jeśli obiekt budowlany nie narusza warunków wskazanych w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 1974 r. nie może być orzeczony w stosunku do niego nakaz rozbiórki, a organ powinien wydać decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem oraz w trybie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. zobowiązać do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
W toku postępowania ustalono, iż zgodnie z zapisami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy D. K. zatwierdzonego uchwałą z dnia [...] maja 1993 r. działka nr [...] znajdowała się na obszarze oznaczonym symbolem 7RP,RZ jako strefa rolno-osadnicza z istniejącą zabudową rolniczą i terenami upraw rolniczych w tym intensywnych oraz trwałych użytków zielonych o charakterze ekologicznym. Istniejące siedliska rolne oraz urządzenia i obiekty związane z produkcją zwierzęcą miały być utrzymane w dotychczasowym użytkowaniu z możliwością modernizacji i rozbudowy, a także budowy nowych obiektów w ramach istniejących siedlisk. Poza istniejącymi siedliskami ustalono zakaz wszelkiej zabudowy o charakterze trwałym. Dlatego organ II instancji ocenił, iż w sprawie miał zastosowanie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. i prawidłowo organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Organ II instancji nie podzielił natomiast stanowiska inspektora powiatowego w kwestii istnienia konieczności uzyskania przez inwestora zaświadczenia o zgodności sposobu użytkowania obiektu nr 1 z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
W kwestii istnienia obowiązku przechowywania dokumentacji dotyczącej istniejących na działce inwestora obiektów organ powołał się na przepis § 55 w zw. z § 34 pt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), obowiązującego do 1995 r., zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu miał obowiązek przechowywania planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych przez okres istnienia obiektu.
Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego J. S.
Wskazał, iż budynek oznaczony w protokole z dnia 23 sierpnia 2006 r. jako nr 1 służący do hodowli koni (obora) został wybudowany w latach 1976-1978 i przyjęty do użytkowania przez Urząd Gminy w D. pod koniec 1978 r. Pozwolenie na jego użytkowanie złożył do Terenowego Zespołu Usług Projektowych w B. przy ul. W. [...] w celu inwentaryzacji działki nr [...], na dowód czego załączył opis i plan budynku. Z opisu sporządzonego przez w/w Zespół wynika, jego zdaniem, iż na działce znajdowały się: realizowany budynek pieczarkarni (stan surowy) bez konstrukcji dachowej i pokrycia, budynek gospodarczy murowany oraz ogrodzenie z siatki na słupkach stalowych. Nie przewidywano rozbiórki w/w obiektów. Według twierdzeń skarżącego budynek wzniesiono zgodnie z planem zagospodarowania gminy D. zatwierdzonym w dniu [...] sierpnia 1981 r., a jego legalność nie była kwestionowana od 1978 r. Zaprzeczył, jakoby ciążył na nim obowiązek przechowywania dokumentacji technicznej. Podał, iż złożył zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w B. celem zbadania legalności zabudowy ferm zwierząt futerkowych zlokalizowanych w sąsiedztwie, a postępowanie w sprawie niniejszej wynika ze złej woli sąsiadów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco podał, iż na planie realizacyjnym stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] Naczelnika Gminy D. K. zostały naniesione budynki istniejące w tym czasie na działce, co jest uwidocznione w tabelce "podstawowe dane techniczne budynków istniejących". Wynika z niej, iż sporny budynek obory istniał w tej dacie, czego organ nie kwestionuje. Decyzja z dnia [...] maja 1981 r., jak i przedmiotowy załącznik do niej, nie dotyczyły jednak legalizacji budynku gospodarczego oznaczonego nr 1.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, albowiem podniesione w niej zarzuty były niezasadne. Również sąd, niezwiązany zarzutami i wnioskami skargi - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie dopatrzył się w kontrolowanym postępowaniu innych istotnych uchybień uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 w/w ustawy, powoływanej dalej jako p.p.s.a.
Zgodnie z przepisem art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) powoływanej dalej jako prawo budowlane z 1994 r., do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. W postępowaniu kontrolnym dotyczącym legalności wzniesienia obiektu budowlanego - niezależnie od tego, czy zostało ono wszczęte przez organ z urzędu, czy też, jak w niniejszej sprawie, na żądanie właścicieli działek sąsiadujących z działką inwestora - właściwy organ gromadzi materiał dowodowy w oparciu o który można ustalić, czy obiekt został wybudowany legalnie i czy jest użytkowany w sposób zgodny z prawem. Obowiązek wykazania w tym postępowaniu, iż obciążający stronę wymóg uzyskania – przed rozpoczęciem robót budowlanych - stosownego pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia został zachowany, a obiekt wzniesiono legalnie, spoczywa jednak nie na organie, a właśnie na stronie, albowiem to ona jest głównym zainteresowanym w postępowaniu w przedmiocie legalności zabudowy i w jej interesie leży uniknięcie konsekwencji stwierdzenia przez organ uchybień w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 09 lutego 2006 r. w sprawie sygn. akt II OSK 488/05, Lex nr 196692).
Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie była legalność wybudowania na działce nr [...] przy ul. L. [...] w B. budynku gospodarczego służącego do hodowli koni, oznaczonego w protokole oględzin z dnia 23 sierpnia 2006 r. numerem 1. Zgodnie z zaprezentowanym wyżej stanowiskiem skarżący jako inwestor powinien był zatem wykazać, iż wybudował obiekt zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego wzniesienia, w tym po uzyskaniu stosownych pozwoleń. Jak podał nastąpiło to w latach 1976–1978. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38, poz. 229 ze zm.) powoływanej dalej jako prawo budowlane z 1974 r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
W trakcie postępowania inwestor przedłożył dwie decyzje o pozwoleniu na budowę wydane przez Urząd Gminy w D. K.: z dnia [...] października 1976 r. znak [...] i z dnia [...] maja 1981 r. znak [...] (wydaną po uchyleniu decyzji z dnia [...] października 1976 r.), z których wynika, iż na działce nr [...] zaprojektowano w 1976 r. murowany budynek gospodarczy pieczarkarni o następujących wymiarach: pow. zabudowy 1.179 m2, pow. użytkowa 1.226 m2, kubatura 6.053 m3 i na ten obiekt budowlany zostało wydane pozwolenie na budowę.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 23 sierpnia 2006 r. organ ustalił, iż na w/w działce znajdują się dwa budynki: wybudowana w 60% pieczarkarnia posiadająca obecnie wymiary w rzucie poziomym 23,55m x 22, 00 m i 8,85 m x 22, 00 m oraz będący przedmiotem niniejszego postępowania budynek gospodarczy nr 1 w kształcie litery L. Zdaniem skarżącego, które to twierdzenie prezentował w trakcie postępowania, a następnie podtrzymał na rozprawie w dniu 07 lutego 2008 r., zarówno decyzja z 1976 r., jak i decyzja z 1981 r. stanowiły pozwolenie na budowę tak budynku pieczarkarni (obiekt nr 3 i 4), jak i obiektu gospodarczego oznaczonego numerem 1.
W tak ustalonym stanie faktycznym rozstrzygające dla oceny, czy budynek w kształcie litery L został wzniesiony legalnie ma w przekonaniu składu orzekającego w sprawie niniejszej, treść obydwu w/w decyzji.
Stosowna analiza treści decyzji z 1976 r. i z 1981 r. we wskazanym powyżej kierunku została przeprowadzona przez organy nadzoru budowlanego. Jej wynikiem był słuszny wniosek, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie niniejszej nie uprawnia do zaakceptowania tezy postawionej przez skarżącego, iżby uzyskał pozwolenie na budowę budynku nr 1. Przede wszystkim zarówno w decyzji z 1976 r., jak i z 1981 r. wyraźnie wskazano, iż pozwolenia udziela się tylko na budynek pieczarkarni o precyzyjnie wskazanych parametrach jego powierzchni zabudowy, użytkowej i kubatury. W treści tych decyzji, co wymaga szczególnego podkreślenia i którą to okoliczność dostrzegł i prawidłowo ocenił organ nadzoru budowlanego, nie ma mowy o udzieleniu pozwolenia na budowę obiektu innego niż pieczarkarnia oznaczona w niniejszym postępowaniu jako nr 3 i 4.
Dalej wskazać trzeba, iż załączone przez inwestora rzuty fundamentów, przyziemia, poddasza i więźby dachowej z pieczątką nagłówkową Urzędu Gminy w D. K. oraz pieczątką o treści "załącznik do decyzji z dnia [...] października 1976 r." (znajdujące się w aktach administracyjnych organu II inst. – karty nienumerowane) nie stanowią fragmentu planu realizacyjnego tego obiektu. Plan taki do decyzji z 1976 r. nie został przez inwestora przedstawiony. Przedłożony został jedynie plan realizacyjny do decyzji z 1981 r. (opis w aktach adm. II inst., zaś rysunek k. 25 akt adm. I inst.) Dokumenty, na które powołuje się inwestor i które uznaje za plan realizacyjny do decyzji z 1976 r. świadczą jedynie o tym, że była sporządzona dokumentacja techniczna dla budynku nr 1. W świetle treści obu decyzji nie stanowią natomiast potwierdzenia udzielenia pozwolenia na budowę tego obiektu.
W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż błędnie wywodzi skarżący, jakoby dowodem na okoliczność, że decyzja z dnia [...] maja 1981 r. obejmowała również budynek nr 1, jest plan realizacyjny stanowiący załącznik do tej decyzji (k. 25 akt adm. I inst.). W planie tym jedynie, jak prawidłowo przyjęły organy, sporny budynek jest wskazany jako istniejący w dacie jego opracowania na gruncie, nie kwalifikujący się do rozbiórki - pkt VI.6.1 i 2 części opisowej do planu realizacyjnego znajdującego się aktach adm. II inst. oraz legenda do rysunku planu. Celem sporządzania planów realizacyjnych było udokumentowanie urbanistycznego i architektonicznego zagospodarowania działki budowlanej, w tym odzwierciedlenie stanu zastanego na gruncie i stanu objętego zamierzeniem budowlanym. Rozstrzygające znaczenie dla inwestora w zakresie nowej zabudowy miała treść decyzji o pozwoleniu na budowę i tylko w oparciu o tę treść możliwe było ustalenie na jaki obiekt udzielono pozwolenia. W decyzji z dnia [...] maja 1981 r. brak jest informacji, iż dotyczy ona - oprócz pieczarkarni - również obiektu oznaczonego nr 1. Udziela ona jedynie pozwolenia na dokończenie robót budowlanych przy pieczarkarni według załączonego projektu budowlanego i na rysunku planu realizacyjnego jako budynki do realizacji są oznaczone wyłącznie budynki nr 3 i 4.
Dalej wskazać trzeba, iż z uzasadnienia pozwolenia z 1981 r. wynika, że decyzja z dnia [...] października 1976 r. została uchylona rok później, a decyzja z 1981 r. była wydawana w wyniku ponownego postępowania, w zmienionym stanie faktycznym, albowiem skarżący dokonał "zamiany działek i wszedł w posiadanie działki nr [...]". Zakres przedmiotowy pozwolenia z 1981 r. mógł obejmować zatem tylko i wyłącznie ten sam projekt budowlany, który był przedmiotem pozwolenia uchylonego. Niewątpliwie gdyby pozwolenie na budowę z dnia [...] października 1976 r. obejmowało także obiekt nr 1 znalazłoby to odbicie w decyzji z dnia [...] maja 1981 r. Tymczasem ostatnio powołana decyzja nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia odnoszącego się do obiektu nr 1, ani nie wspomina w uzasadnieniu o tym obiekcie jako przedmiocie postępowania o pozwolenie na budowę. Przedłożony przez skarżącego plan realizacyjny do niej potwierdza jedynie, że w 1981 r. obiekt nr 1 istniał na gruncie. Takie ustalenia poczyniły prawidłowo organy nadzoru budowlanego.
Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, iż przeprowadzona przez organ nadzoru budowlanego ocena legalności istnienia na działce nr [...] obiektu w kształcie litery L, z której wynika, iż został on wybudowany bez zachowania warunków formalnych w postaci wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, jest zasadna. Została oparta o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przeprowadzona zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 80 Kpa. Zaprezentowaną ocenę skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela.
W dalszej kolejności prawidłowo organ rozważył, czy skutki opisanej powyżej samowoli budowlanej powinny być oceniane z punktu widzenia ustawy prawa budowlanego z 1974 r. - obowiązującej w dacie wzniesienia obiektu, co miało miejsce w latach 1976 - 1978, czy też z punktu widzenia ustawy prawo budowlane z 1994 r., obowiązującej w dacie prowadzenia postępowania administracyjnego, która z dniem 01 stycznia 1995 r. zastąpiła poprzednią ustawę.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. co do zasady do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. przed dniem 01 stycznia 1995 r., a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy prawa budowlanego z 1994 r., z zastrzeżeniem ust. 2. W ustępie tym ustanowiono wyjątek, zgodnie z którym przepisu art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. (dotyczącego obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawę prawa budowlanego z 1974 r. Oznacza to, że w przypadku dopuszczenia się przez inwestora samowoli budowlanej w postaci wybudowania obiektu bez uzyskania pozwolenia na budowę mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. (vide wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1258/05, Lex nr 289255).
Powyższe zagadnienie dostrzegły w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego. Słusznie ustaliły w kontrolowanym postępowaniu, iż ocena zachowania skarżącego, który w latach 1976 - 1978 wzniósł bez wymaganego wówczas pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r.) budynek gospodarczy przeznaczony do hodowli koni, powinna odbywać się w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1974 r.
Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, podlegał przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, jeśli właściwy organ stwierdził, iż znajduje się on na terenie, który zgodnie przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę lub też powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie się warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Wykluczenie przesłanek wymienionych w tym przepisie uzasadniało wszczęcie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 40 tej ustawy, w trakcie którego organ mógł nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Ostatnio powołany przepis został prawidłowo zastosowany w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego, co zostało poprzedzone analizą istnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1974 r. (w kontekście ustaleń uchwały z dnia [...] maja 1993 r. nr [...] Rady Gminy w D. K. zatwierdzającej miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy D. K.), a następnie zobowiązaniem inwestora na podstawie art. 42 ust. 2 tej ustawy do uzyskania pozwolenia na użytkowanie i nałożeniem konkretnych obowiązków do tego prowadzących.
Ocenę zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2007 r. jako prawidłowej nie zmienia okoliczność, iż w decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] marca 2007 r. organ w sposób nieuzasadniony wezwał skarżącego do przedstawienia zaświadczenia Prezydenta Miasta B. o zgodności obecnego sposobu użytkowania budynku do hodowli koni (obiekt nr 1) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Uchybienie to zostało wyeliminowane przez organ odwoławczy, który słusznie podniósł, iż wymóg taki nie wynika z przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło