II OZ 401/08

II OZ 401 / 08 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2008 r. sygn. akt VII SO/Wa 32/07 w zakresie oddalenia wniosku [...] S.A. w W. o wymierzenie Prezydentowi [...] W. grzywny z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w całości. II OZ 401 / 08 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek wniesiony przez [...] S.A. w W. o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] W. z uwagi na nieterminowe przekazanie do tegoż Sądu skargi na bezczynność Prezydenta [...] W. w sprawie dotyczącej wniosku z dnia [...] o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę kolejnego etapu osiedla na terenie Dzielnicy B., zlokalizowanego między ulicami [...] i [...] w W. oraz zwrócił skarżącej Spółce uiszczony wpis od wniosku. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] W. w sprawie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę wpłynęła do organu w dniu [...] i została przekazana do Sądu w dniu 25 stycznia 2008 r., gdzie zarejestrowano ją pod sygnaturą akt VII SAB/Wa 7/08. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny stanowi środek dyscyplinujący, którego celem jest doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku, a sama grzywna ma charakter fakultatywny. Taki punkt widzenia, prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, iż dopełnienie tego obowiązku przez organ uzasadnia odstąpienie od wymierzenia grzywny temu organowi. Nadto – jak zaznaczył Sąd – opóźnienie w przekazaniu wniosku nie było znaczne. Z powyższych względów na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 232 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji skarżonego postanowienia. Zażalenie zatytułowane skargą kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła [...] S.A. w W., zaskarżając je w całości i przedstawiając zarzut naruszenia art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten ma charakter wyłącznie dyscyplinujący, podczas gdy przepis ten ma charakter dyscplinująco – restrykcyjny. W związku z powyższym zarzutem reprezentujący stronę skarżącą pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wymierzeniu Prezydentowi [...] W. grzywny. Uzasadniając powyższy zarzut strona skarżąca z powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podniosła, że wyłączną materialno-prawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Nadto organ administracji nie wyjaśnił powodów niedotrzymania terminu do przekazania skargi. Skarżone orzeczenie w ocenie skarżącej Spółki narusza ustawowe prawo strony do sądu. W skardze podkreślono też, iż Prezydent pozostaje w zwłoce w załatwieniu jeszcze innych 9 wniosków strony skarżącej. Odpowiedź na powyższą "skargę kasacyjną" złożył Prezydent [...] W. wnosząc o jej odrzucenie lub oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W treści odpowiedzi reprezentujący organ pełnomocnik oparła wniosek o odrzucenie kasacji na przepisie art. 194 § 1 pkt 10 p.p.s.a. wywodząc, iż na postanowienia, których przedmiotem jest ukaranie grzywną przysługuje zażalenie. Ponadto autor powyższego pisma podzielił stanowisko zajęte w sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiony w niniejszej sprawie środek zaskarżenia zatytułowany skargą kasacyjną ma usprawiedliwione podstawy. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do powyższego obowiązku sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu grzywny organowi. Trafnie wskazała strona skarżąca, iż sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w powyższym przepisie ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco – restrykcyjny. Na przyjęcie bowiem wyłącznie dyscyplinującego charakteru grzywny wskazanej w art. 55 § 1 p.p.s.a. nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. należy przekazanie przez organ: skargi, akt sprawy, odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi. Tak więc zarówno wszystkie wymienione w tym przepisie dokumenty jakie należy przedstawić sądowi, jak i termin w jakim winno to nastąpić stanowią te elementy, które składają się na wyczerpanie dyspozycji wskazanej wyżej normy, a w konsekwencji i wymogu o jakim mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie koniecznym jest zauważenie, iż stwierdzenie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a., że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, iż podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii sąd nie czyni tego automatycznie, ale powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi i to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - Komentarz, Warszawa 2005, s. 259) W konsekwencji trzeba stwierdzić, iż Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że sam fakt przekazania skargi przed – jak wynika z akt sprawy – rozpoznaniem wniosku o nałożenie na organ grzywny stanowi o braku przesłanek do wymierzenia na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywny. Nie może też być przyjęte za wyczerpującą ocenę stanu faktycznego sprawy stwierdzenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że spóźnienie nie było znaczne. Stwierdzić też trzeba, iż zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 232 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie jest zrozumiałe, jeśli uwzględni się treść orzeczenia tegoż Sądu, jak i fakt, że wydawał je Sąd Wojewódzki. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji winien mieć na względzie i poddać ocenie wszystkie te okoliczności, które mogą mieć wpływ na wymierzenie organowi grzywny tak co do zasady, jak i wysokości ewentualnej grzywny. Odnośnie zawartego w odpowiedzi organu na wniesiony środek zaskarżenia zarzutu należy podkreślić, iż strona skarżąca została pouczona przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie zresztą z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, o prawie do wniesienia jako środka zaskarżenia skargi kasacyjnej. Do tego pouczenia ze wszystkimi jego konsekwencjami skarżąca się zastosowała. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego co do trybu zaskarżania postanowień objętych przedmiotową skargą kasacyjną nie było jednolite, a wobec tego uwzględniając zasadę dostępności strony do Sądu nie można tylko z uwagi na różną interpretację norm prawnych czynić stronie zarzutu wadliwego wniesienia środka zaskarżenia w sytuacji, gdy strona zaskarżyła orzeczenie sądu zgodnie z pouczeniem tegoż Sądu. Z tego względu, że przeprowadzona w zaskarżonym postanowieniu wykładnia art. 55 § 1 p.p.s.a. była błędna, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.