II FSK 1075/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska, WSA del. Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 641/07 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 641/07, oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 maja 2007 r., nr ..., orzekające o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 12 marca 2007 r., nr ..., określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd, uznając skargę za bezzasadną, przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Organ odwoławczy uznała, iż J. W. (dalej: skarżący) wniósł odwołanie z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ wskazał, iż decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 26 lutego 2007 r., w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: Ord. pod.), przez co termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 12 marca 2007 r. Tymczasem odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 13 marca 2007 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 228 § 1 pkt 2, w związku z art. 223 § 1 oraz art. 150 Ord. pod. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd wskazał, iż skutek prawny doręczenia zastępczego powstaje w terminie określonym w § 2 art. 150 Ord. pod., a więc z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, niezależnie od tego, czy przesyłka przez oddawczą placówkę pocztową jest przechowywana przez dłuższy okres czasu (vide: wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1227/2005). W stanie sprawy oznacza to, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Dodatkowo Sąd zauważył, że skarżący nie wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze kasacyjnej z dnia 22 kwietnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie: - prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), w związku z art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 223 § 1 i art. 150 Ord. pod., poprzez uznanie, iż organ słusznie wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz poprzez uznanie, iż dokonał on prawidłowej oceny daty doręczenia decyzji administracyjnej; art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności wskazanych przez skarżącego w skardze. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi oraz - zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w aktach sprawy brak jest oryginału decyzji, o czym stanowi art. 150 § 2 Ord. pod. Poza tym wydanie przesyłki skarżącemu w dniu 27 lutego 2007 r. należy uznać za prawnie skuteczne ze skutkiem na ten dzień. Tym samym termin odwołania został dochowany i brak było podstaw do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tak więc brak ustosunkowania się przez Sąd pierwszej instancji do kwestii możliwości zastosowania instytucji doręczenia zastępczego w sytuacji, gdy w aktach sprawy brak jest oryginału decyzji, narusza art. 133 § 1 oraz art.141 § 4 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego podniósł też, iż brak jest w aktach sprawy dowodu na to, że skarżący otrzymał pierwsze awizo. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 18 czerwca 2008 r. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik organu podniósł, iż zawiadomienie, z uwagi na brak skrzynki pocztowej, zostało pozostawione w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, po raz pierwszy w dniu 12 lutego 2007 oraz po raz drugi w dniu 20 lutego 2007 r. Pełnomocnik organu podniósł także, iż data faktycznego odbioru przesyłki byłaby dniem jej doręczenia, o ile skarżący odebrałby ją przed upływem czternastodniowego terminu, o jakim mowa w art. 150 § 1 pkt 1 Ord. pod. Organ uznał także za niezrozumiały zarzut braku w aktach sprawy oryginału decyzji, skoro została ona odebrana przez skarżącego, a także to, że przesyłka została wydania przez urząd pocztowy po upływie czternastodniowego terminu, skoro skarżący miał możliwość ustalenia prawidłowego terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Pełnomocnik skarżącego w jej podstawie postawił zarzut naruszenia prawa procesowego. Istota sporu sprowadza się do tego czy decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 27 luty 2007 r., jak twierdzi skarżący, czy też w dniu 26 luty 2007 r., jak twierdzi organ odwoławczy, a w konsekwencji czy skarżący wniósł w terminie odwołanie. Bezsporne w sprawie jest to, że decyzja została wysłana skarżącemu pocztą, co oznacza, że jej doręczenie powinno było nastąpić zgodnie z przepisami rozdziału V działu IV Ord. pod., regulującymi zasady doręczania przesyłek w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 150 Ord. pod. w przypadku niemożności doręczenia przesyłki osobie fizycznej w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 powołanej ustawy, dochodzi do zastępczego doręczenie przesyłki. Jeśli doręczenie przesyłki następuje za pośrednictwem poczty, poczta jest zobowiązana do przechowania jej przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 150 § 1 pkt 1 Ord. pod.) oraz do dwukrotnego powiadomienia adresata przesyłki o pozostawaniu jej w określonej placówce pocztowej (§ 1a). Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu przesyłki w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (...) (§2). W przedmiotowej sprawie, wobec braku możliwości doręczenia przesyłki adresatowi, listonosz pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu jej w pocztowej placówce. Przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu 12 lutego 2007 r., zaś powtórne awizo zostało złożone w dniu 20 lutego 2007 r. W tej sytuacji czternastodniowy termin do jej odbioru upłynął w dniu 26 lutego 2007 r. W konsekwencji termin do złożenia odwołania kończył się z upływem 12 marca 2007 r., a nie jak przyjął skarżący z upływem 13 marca 2007 r., co zadecydowało, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu. Dniem doręczenia zastępczego jest bowiem dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej (§ 2 zd. 2 art. 150 Ord. pod.), a nie dzień późniejszego faktycznego wydania jej w tej placówce adresatowi, notabene z naruszeniem przepisów Ord. pod. Wprowadzona przez ustawodawcę fikcja doręczenia jest w tej sytuacji prawnie skuteczna, to znaczy pociągająca za sobą wszelkie skutki doręczenia, w tym także, skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania (art. 223 § 2 Ord. pod.). Nie można bowiem przyjąć, że doręczenie nie nastąpiło, jeśli skarżący nie zgłosi się po jej odbiór w wymaganym przepisami terminie. Przyjęcie odmiennego poglądu mijałoby się z celem przepisów o doręczeniach pism w postępowaniu podatkowym. Zatem okoliczność, że placówka pocztowa faktycznie wydała przesyłkę adresatowi w dniu 27 lutego 2007 r. nie może w żadnym razie przesądzać o określeniu dnia doręczenia decyzji w rozumieniu przepisów Ord. pod. Tak byłoby, gdyby skarżący odebrał przesyłkę przed upływem czternastodniowego terminu. Bez znaczenia na wynik sprawy ma także okoliczność, że w aktach sprawy brak jest decyzji kierowanej do skarżącego skoro została ona przez niego odebrana w placówce pocztowej. Wymóg złożenia nie odebranej przez adresata decyzji do akt sprawy nie jest bowiem okolicznością decydującą o tym, że doszło do zastępczego doręczenia przesyłki, a jedynie upływ czternastodniowego terminu do jej odebrania. Podsumowując, zarzut naruszenia prawa procesowego należy uznać za bezzasadny. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.