I SA/Gd 730/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Protokolant Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej [...], działając na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.), - art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 5 w trybie art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954; z późn. zm.) po rozpoznaniu zażalenia wniesionego pismem z dnia 14 marca 2007 r. przez Pana A. B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu - Dyrektor Izby stwierdza, iż organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (będący jednocześnie wierzycielem) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego - Pana A. B. Przedmiotowe postępowanie prowadzone jest na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące listopad - grudzień 1999 r. (w kwotach należności głównej odpowiednio: 1.821- zł i 1- zł). Jak wynika z przedłożonych akt sprawy odpisy wyżej wymienionych tytułów wykonawczych zostały skutecznie doręczone Panu A. B. w dniu 16 maja 2002 r. wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego zobowiązanego [...] - doręczonym Bankowi również w dniu 16 maja 2002 r., co spowodowało wszczęcie egzekucji administracyjnej - stosownie do art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pismem z dnia 24 sierpnia 2005 r. (uzupełnionym pismem z dnia 16 września 2005 r.) zobowiązany złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, powołując się na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na nieistnienie obowiązku i wygaśnięcie obowiązku z innej przyczyny. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, iż rozpatrując wniosek Pana A. B. o umorzenie postępowania egzekucyjnego wzięto pod uwagę wszystkie okoliczności wskazane przez zobowiązanego, jednakże nie stwierdzono, aby obowiązki wskazane w wyżej wymienionych tytułach wykonawczych nie istniały lub wygasły z innego powodu. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany wnosząc o jego zmianę i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ponowił argumentację przedstawioną we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując na nieistnienie i wygaśnięcie obowiązków wskazanych w tytułach wykonawczych. Zobowiązany ponownie podniósł, iż obowiązek zapłaty podatku VAT w kwocie 1.821- zł nie powstał ze zwykłych błędów obrachunkowych, bądź jego niewypłacalności tylko z nie uiszczenia podatku przez sprzedawcę. W ocenie zobowiązanego powstanie obowiązku zapłacenia VAT za tą samą fakturę jest krzywdzące, a podatek wynikający z faktur, które w całości zostały zapłacone sprzedającemu podlega zwrotowi. Alternatywnie Pan A. B. wniósł o potrącenie należności wynikających z przedmiotowych tytułów wykonawczych z należnej od urzędu Skarbowego [...] kwoty 4.511- zł wynikającej z deklaracji VAT - 7 za miesiąc wrzesień 2004 r. i jednocześnie oświadczył, iż wyraża zgodę na takie potrącenie. Dyrektor Izby Skarbowej [...], po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymał je w mocy. Organ odwoławczy przywołując treść art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie faktem bezspornym jest, iż obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] (tj. zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1999 r.) wynika z wydanej, po przeprowadzonej w dniu 29 lutego 2000 r. kontroli - decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], którą określono Panu A. B. za miesiąc listopad 1999 r. kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 4.284- zł oraz zaległość podatkową na kwotę 1.821- zł. Powyższa decyzja została doręczona w dniu 2 kwietnia 2004 r. Podatnik nie wniósł odwołania od powyższej decyzji i stała się ona ostateczna. Tym samym zdaniem organu nie można zgodzić się z twierdzeniem zobowiązanego, iż przedmiotowy obowiązek nie istniał, bowiem ze złożonej deklaracji VAT - 7 wynika różnica kwoty podatku naliczonego nad należnym w wysokości 6.577- zł. Natomiast obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] (tj. zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999 r.) wynika ze złożonej w dniu 23 lutego 2000 r. korekty deklaracji VAT - 7 za miesiąc grudzień 1999 r., w której to korekcie podano do zapłaty kwotę 103- zł, jednakże zobowiązany dokonał wpłaty kwoty 102- zł. Tak więc również w powyższym przypadku bezzasadne jest twierdzenie zobowiązanego o nieistnieniu obowiązku. Odnosząc się natomiast do wniosku o potrącenie dochodzonych należności z należnej zobowiązanemu od organu podatkowego kwoty 4.511- zł organ zauważa, iż Pan A. B. w złożonej w dniu 25 października 2004 r. deklaracji VAT - 7 za miesiąc wrzesień 2004 r. wykazał kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 4.511- zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Stosownie do treści art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535; z późn. zm.) w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. W myśl art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 z późn. zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o zwrocie podatku rozumie się przez to zwrot różnicy podatku lub zwrot podatku naliczonego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a także inne formy zwrotu podatku przewidziane w przepisach prawa podatkowego. Jednocześnie z art. 76b w związku z art. 76 cytowanej ustawy zwrot podatku podlega zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. W świetle powyższych wyjaśnień zaliczenie zwrotu podatku od towarów i usług na zaległości podatkowe możliwe jest zdaniem organu odwoławczego jedynie w przypadku zwrotu na rachunek bankowy, o którym mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym nie ma możliwości zaliczenia na poczet zaległości podatkowych kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Tak więc organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem zobowiązanego, iż dochodzono na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych obowiązki wygasły w związku z potrąceniem "nadwyżki nadpłaconego" podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2004 r. Pan A. B. pismem z dnia 22.06.2007 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej wymienione postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...], wnosząc o jego zmianę i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W treści skargi Pan A. B. powiela w całości zarzuty podniesione w zażaleniu z dnia 14.04.2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej [...] w odpowiedzi na skargę oceniając ponownie zebrany materiał dowodowy, podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu zaskarżone postanowienie (jaki i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]), dotyczące odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Pana A. B., wydane zostało zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo tez przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wada nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając na względzie powyższe funkcje kontrolne sądu administracyjnego stwierdzić należy, iż zaskarżone do sądu postanowienie odpowiada prawu. Podstawę prawną umorzenia postępowania egzekucyjnego wg twierdzeń skarżącego miał stanowić art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w myśl którego postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jednakże jak trafnie zauważa organ odwoławczy analiza akt sprawy wykazuje, iż żadna z okoliczności wymienionych w wyżej cytowanym art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wystąpiła w badanej sprawie, stąd organ egzekucyjny nie miał podstaw prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych. W przedmiotowej sprawie faktem bezspornym jest, iż obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] (tj. zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1999 r.) wynika z wydanej, po przeprowadzonej w dniu 29 lutego 2000 r. kontroli - decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], którą określono Panu A. B. za miesiąc listopad 1999 r. kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 4.284- zł oraz zaległość podatkową na kwotę 1.821- zł. Powyższa decyzja została doręczona w dniu 2 kwietnia 2004 r. Podatnik nie wniósł odwołania od powyższej decyzji i stała się ona ostateczna (tom II, k. 9). Tym samym nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż przedmiotowy obowiązek nie istniał, bowiem ze złożonej deklaracji VAT - 7 wynika różnica kwoty podatku naliczonego nad należnym w wysokości 6.577- zł. Natomiast obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] (tj. zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999 r.) wynika ze złożonej w dniu 23 lutego 2000 r. korekty deklaracji VAT - 7 za miesiąc grudzień 1999 r., w której to korekcie podano do zapłaty kwotę 103- zł, jednakże zobowiązany dokonał kwoty 102- zł (tom II, k. nr 9). Tak więc również w powyższym przypadku bezzasadne jest twierdzenie zobowiązanego o nieistnieniu obowiązku. Odnosząc się do żądania skarżącego o potrącenie dochodzonych należności z należnej zobowiązanemu od organu podatkowego kwoty 4.511- zł zauważyć należy, iż Pan A. B. w złożonej w dniu 25 października 2004 r. deklaracji VAT - 7 za miesiąc wrzesień 2004 r. wykazał kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnymi w wysokości 4.511- zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Stosownie do treści art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535; z późn. zm.) w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. W myśl postanowień art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 z późn. zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o zwrocie podatku rozumie się przez to zwrot różnicy podatku lub zwrot podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, a także inne formy zwrotu podatku przewidziane w przepisach prawa podatkowego. Jednocześnie z art. 76b w związku z art. 76 cytowanej ustawy zwrot podatku podlega zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. W świetle powyższych wyjaśnień Dyrektor Izby Skarbowej [...] zasadnie stwierdza, że zaliczenie zwrotu podatku od towarów i usług na zaległości podatkowe możliwe jest jedynie w przypadku zwrotu na rachunek bankowy, o którym mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym - jak słusznie zauważył organ egzekucyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - nie ma możliwości zaliczenia na poczet zaległości podatkowych kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Tak więc nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż dochodzone na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych obowiązki wygasły w związku z potrąceniem "nadwyżki nadpłaconego" podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2004 r. Tym niemniej należy zauważyć, iż w/w deklaracja VAT - 7 za m - c wrzesień 2004 r. byłą ostatnią deklaracją jaką złożył skarżący, gdyż wg jego twierdzeń zaprzestał on prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym skarżący winien zwrócić się do właściwego organu podatkowego o bezpośredni zwrot różnicy podatku VAT za wrzesień 2004 r. stosowanie do regulacji przewidzianej w art. 14 ust 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U Nr 54 poz. 535 z późn zm.). Takich kompetencji do rozliczenia podatku nie posiadają natomiast organy egzekucyjne. Dopiero rozliczenie ostateczne podatku od towarów i usług za m - c wrzesień 2004 r. przez właściwy organ podatkowy w przypadku zasadności zwrotu bezpośredniego na r - k skarżącego, uzasadniać będzie zarachowanie tegoż zwrotu na poczet zaległości podatkowej dochodowej na podstawie tytułów wykonawczych, o jakich mowa w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 76 b, w zw. z art. 76 Ordynacji podatkowej, o ile oczywiście zaległość ta nadal będzie istnieć. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w wyroku.