II OSK 817/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Jarosław Stopczyński (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. J. i R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 705/07 w sprawie ze skargi E. S. i L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] która utrzymywała w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2007 r. nr [...]. Decyzją tą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 1990 r. nr [...] Naczelnika Gminy R.-W. która zezwalała R. J. na wyłączenie z produkcji rolnej pod budowę domu jednorodzinnego gruntów o powierzchni [...] m2, zwolniła R. J. z obowiązku uiszczenia należności jednorazowej i stałych opłat rocznych oraz zobowiązała do zdjęcia próchnicznej warstwy gleby z terenu zajętego pod budowę. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wystąpił L. S.. Podniósł on, iż ww. decyzja była niewykonalna już w dniu jej wydania. Niewykonalność decyzji wynikała z tego, że zezwolenie na wyłączenie gruntów zostało wydane na działkę nr [...], podczas gdy taka działka występuje jedynie w części opisowej rejestru gruntów, nie ma jej natomiast na mapach ewidencyjnych. Nadto pozwolenie na budowę opiewa na działki [...] co powoduje, że wyłączenie z produkcji rolnej jedynie działki [...] niezgodne jest ze stanem faktycznym. Sąd I-ej instancji po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej nie dochowało wymogów wynikających z art. 156 k.p.a.. Wskazano, iż organ ograniczył się do oceny czy w sprawie zaszła zarzucana przez L. S. trwała niewykonalność decyzji, oraz oceny jej zgodności z ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 11 z 1982 r. poz 79 ze zm.) i normami kodeksu postępowania administracyjnego. Z zaskarżonej decyzji nie wynikało natomiast by Kolegium rozważało pozostałe przesłanki z art.156 § 1 k.p.a.. Sąd podniósł, iż organ nie zauważył, że Naczelnik Gminy nie wskazał działki podlegającej wyłączeniu oraz błędnie powołał się w uzasadnieniu decyzji na fakt, iż inwestor przedłożył decyzję [...] podczas gdy decyzja o wskazanej treści, o ile pozostawała jeszcze wówczas w mocy, nosiła nr [...]. Te uchybienia z nie do końca jasnych przyczyn zostały jednak potraktowane przez Kolegium jako nieistotne. Sąd I-ej instancji stwierdził nadto, iż decyzja z dnia [...] marca 1990 r. dotknięta jest także innymi wadami. Podniesiono, iż w aktach sprawy brak jest dowodów na to by Naczelnik Gminy R.-W. ustalił czy wnioskodawca na rzecz którego wydana miała zostać decyzja wyłączająca grunt z produkcji rolnej spełnia przesłanki przewidziane w art. 4 pkt 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W związku z tym ustalenia będzie wymagało też to czy osoba wnioskująca jest właścicielem bądź posiadaczem gruntu. Sąd ustalił, że akt własności ziemi obejmujący działkę [...], która w wyniku kolejnych przekształceń weszła w skład działki [...] został wydany na rzecz A. i T. M., poprzedników prawnych małżonków S.. Natomiast żaden drugi, "konkurencyjny", akt własności dotyczący tej samej działki nie został wydany, ponieważ za takowy w żadnej mierze nie można było uznać przywołanego przez organ aktu wydanego w dniu [...] października 1978 r. na rzecz małżonków B.. Akt ten, wyliczając działki należące do małżonków B. nie wymienił bowiem działki nr [...], który to numer pojawił się w nieznanych okolicznościach dopiero w sporządzonym w roku 1989 odpisie aktu własności ziemi. Wskazano, iż jedynie poprzednicy prawni małżonków S. dysponowali aktem własności nieruchomości, o której mowa. Wynikało to z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Żywcu z dnia [...] marca 2007 r. sygn. akt [...] oddalającego powództwo L. i R. J. przeciwko E. i L. S. oraz M. S. i A. M. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd stwierdził w związku z powyższym, iż organ administracji przy wydawaniu decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej nie dostrzegł i nie ocenił faktu, iż akt własności ziemi został wydany na rzecz innych osób niż wskazani w umowie zakupu działek ich uprzedni właściciele. Przyznał również rację skarżącemu L. S., iż organ nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do faktu wyproszenia go z rozprawy administracyjnej w czasie zeznań R. J.. Sąd nie podzielił jednak zarzutu skarżących naruszenia przez organ administracyjny art. 18a pkt 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez dopuszczenie do udziału w sprawie adwokata reprezentującego R. J.. Wskazano, iż wprawdzie powołany przepis istotnie zakazuje reprezentowania strony przez adwokata wykonującego zawód w kancelarii, zespole adwokackim lub spółce jednak jedynie wówczas gdy w podmiotach tych członkiem, wspólnikiem, udziałowcem lub komplementariuszem jest etatowy członek kolegium, co w żadnej mierze nie zostało w mniejszej sprawie wykazane. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli L. i R. J.. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów postępowania tj. art.156 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż decyzja z dnia [...] marca 1990 r., nr [...] Naczelnika Urzędu Gminy R.-W., jest dotknięta istotnymi kwalifikowanymi wadami, których wystąpienie musi pociągać za sobą stwierdzenie jej nieważności, oraz poprzez branie pod uwagę przez Sąd okoliczności, które wynikły po wydaniu przedmiotowej decyzji, a które nie były znane organowi w chwili jej wydania. Zdaniem skarżących naruszono również art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wyciągniecie wniosków, które nie wynikają z akt sprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyli E. i L. S.. Wnieśli w niej o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuję: Skarga kasacyjna została oddalona, albowiem zaskarżony wyrok nie narusza prawa. Z jej treści wynika, iż sądowi I-ej instancji postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania a mianowicie art. 156 k.p.a. oraz 133 § 1 ppsa. Tak sformułowany zarzut uznać należy za wadliwy. Winien on być bowiem zgłoszony wobec treść art. 174 ppsa w ramach podstawy kasacyjnej określonej w pkt. 2 tegoż artykułu, oraz w powiązaniu z innymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Autor skargi kasacyjnej powinien więc wskazać jako uchybienie przepisom postępowania naruszenie przez sąd I-ej instancji np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c przez uwzględnienie skargi w sytuacji kiedy jego zdaniem postępowanie administracyjne, które toczyło się przed organem nie było dotknięte żadną z wad w nim wymienionych, a nadto wskazać, ze uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy poza tym zauważyć, iż przywołany w skardze kasacyjnej art. 156 k.p.a. składa się paragrafów oraz punktów. Brak wskazania której jego części kasacja dotyczy czyni ocenę oraz polemikę z jej autorem niemożliwą już choćby z tego tylko powodu. Trzeba bowiem przyjąć, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego poprawnych zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku. Z zasady związania NSA granicami skargi kasacyjnej wynika zakaz korygowania przez ten sąd przytoczonych przez stronę podstaw kasacyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 356/04 – ONSAWSA 3/2004 poz. 72). Reasumując należy wiec stwierdzić, ze w ramach podstawy kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt. 2 ppsa skarżący miał obowiązek powołania przepisów postępowania sądowoadministracyjnego które zostały przez sąd I-ej instancji naruszone, uzasadnienia tego naruszenia, jak również wskazania że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. wskazania że gdyby tenże sąd wskazanego naruszenia prawa się nie dopuścił, to jego wyrok byłby co do istoty odmienny od wydanego. Analiza skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie pozwala na stwierdzenie, iż nie spełnia ona powyższych wymogów. Za nietrafiony uznać należy także zarzut naruszenia art. 133 § 1 ppsa. Podstawą orzekania sądu I-ej instancji był bowiem cały materiał zgromadzony przez organy a dotyczący decyzji Naczelnika Gminy R.-W. z dnia [...] marca 1990 r. W oparciu o tenże materiał dokonano weryfikacji rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniu administracyjnym słusznie uznając, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozważyło wszystkich przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Niezależnie od tego zauważyć trzeba, iż uzasadnienie kwestionowanego wyroku jest częściowo wadliwe, albowiem odnosi się do kwestii które nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji o stwierdzenie nieważności której wystąpiono. Należy przecież pamiętać , iż w postępowaniu tego typu decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania rozstrzygnięcia, które się kwestionuje i że nie toczy się ono według zasad i reguł odnoszących się do postępowania zwykłego. Wszelkie rozważania sądu których istotą było to co wydarzyło się po dacie [...] marca 1990 r. były więc zbędne. Częściowa wadliwość uzasadnienia zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku nie miała jednak wpływu na sam wyrok który odpowiadał prawu. Trzeba zwrócić uwagę także i na to, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została odmienna ocena niektórych dowodów do których odniósł się sąd I-ej instancji, a także własne wnioski autora kasacji odnośnie stanu faktycznego wyprowadzone w oparciu o tą ocenę. Nie wskazano przy tym przepisów postępowania które zostały naruszone i nie wykazano że naruszenie to stanowiło uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, iż także z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie można wyprowadzić podstawy kasacji w rozumieniu art. 174 ppsa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 31 marca 2004 r., sygn. akt OSK 59/04 – ONSA WSA 1/2004 poz. 10). Podstawą rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego jest art. 184 pppsa. ----------------------- 4