II OZ 604/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Po 570/07 o odmowie przyznania S. N. prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt. II SA/Po 570/07, odmówił S. N. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w jego ocenie sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zaś oświadczenie złożone przez skarżącego nie jest w ocenie Sądu wiarygodne. Sąd wskazał, że skarżący nie wykonał również w całości wezwania z dnia 6 marca 2008 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów, nie wyjaśnił bowiem, od kiedy pełnoletnie dzieci pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, są bezrobotne, ani czy którykolwiek z członków rodziny jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, skarżący nie przedstawił także rachunków, dowodów wpłat i faktur VAT. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. N. wnosząc równocześnie o częściowe zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu zażalenia skarżący stwierdził, że Sąd błędnie ocenił jego sytuację majątkową. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. Sąd I instancji wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, a swoje rozstrzygnięcie oparł na tak zgromadzonym materiale dowodowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oceną sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącego, bowiem przedstawione przez niego dowody nie wystarczają aby stwierdzić, że wypełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Wskazać należy, że ponieważ ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa, zaś skarżący wzywany przez Sąd do złożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego, ograniczył się co do zasady jedynie do ogólnikowych stwierdzeń, zatem uznać należy, że taka informacja nie stanowi dla sądu wystarczającego materiału dowodowego, gdyż nie daje możliwości oceny jego stanu majątkowego. Skoro z twierdzeń skarżącego wynika, że jego wydatki na miesięczne utrzymanie rodziny przekraczają [...] zł, zaś z przedstawionego odcinka otrzymywanej emerytury wynika, że pobiera on emeryturę w wysokości [...] zł [...] gr., to jednoznacznie należy przyjąć, iż skarżący posiada inne źródła dochodu, o których nie poinformował Sądu. Niepełne wyjaśnienie sytuacji materialnej i majątkowej przez skarżącego uzasadnia ocenę Sądu I instancji o braku podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego budzi również wątpliwości okoliczność, że skarżący ma na utrzymaniu troje dorosłych dzieci w wieku [...], [...] i [...] lat, gdyż zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pełnoletnie dzieci mają obowiązek partycypowania w kosztach wspólnego utrzymania rodziny. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 184 w związku z art. 197 ppsa.