II OZ 110/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. i K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 309/07 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. i K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 309/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez C. i K. S. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, iż w skardze na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] C. i K. S. wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie przytoczył treść art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wskazał, iż w kwestii wstrzymania wykonania decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego ustawodawca nie przewidział automatyzmu wstrzymania wykonalności. W ocenie Sądu pierwszej instancji żadna z przesłanek mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie została przez skarżących wykazana. Skarżący powołali się jedynie na fakt, że w przypadku rozbiórki płyty nie będą mieli gdzie składować obornika na swojej posesji. Sąd stwierdził, iż strony nie wykazały jakie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie C. i K. S. wnieśli o zmianę postanowienia i wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili błędy w ustaleniach faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Wskazali, iż wykonanie decyzji będzie się wiązało z likwidacją szamba betonowego z płytą oraz koniecznością wybudowania lub zamieszczenia kosztownych urządzeń i budowli na odprowadzanie obornika. Ponadto podnieśli, iż wykonie decyzji narazi ich na przerastające ich możliwości inwestycje, a w przypadku wygranej sprawy przed Sądem pierwszej instancji narazi skarżących na niewspółmierną szkodę finansową. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania B. Z. wniosła o oddalenie zażalenia. Uczestniczka postępowania podniosła, iż dalsze użytkowanie przez skarżących płyty i składowanie obornika naraża ją jako właściciela sąsiedniej posesji na uciążliwości w życiu codziennym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy, przy czym wypada podkreślić, iż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Za zasadne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż w przypadku decyzji o rozbiórce ustawodawca nie przewidział automatyzmu wstrzymywania wykonalności decyzji. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, OSS 2005/3/72). Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na Sąd administracyjny. Sąd I instancji, będąc właściwym do rozpoznania skargi, nie może działać mając na uwadze wyłącznie interesy jednej ze stron, albowiem mogłoby to rodzić zarzut braku bezstronności. Skarżący C. i K. S. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawarli w skardze wskazując, że rozbiórka płyty spowoduje, iż nie będą mieli możliwości składowania obornika na swojej posesji. Skarżący nie wskazali wprost, która z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zachodzi w niniejszej sprawie. Uzasadnienie przesłanek skarżący przedstawili dopiero w zażaleniu wskazując, iż wykonanie decyzji narazi skarżących na przerastające ich możliwości finansowe inwestycje, a w przypadku uwzględnienia skargi narazi na niewspółmierną szkodę finansową. W tej sytuacji Sąd I instancji nie miał obowiązku domyślać się jakimi względami kierowali się skarżący składając wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, jak też ustalać wyłącznie z urzędu, czy w konkretnej sprawie zachodzą, a jeśli tak to jakie przesłanki ustawowe uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. W tej sytuacji zasadne jest stanowisko doktryny i judykatury, iż brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. niepublik. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2004 r., OZ 22/04, z dnia 30 kwietnia 2004 r., OZ 30/04, z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 871/04, z dnia 1 czerwca 2004 r., OZ 105/04, z dnia 20 lipca 2004 r., OZ 214/04, B. Dauter [w] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2005, str.168). Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 3 art. 61 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności – art. 61 § 4 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.