II OZ 406/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 125/04 w punkcie pierwszym przyznające D. W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczania każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 złotych oraz w punkcie drugim odmawiające przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi D., M., M. i J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 125/04, w punkcie pierwszym przyznał D. W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczania każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 złotych oraz w punkcie drugim odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi D., M., M. i J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt. II OZ 906/07, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2007 r., przyznające skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 50 zł, zobowiązując ten Sąd do rozpoznania wniosku skarżącej w kontekście obecnych oraz ewentualnych przyszłych kosztów, do jakich poniesienia może być skarżąca zobowiązana w toku tego postępowania i w oparciu o aktualne dane dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2008 r. zobowiązał skarżącą do przedstawienia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca uaktualniła wcześniejsze dane załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazując między innymi na to, iż łączny dochód rodziny wynosi obecnie [...] zł (emerytury D. i M. W.) z czego składająca się na ten dochód jedna z emerytur przeznaczana jest na opłacenie [...] procesów zaś drugą emeryturę skarżąca i jej rodzina wydaje na podstawowe artykuły żywnościowe, opłaty ksero i opłaty pocztowe. Ponadto skarżąca oświadczyła, iż ani ona ani jej mąż i dzieci nie pobierają zasiłku dla bezrobotnych, nie są oni też zarejestrowani w Urzędzie Pracy jak również nie pobierają świadczeń z opieki i nigdy z takowej nie korzystali, nie posiadają kont bankowych nie korzystają z pomocy osób trzecich oraz nie mają oszczędności ani zdolności kredytowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd I instancji uznał, że na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów i oświadczeń nie zostały wypełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", co uniemożliwia przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny, dlatego też przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym uznając, iż spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła D. W. wyrażając swoje niezadowolenie z powyższego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Zgodnie z art. 252 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być złożony na urzędowym formularzu, zaś w myśl art. 255 jeżeli oświadczenie strony w nim zawarte okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek wykazania, iż zachodzą przesłanki z art. 246 ppsa spoczywa na wnioskodawcy, a ich niewskazanie skutkuje oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. Sąd I instancji prawidłowo, stosownie do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt. II OZ 906/07, wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, a swoje rozstrzygnięcie oparł na tak zgromadzonym materiale dowodowym biorąc pod uwagę ewentualne przyszłe koszty, do jakich poniesienia może być skarżąca zobowiązana w toku tego postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oceną sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącej, bowiem przedstawione przez nią dowody nie wystarczają aby stwierdzić, że wypełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, a zatem zasadne było uznanie, iż D. W. jest w stanie ponieść w części ciężar kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art.197 ppsa.