II SA/Rz 748/07
WyrokWSA w Rzeszowie2008-02-19
Skład orzekający: Jolanta Ewa Wojtyna, Joanna Zdrzałka, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może z urzędu dokonać zmiany oznaczenia użytku gruntowego w operacie ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli strona nie wnosiła o taką zmianę, a oznaczenie to jest niezgodne z przepisami prawa?Ratio decidendi
Organy ewidencyjne mają obowiązek utrzymywania ewidencji gruntów w stanie aktualności i mogą dokonywać wpisów z urzędu. Zmiana oznaczenia użytku gruntowego na zgodne z przepisami prawa, nawet jeśli nie była wnioskowana przez stronę, nie stanowi działania na jej niekorzyść, ponieważ sposób oznaczenia gruntu w ewidencji nie przesądza o sposobie jego wykorzystania, a przeznaczenie gruntu pod zabudowę wynika z planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany oznaczenia użytku gruntowego w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr 904/8. Starosta pierwotnie zmienił użytek z Br-PsV na Bp (teren zurbanizowany niezabudowany). Po odwołaniu strony, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (PWINGiK) uchylił decyzję Starosty i orzekł o zmianie użytku z Br-PsV na PsV. Strona skarżąca domagała się przywrócenia pierwotnego zapisu lub oznaczenia jako działka budowlana, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i wydanie decyzji na jej niekorzyść.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę A. T.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dalej: PWINGiK po rozpoznaniu odwołania A. T. od decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...], orzekającej o zmianie dotychczasowego użytku gruntowego o symbolu Br-PsV na użytek Bp (teren zurbanizowany niezabudowany) w działce nr 904/8, położonej w mieście M. obręb 1 – [...], uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o zmianie w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. obręb 1 – [...] użytku gruntowego o symbolu Br-PsV na użytek gruntowy o symbolu PsV.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14
czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98,
poz. 1071 ze zm. )art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo
geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), § 67 pkt 1
oraz załącznika nr 6 ust. 1 pkt 4 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.
U. Nr 38, poz. 454).
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia [...] października 2005 r. Prezydent Miasta złożył do Starostwa Powiatowego w M. wniosek o zmianę klasyfikacji w działce nr 904/8 położonej w M. obręb [...], z użytku gruntowego oznaczonego, w operacie "ewidencji gruntów budynków, symbolem Br-PsV, na użytek B uzasadniając tym, że właścicielka – A. T. nie jest płatnikiem podatku rolnego.
Postępowanie dowodowe wykazało, że "działka nr 904/8 jest niezabudowana więc decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Starosta Powiatu Nr [...] orzekł o zmianie dotychczasowego użytku gruntowego Br-PsV na użytek Bp (teren zurbanizowany niezabudowany).
Od powyższej decyzji A. T. wniosła odwołanie wskazując, że decyzja jest dla niej niezrozumiała i domagała się w związku z tym stwierdzenia jej nieważności i wydania decyzji, która oprócz znaków i symboli zawierać będzie również słowne tłumaczenie, a także przywróci dotychczasowy zapis ewidencyjny, który ułatwi jej podjęcie w przyszłości budowy budynku mieszkalnego.
Działając na podstawie art. 132 k.p.a. Starosta Powiatu uchylił w całości własną decyzję oraz dokonał zmian w ewidencji gruntów i budynków miasta M., obręb [...] w ten sposób, że w działce nr 904/8 w miejsce dotychczasowego użytku rolnego zabudowanego na pastwisku klasy piątej, oznaczonego symbolem Br-PsV, o powierzchni 0,0369 ha, wpisał pastwisko klasy piątej oznaczone symbolem PsV.
Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (decyzja z dnia [...] maja 2006 r., Nr [...]), który nie podzielił zarzutów A. T. podniesionych w odwołaniu od niej.
W rezultacie A. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o unieważnienie zarówno decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jak i decyzji Starosty Powiatu.
Wyrokiem z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 644/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił obie decyzje, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w odwołaniu. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a., zatem organ I instancji, po wniesieniu odwołania, nie mógł orzekać ponownie, lecz był zobowiązany przekazać je organowi odwoławczemu.
Po uchyleniu obu decyzji, w obrocie prawnym, pozostała decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. Wniesionemu w stosunku do niej odwołaniu organ nadał ponownie bieg, przekazując je organowi odwoławczemu. PWINGiK uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o zmianie w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. obręb 1 – [...] użytku gruntowego o symbolu Br - PsV w działce 904/8 na użytek gruntowy o symbolu PsV.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, że zarówno oznaczenie Bp dla działki nr 904/8 przyjęte w decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2005 r. jak i oznaczenie Br -PsV figurujące w rejestrze gruntów przed wydaniem w/w decyzji, a zgodne z życzeniem odwołującej się, jest nieprawidłowe.
Zgodnie bowiem z załącznikiem nr 6 do rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków do użytków gruntowych, oznaczonych symbolem Bp zalicza się: grunty niezabudowane, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolniczej i leśnej – ust. 3 pkt 4. Symbol Br odnosi się natomiast do gruntów zajętych pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia budowlane służące produkcji rolniczej – ust. 1 pkt 5.
Tymczasem jak ustalono, przedmiotowa działka powstała z podziału działki nr 904/3, oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków symbolem Br - PsV ( nieruchomość rolna ) a wydzielona z niej działka nr 904/8 nigdy nie była zabudowana, zaś budynki istniejące na pozostałej części działki nr 904/3 ( aktualnie 904/7 ) zostały rozebrane. Ponadto organ ustalił, że niezgodność klasy bonitacyjnej przedmiotowej działki pomiędzy rejestrem gruntów a mapą ewidencyjną, na której istnieje zapis B PslV, zamiast prawidłowego sprzed aktualizacji B-PsV jest wynikiem błędu powstałego podczas redagowania mapy ewidencyjnej. Aktualnie działka 904/8 stanowi teren niezabudowany, zakwalifikowany do pastwiska klasy V.
Organ wskazał również, że jego obowiązkiem jest prowadzenie na bieżąco aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, oraz wprowadzanie związanych z tym zamian. W związku z tym bez znaczenia jest podnoszony przez odwołującą się zarzut, że nie prosiła o dokonanie zmian klasyfikacyjnych. Odpowiadając na zawarte w dowołaniu obawy odwołującej się co do związanych ze zmianami utrudnieniami przy zmianie przeznaczenia gruntu, pod zabudowę organ wskazał, że przeznaczeniu gruntu pod zabudowę nie decyduje zapis symbolu użytku gruntowego w operacie ewidencji gruntów i budynków, lecz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz decyzja o warunkach zabudowy.
Niezadowolona z takiego rozstrzygnięcia A. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 139 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji na niekorzyść strony, która domagała się, aby działka nr 904/8 była działką budowlaną a organ wbrew żądaniu orzekł o zmianie, przekwalifikując użytek gruntowy Br- PsV na PsV. Przy wydaniu decyzji, doszło również, zdaniem skarżącej, do złamania zasady wyartykułowanej w przepisach 133, 9 i 10 k.p.a., gdyż po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie nie poinformowano jej o przekazaniu odwołania do PWINGiK, pozbawiając ją możliwości cofnięcia tego odwołania. Ponadto nie zgodziła się z tym, iż jej pismo z dnia [...] stycznia 2007 r. zostało zakwalifikowane jako odwołanie o decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Jako wadę skutkująca nieważnością wskazała wydanie decyzji przez organ odwoławczy w oparciu o przepis, który nie stanowił podstawy decyzji organu I instancji, tj. § 67 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., a to oznacza, że sąd nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy.
Mając na uwadze tak wyznaczony zakres kontroli Sąd stwierdza, że skarga A. T. nie zasługuje na uwzględnienie, zatem decyzja skarżona jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu nie mogą być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Sąd nie podziela zarzutu skargi wskazującego na naruszenie art. 139 K.p.a. przez wydanie decyzji na niekorzyść strony co ma polegać na zmianie przeznaczenia działki nr 904/8 z budowlanego na użytek gruntowy PsV. Zarzut ten jest nietrafny, gdyż sposób oznaczenia gruntu w ewidencji gruntów nie przesądza o sposobie jego wykorzystania. Działka skarżącej może być zabudowana niezależnie od oznaczenia przyjętego w ewidencji, zatem trudno zgodzić się z twierdzeniem, że oznaczenie jej jako PsV jest działaniem na niekorzyść skarżącej.
Przepisy obowiązującego prawa nakładają na organy ewidencyjne obowiązek utrzymywania ewidencji gruntów w stanie aktualności. Aby ten skutek mógł być osiągnięty organy mogą dokonywać wpisów danych ewidencyjnych działając z urzędu jak i na wniosek.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd postępowanie w sprawie zmiany oznaczenia działki skarżącej zostało wszczęte z urzędu i zakończyło się pierwotnie błędnym wpisem, przyjmującym dla działki nr 904/8 oznaczenie Br-PsV. Zaistnienie tego faktu i uwzględnienie odwołania A. T. od decyzji Starosty Powiatu z dnia [...].12.2005, [...] w sprawie zmiany oznaczenia dla działki nr 904/8 nie ma możliwości powrotu do oznaczenia pierwotnego, gdyż nie odpowiada ono przepisom prawa. Z tego powodu żądanie skarżącej nie może być uwzględnione. Przepisy prawa regulującego zasady oznaczania gruntów w ewidencji nie przewidują oznaczenia Br-PsV. Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków w § 68 ust. 1 pkt 1 i 3 przyjmuje oznaczenia dla użytków rolnych oraz gruntów zabudowanych i pośród nich nie ma oznaczenia Br. W istocie sprawa skarżącej może być tylko odnoszona do tych dwóch kategorii, a tak naprawdę to tylko do użytków rolnych. Zatem przyjęcie dla działki skarżącej oznaczenia dla tej kategorii gruntów spełnia wymogi prawa.
Sąd dokonując oceny skarżonej decyzji nie dopatrzył się naruszenia art. 133 K.p.a. w Związku z art. 9 i art. 10 K.p.a. W działaniu organów nie doprowadziło do sytuacji, w której organ uwzględniając ten środek zaskarżenia uchylił własną decyzję i wprowadził dla działki oznaczenie PsV. Decyzja PWINGiK z dnia [...] maja 2006 r. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Starosty Powiatu została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 644/06. Wyrok ten uchylił także decyzję organu I instancji, przy czym kasacyjne odwołanie Sądu było podyktowane błędnym zastosowaniem przez organy ewidencyjne art. 132 K.p.a. jako podstawy uchylenia decyzji.
Konsekwencją tego stanu było pozostawienie w obrocie pierwotnej decyzji zmieniającej oznaczenie działki objętej postępowaniem.
Zdaniem Sądu oznaczenie to /PsV/ odpowiada przepisami prawa w stanie sprawy zaistniałym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i wszczęciu postępowania doszło także do naruszenia przepisów, które skutkować miałyby stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Poza sporem pozostaje, że PWINGiK był zobowiązany rozpoznać odwołanie skarżącej i że odwołanie takie zostało przez nią złożone w dniu [...] stycznia 2006 r. /k. 12/, zatem nietrafny jest zarzut, że organ odwoławczy działał bez odwołania.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło