VI SA/Wa 2247/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-21
Skład orzekający: Maria Jagielska, Stanisław Gronowski, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości prawidłowo utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej ustalającą negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, pomimo zarzutów skarżącego dotyczących błędów w pytaniach testowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił zarzuty skarżącego dotyczące pytań testowych nr 149, 181 i 196, stwierdzając, że skarżący udzielił nieprawidłowych odpowiedzi. W konsekwencji, negatywny wynik egzaminu został prawidłowo ustalony, a skarga podlega oddaleniu. Sąd podkreślił, że egzamin powinien weryfikować wiedzę opartą na przepisach prawa, a nie na poglądach doktryny czy judykatury.Stan faktyczny
Skarżący T. B. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, uzyskując wynik 188 punktów, co oznaczało negatywny wynik. Po utrzymaniu tej uchwały przez Ministra Sprawiedliwości, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy w pytaniach testowych nr 39, 149, 181 i 196 oraz naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących odniesienia się do istoty sprawy. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości, po rozpoznaniu odwołania skarżącego T. B. od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W. - działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75j ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) - utrzymał w mocy w/w uchwałę Komisji Egzaminacyjnej.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący T.B. w dniu [...] czerwca 2007 r. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W..
Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. w/w Komisja Egzaminacyjna ustaliła wynik egzaminu konkursowego na 188 punktów, co zgodnie z przepisem art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze oznaczało negatywny wynik tego egzaminu.
W dniu 23 lipca 2007 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej uchwały Komisji Egzaminacyjnej do Ministra Sprawiedliwości. Wnosząc o zmianę wskazanej uchwały i uznanie, że skarżący uzyskał pozytywny wynik egzaminu konkursowego, T. B. zarzucił nieprawidłowe dokonanie oceny udzielonych odpowiedzi na pytania testowe: nr 39 dotyczące problematyki z postępowania karnego, nr 149 dotyczące problematyki z prawa handlowego, nr 181 dotyczące problematyki wynikającej z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a także nr 196 dotyczące zagadnienia z procedury administracyjnej. Skarżący nie zgodził się ze wskazanymi jako prawidłowe odpowiedziami na pytania testowe, powołując w uzasadnieniu odwołania szczegółowe argumenty mające świadczyć o prawidłowości udzielonych przez niego odpowiedzi na karcie odpowiedzi.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] - utrzymał w mocy w/w uchwałę Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż dokonał szczegółowej analizy przeprowadzonego egzaminu, zarówno prawidłowości jego przygotowania (w tym przygotowania testu egzaminacyjnego), jak również przebiegu samego egzaminu. W wyniku tej analizy Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż nie doszło do naruszenia rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. z 2005 r. Nr 258, poz. 2160 ze zm.), zaś egzamin przeprowadzono zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze. Minister wskazał, iż z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół, również uchwała Komisji Egzaminacyjnej została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ II instancji podkreślił także, iż ułożony test egzaminacyjny, który rozwiązywali kandydaci, w pełni odpowiadał kryteriom określonym w art. 75i ust. 1 oraz art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze. Minister podniósł, iż w ramach postępowania odwoławczego dokonał również ponownego przeliczenia punktów, w wyniku czego ustalono, iż uchwała Komisji Egzaminacyjnej jest w tym zakresie w pełni prawidłowa, zaś skarżący uzyskał z egzaminu konkursowego 188 punktów, co stanowi wynik negatywny. Minister Sprawiedliwości w ramach swojej merytorycznej oceny decyzji dokonał szczegółowej analizy zarzutów skarżącego dotyczących poszczególnych pytań testowych podniesionych w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] lipca 2007 r., a dotyczących pytań nr 39, nr 149, nr 181 oraz nr 196. W konsekwencji organ uznał, iż zarzuty strony skarżącej są bezzasadne. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał zarówno na podstawę prawną swojego stanowiska, jak i odniósł się do przedstawionych przez skarżącego poglądów doktryny. Biorąc pod uwagę przedstawione stanowisko organ uznał, iż niezasadne są zarzuty skarżącego odnośnie wadliwości pytań testowych nr 39, nr 149, nr 181 oraz nr 196. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości kwestionowane przez skarżącego pytania zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. W tej sytuacji organ uznał, iż prawidłowo ustalono wynik egzaminu skarżącego, co w konsekwencji pozwala na stwierdzenie, na podstawie art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, że wynik egzaminu konkursowego jest negatywny.
W dniu 21 listopada 2007 r. skarżący T. B., działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej, skarżący zarzucił Ministrowi Sprawiedliwości:
- naruszenie art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze - poprzez zawarcie w teście egzaminacyjnym pytań, na które żadna z trzech podanych odpowiedzi nie jest prawidłowa, bądź też ewentualnie możliwe były różne odpowiedzi jako prawidłowe;
- naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. - poprzez nieodniesienie się przez organ odwoławczy do istoty sprawy.
W uzasadnieniu skargi strona podtrzymała swoje dotychczasowe, szczegółowo przedstawione w odwołaniu - zarzuty dotyczące pytań testowych nr 149, nr 181 i nr 196, stwierdzając, iż sporny test dla kandydatów na aplikację adwokacką zawierał błędy, zaś zaskarżona decyzja nie zawierała przekonujących argumentów. Skarżący stwierdził w konsekwencji, iż negowane przez niego pytania testowe nie spełniały wymagań, jakie stawia przepis art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. W tej sytuacji - zdaniem skarżącego - każda odpowiedź powinna być uznana przez Komisję Egzaminacyjną za prawidłową.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ponownie ustosunkował się szczegółowo zarówno do zarzutów dotyczących poszczególnych pytań testowych, jak również zarzutów proceduralnych podniesionych przez stronę skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga T. B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 r. nie narusza przepisów prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zdaniem Sądu Minister Sprawiedliwości dokonał szczegółowej analizy dokumentów przekazanych przez Komisję Egzaminacyjną. Minister w ramach przeprowadzonej procedury odwoławczej dokonał także ponownego sprawdzenia ilości punktów uzyskanych przez skarżącego i stwierdził, iż wynik ustalony przez Komisję Egzaminacyjną jest prawidłowy, zatem skarżący uzyskał z egzaminu 188 punktów.
Jak wynika z art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, egzamin konkursowy polega, na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.
Natomiast art. 75i ust. 3 cyt. ustawy stanowi, iż pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.
Z kolei przepis art. 75j ust. 1 i 2 w/w ustawy stanowi, że po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego, komisja ustala wynik zdającego w drodze uchwały i wynik ten ogłasza, a od uchwały Komisji Egzaminacyjnej służy zdającemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości dotyczące wyniku jego egzaminu.
Z przedstawionych wyżej przepisów wynika zatem, iż zakres odwołania obejmuje kontrolę prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu, w tym ilości uzyskanych punktów. Celem kontroli organu rozpatrującego odwołanie jest także sprawdzenie, czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne związane z procedurą oceniania testu egzaminacyjnego i obliczania ilości punktów.
W tym miejscu należy wyraźnie stwierdzić, iż skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2108/06, z którego wynika, iż w zakresie kognicji sądu administracyjnego nie mieści się ocena prawidłowości dokonanej przez Ministra Sprawiedliwości interpretacji odpowiedzi na pytania testowe, udzielonych przez osobę odwołującą się od uchwały komisji egzaminacyjnej ustalającej wynik egzaminu. Zdaniem Sądu przyjęcie powyższej tezy uniemożliwia bowiem dokonanie rzetelnej i pełnej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. O ile zgodzić się można ze twierdzeniem, iż nie jest rolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ponowne sprawdzanie testu egzaminacyjnego przeprowadzonego w ramach konkursu na aplikację, o tyle trzeba wyraźnie zauważyć, że sąd administracyjny nie może abstrahować w ramach przeprowadzanej kontroli sądowoadministracyjnej od konkretnych zarzutów merytorycznych sformułowanych przez stronę skarżącą w zakresie poszczególnych pytań testowych. W ocenie Sądu tak przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji nie odnosiłaby się w ogóle do meritum skargi, czyniąc ustawową możliwość odwołania do sądu od decyzji Ministra Sprawiedliwości wyłącznie formalnym uprawnieniem, niedającym stronom de facto jakichkolwiek możliwości zweryfikowania ewentualnych błędów zaistniałych w toku przeprowadzonego egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Sąd nie może w ramach kontroli ograniczać się wyłącznie do zbadania, czy Komisja Egzaminacyjna, a następnie Minister Sprawiedliwości poprawnie podliczyli punkty, czy też nie naruszyli innych proceduralnych wymogów konkursowych, a także nie może poprzestać na generalnym ustaleniu, że Minister ustosunkował się do zarzutów strony skarżącej, nie badając przy tym w ogóle, czy argumenty użyte przez ten organ dla uzasadnienia wydanej decyzji - odpowiadają prawu.
Należy zauważyć, iż powyższe stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 310/07.
Skarżący T. B. zarówno w odwołaniu, jak i w skardze wniesionej do Sądu zarzucił, iż organy obu instancji nieprawidłowo ustaliły wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką z uwagi na niewłaściwą ocenę odpowiedzi udzielonych na pytania nr: 149, 181 oraz 196.
W ocenie Sądu - jeśli chodzi o wskazane przez stronę skarżącą pytania testowe - uznać należy, iż organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do każdego z zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] lipca 2007 r. Minister w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa strona skarżąca udzieliła niepoprawnej odpowiedzi na w/w pytania nr 149, nr 181 oraz nr 196. Zdaniem Sądu zauważyć trzeba także, iż sporne pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Zostały one sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu egzaminacyjnego.
Jeśli chodzi o pytanie nr 149, zwrócić należy uwagę, iż brzmiało ono następująco:
"149. W umowie między spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a członkiem
zarządu, spółkę reprezentuje:
A. członek rady nadzorczej:
B. pełnomocnik ustanowiony przez radę nadzorczą;
C. rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą walnego
zgromadzenia wspólników.
Należy podzielić stanowisko Ministra Sprawiedliwości, iż jedyną prawidłową jest odpowiedź "C" (nie zaś udzielona przez skarżącego odpowiedź "B"), albowiem wynika ona z jednoznacznego w tym względzie przepisu art. 210 § 1 kodeksu spółek handlowych. Zdaniem Sądu bez większego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje zarówno fakt, iż w kluczu odpowiedzi Minister wskazał przez pomyłkę inny przepis k.s.h. (dotyczący spółki akcyjnej), jak również okoliczność, że do zwrotu "zgromadzenie wspólników" dodano mylnie słowo "walnego". Z unormowań kodeksu spółek handlowych, jak i z samego pytania testowego wyraźnie wynikał, iż chodzi o relacje panujące w ramach spółki z o.o., a więc jedyną prawidłową odpowiedź na tak postawione pytanie testowe nr 149 należało poszukiwać tylko i wyłącznie w przepisie art. 210 § 1 k.s.h.
Jeśli chodzi o pytanie testowe nr 181, należy wskazać, iż w spornym teście brzmiało ono następująco:
"181. Według Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, roszczenia alimentacyjne:
A. przedawniają się z upływem 3 lat;
B. przedawniają się z upływem 10 lat;
C. nie przedawniają się."
Skarżący udzielił odpowiedzi "C", natomiast - jak słusznie wskazał organ - zgodna z kluczem odpowiedzi jest odpowiedź "A", co wynika wprost z unormowania ustawowego zawartego w przepisie art. 137 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ze zm. - dalej k.r.o.). Należy - zdaniem Sądu - podkreślić, iż zamieszczenie w pytaniu określenia "roszczenia" jednoznacznie wskazywało, iż pytanie nie dotyczy prawa do świadczeń alimentacyjnych (obowiązku alimentacyjnego - art. 128 k.r.o.), które ze swej istoty nie ulega przedawnieniu, a wynikającego z tego prawa uprawnienia domagania się od innego podmiotu określonego działania lub zaniechania. Przedstawiona bowiem w odwołaniu i skardze argumentacja jest wewnętrznie sprzeczna i wskazuje, iż mimo, że skarżący orientuje się w odpowiednich przepisach prawnych, jednak nie do końca rozumie ich znaczenie, jak ma to miejsce w odniesieniu do wyrażenia "roszczenia", użytego w pytaniu testowym nr 181. Świadczy o tym również dwoistość argumentacji, gdyż z jednej strony skarżący prezentuje błędne przekonanie, iż roszczenie alimentacyjne oznacza prawo do świadczeń alimentacyjnych (obowiązek alimentacyjny), by następnie podkreślać nieistnienie terminu "roszczenie alimentacyjne". Należy jednak zauważyć, że choć nie jest to określenie stricte kodeksowe, to z pewnością jest wyrażeniem powszechnie używanym i jednoznacznie rozumianym w środowisku prawniczym. Roszczenie alimentacyjne (roszczenie o świadczenia alimentacyjne), którego dotyczy omawiane pytanie, to niewątpliwie roszczenie majątkowe i jako takie, według Kodeksu cywilnego, co do zasady ulega przedawnieniu (art. 117 § 1 k.c.). Z kolei termin przedawnienia roszczeń alimentacyjnych (roszczeń o świadczenia alimentacyjne) w sposób precyzyjny określa Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 137, co jest zgodne jedynie z odpowiedzią "A" (3 lata). Należy wyraźnie podkreślić, iż sporne pytanie dotyczyło wyraźnie instytucji przedawnienia roszczeń zawartej w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a więc udzielona odpowiedź nie mogła dotyczyć instytucji, o której ustawa ta całkowicie milczy, a więc kwestii przedawnienia obowiązków alimentacyjnych, a jedynie sytuacji expressis verbis przewidzianej w art. 137 k.r.o., dotyczącej przedawnienia roszczeń o świadczenia alimentacyjne.
Z kolei, jeśli chodzi o pytanie testowe nr 196, to wskazać należy, iż w spornym teście brzmiało ono następująco:
"196. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje, że decyzja organu administracji publicznej:
A. w żadnym przypadku nie może być ogłoszona ustnie;
B. może być ogłoszona ustnie, ale jedynie w przypadku, gdy dotyczy zatwierdzenia projektu scalania gruntów;
C. może być ogłoszona ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie, zaś treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji".
Według klucza odpowiedzi testowych prawidłowa jest odpowiedź "C". Skarżący udzielił odpowiedzi "A".
Odnosząc się do wywodów skarżącego zawartych zarówno w skardze, jak i wcześniej w odwołaniu, należy uznać, iż - jak słusznie wskazał Minister Sprawiedliwości - prawidłowa odpowiedź znajduje wyraźne oparcie w normie prawa wyrażonej w przepisie art. 109 § 2 k.p.a. w zw. z art. 14 § 2 k.p.a. Z unormowań tych wynika jasno, iż decyzja organu administracji publicznej może być ogłoszona ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie. W ocenie Sądu zgodzić się należy z organem, iż okoliczność, że w odpowiedzi "C" została przytoczona cała treść przepisu art. 14 § 2 k.p.a., nie zmienia faktu, że w odpowiedzi tej zostały wymienione wszystkie elementy dające możliwość ogłoszenia decyzji ustnie. Zdaniem Sądu mylne dodanie w treści odpowiedzi "C", oprócz przesłanek wydania decyzji w formie ustnej, także sposobu utrwalenia czynności ustnego załatwienia sprawy, wskazanego w art. 14 § 2 zdanie drugie k.p.a. - nie ma jakiegokolwiek istotnego wpływu na prawidłowość pytania nr 196 i przewidywanej odpowiedzi, a świadczy jedynie o pewnej karygodnej być może, ale jednak drugorzędnej pomyłce, wynikającej wyłącznie z niedokładności osoby układającej przedmiotowe pytanie testowe.
W ocenie Sądu przedstawiona w skardze argumentacja świadczy, iż skarżący wykazując znajomość odpowiednich przepisów prawnych, jednocześnie dokonywał ich interpretacji jedynie w kierunku zgodnym ze swoimi założeniami, nie przywiązując wagi do faktu, iż przepisy na podstawie których powstały zaskarżone pytania testowe każdorazowo wprost regulowały poruszane kwestie prawne.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy w sposób obiektywny odniósł się do wszelkich merytorycznych argumentów, wnikliwie rozważając zarzuty, opierając się przy tym na konkretnych przepisach prawnych.
Należy wyraźnie wskazać, iż rozstrzygając tego rodzaju sprawy Sąd musi mieć na względzie, że pytania testowe na aplikację adwokacką winny być rzeczywiście trudnym i wymagającym solidnej wiedzy - testem umiejętności kandydata na przyszłego aplikanta adwokackiego, ale zarazem testem wyłącznie na wiedzę wynikającą z określonych dziedzin prawa i instytucji prawnych ukształtowanych przez prawo pozytywne, a nie egzaminem ze znajomości niejednoznacznych i kontrowersyjnych często poglądów wyrażanych przez doktrynę, czy też przez judykaturę. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, iż w ocenie Sądu egzamin powinien weryfikować ogólną wiedzę prawniczą zdobytą na studiach, a więc wiedzę opartą głównie na konkretnych przepisach zawartych w aktach normatywnych, w których to należało szukać odpowiedzi na zagadnienia wskazane w pytaniach testowych.
W świetle przepisu art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności oraz dążąc do załatwienia sprawy zgodnie z prawdą obiektywną, mają obowiązek uwzględniać z urzędu interes społeczny i słuszny interes obywatela.
Zdaniem Sądu w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym, co oznacza, że Minister Sprawiedliwości winien wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego odmawiając stronie skarżącej uwzględnienia jej zarzutów przyjął, iż nie może ona uzyskać pozytywnego wyniku z egzaminu konkursowego.
Minister Sprawiedliwości w przypadku niniejszej sprawy wykazał dostatecznie jasno wszelkie okoliczności przekonywujące o trafności swojego rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie pytań testowych nr 149, nr 181 i nr 196, co w konsekwencji dało pełną podstawę do oddalenia skargi, jako całkowicie bezzasadnej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło