III SA/Gd 459/07

WyrokWSA w Gdańsku2008-02-21

Skład orzekający: Jacek Hyla, Marek Gorski, Anna Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia sieci wodociągowej może być naliczana, jeśli urządzenia te zostały umieszczone przed wejściem w życie przepisów wprowadzających taką opłatę, a inwestor twierdzi, że nastąpiła jedynie wymiana istniejących urządzeń?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że opłata za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej jest zasadna, nawet jeśli urządzenia te znajdują się pod powierzchnią drogi. Podkreślono, że przepisy dotyczące umieszczenia urządzeń wodociągowych w pasie drogowym weszły w życie przed wydaniem pozwolenia na budowę sieci, a brak wcześniejszych zezwoleń na zajęcie pasa drogowego przed tą datą uzasadnia naliczenie opłaty. Sąd uznał również, że umieszczenie urządzeń pod powierzchnią drogi nadal stanowi zajęcie pasa drogowego podlegające opłacie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia sieci wodociągowej. Organ I instancji wydał zezwolenie i ustalił opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił poprzednią decyzję SKO, wskazując na brak wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących wymiany urządzeń. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej opłaty rocznej. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 18 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Decyzją z dnia 22 września 2006 r. nr [...] Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg [...] zezwolił wnioskodawcy – "A" Spółce z o.o. w S. na zajęcie części pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] w celu umieszczenia sieci wodociągowej I-II etap, jednocześnie ustalając zarówno opłaty z tytułu tego zajęcia jak i za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym, należne od Przedsiębiorstwa. Po rozpatrzeniu odwołania strony od części decyzji dotyczącej ustalenia opłaty rocznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], decyzją z dnia 5 lutego 2007 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 123/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 lutego 2007 r. – w części określającej opłatę roczną z tytułu umieszczenia w pasie drogowym sieci wodociągowej. Uzasadniając orzeczenie Sąd wskazał, iż uszło uwadze organowi odwoławczemu, a poniekąd – również stronie skarżącej, która w skardze skoncentrowała zarzuty na kwestii rozumienia prawa własności pasa drogowego, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji spółka podniosła zarzut, iż w tym przypadku dokonano jedynie wymiany urządzeń umieszczonych już wcześniej w pasie drogowym. Zdaniem odwołującego się, skoro opłaty za umieszczenie urządzeń wodociągowych w pasie drogowym wprowadzone zostały ustawą z dnia 14 listopada 2003 roku, która weszła w życie z dniem 9 grudnia 2003 roku w tym zakresie, to opłaty nie mogą dotyczyć urządzeń umieszczonych pod pasem drogowym przed tą datą. Zarzut ten, mimo, iż zasługuje na uwagę, nie został zauważony przez organ odwoławczy, a w każdym razie – nie znalazło to odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zatem uzasadniony jest pogląd, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony i rozważony w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem mieć na uwadze, że wcześniej obowiązujące przepisy ustawy o drogach publicznych - do zmiany z dnia 23 lutego 2000 roku ( Dz .U .Nr 12 poz.136 ) – przewidywały pobieranie jednorazowych opłat za umieszczenie urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg oraz – odszkodowania za szkody poniesione w związku ze zmianą zezwolenia na wykorzystywanie pasa drogowego w celach innych, niż transportowe. Zatem w przypadku wymiany urządzeń umieszczonych w pasie drogowym za zezwoleniem wcześniejszym, określającym warunki umieszczenia tych urządzeń, należy sięgnąć do decyzji określających te warunki. Wprawdzie z decyzji dołączonej przez inwestora do wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej i umieszczenie urządzenia obcego w obrębie pasa drogowego z dnia 21 września 2006 r. wynika, że planowane roboty to budowa sieci wodociągowej wraz z przyłączami, jednak w odwołaniu od decyzji organu I instancji inwestor pisał o wymianie urządzeń, o czym była wyżej mowa, a z planu sytuacyjnego, załączonego do wniosku wynika, że chodzi o instalacje w urządzonej już ulicy miasta. Wymienionych ustaleń dokonać może organ odwoławczy w trybie przewidzianym w art. 136 kpa; decyzja tego organu obarczona była wadą, polegającą na brakach uzasadnienia, w którym – z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 kpa - nie odniesiono się do zarzutów odwołania. Organ winien również ocenić, na jakiej podstawie na inwestora nałożono obowiązki określone w punkcie 4 decyzji organu I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 18 października 2007 r. powołując art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 40 ust. 2 pkt 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz.2086 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg [...] z dnia 22 września 2006 r. w części określającej opłatę roczną z tytułu umieszczenia w pasie drogowym sieci wodociągowej. W uzasadnieniu podniesiono m.in., iż decyzją z dnia 29 grudnia 2003 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany oraz wydał "A" Sp. z o.o. pozwolenie na budowę obejmujące realizację sieci wodociągowej wraz z przyłączami do budynków mieszkalnych w [...]. Decyzja stała się ostateczna w dniu 21 stycznia 2004 r. Jak wynika z dziennika budowy, w dniu 10 sierpnia 2005 r. została wytyczona przez geodetę trasa przebiegu wodociągu zgodnie z projektem technicznym. Pismami z dnia 18 września 2007 r. i 4 października 2007 r. organ odwoławczy zwrócił się do strony postępowania, Powiatowego Zarządu Dróg [...] oraz Starosty [...] o udzielenie informacji, czy "A" Spółce z o.o. przed dniem 9 grudnia 2003 r. zostało wydane zezwolenie na zajęcie tego samego pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] celem umieszczenia w tym pasie sieci wodociągowej. W odpowiedzi każdy z wymienionych podmiotów poinformował, iż decyzja taka nie została wydana. Przepisy art. 40 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz.2086 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowią, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie dotyczy, miedzy innymi: prowadzenia robót w pasie drogowym i umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Sposób jej wyliczania przedstawiony został w uzasadnieniu decyzji. I tak : opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót i celach innych niż wymienione w przepisie ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez jeden dzień - art. 40 ust. 4 ustawy. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim – art. 40 ust. 5 ustawy. Kolegium wskazało, iż przepisy dotyczące umieszczenia urządzeń wodociągowych w pasie drogowym weszły w życie z dniem 9 grudnia 2003 r., a więc przed wydaniem decyzji z dnia 29 grudnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej sieci wodociągowej. Zasadne jest zatem twierdzenie, iż umieszczenie sieci wodociągowej w ul. [...] nastąpiło po raz pierwszy na podstawie decyzji organu I instancji z dnia 22 września 2006 r. Prace te zostały wykonane w dniach 26 – 27 września 2006 r. Wysokość opłat, działając w oparciu o przepis art.40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych, ustalono uchwałą Rady Powiatu [...] z dnia 18 czerwca 2004 r., Nr XVI/104/2004 ze zm.( Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 118,poz.2399). Nie budzi wątpliwości fakt, że sieć wodociągowa jest urządzeniem, które może być zlokalizowane w obrębie pasa drogowego i taka lokalizacja nakłada obowiązek ponoszenia określonych opłat związanych z lokalizacją urządzenia. Odnosząc się do obowiązków nałożonych na spółkę w punkcie 4 decyzji organu I instancji, Kolegium wskazało, iż nie znajdują one podstawy w przepisach ustawy o drogach publicznych ani w aktach wykonawczych. Jednakże w niniejszej sprawie – w ramach zakreślonego wyrokiem sądu postępowania odwoławczego – Kolegium nie posiada uprawnień do uchylenia tego zapisu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" spółka z o.o. w S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie: - art. 40 § 2 k.p.a. poprzez skierowanie pisma SKO z dnia 18 września 2007 r. bezpośrednio do strony z pominięciem jej pełnomocnika; - art. 81 w zw. z art. 10 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a mianowicie złożonych oświadczeń przez Zarząd Dróg; - art. 138 § 2 w zw. z art. 75 i 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w kierunku ustalenia, w jakim czasie zostały ułożone w ciągu ul. [...] urządzenia wodociągowe; - zaniechania przeprowadzenia postępowania w kierunku nałożenia obowiązku wymienionego w pkt 4 decyzji organu I instancji; - art. 64 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji i art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ( Dz. U. z 1995 r. Nr 36 poz.175) przez przyjęcie, że: naruszenie praw własności, o jakim mowa w art.4 pkt.1, art.39 ust. 7 i 8, art. 40 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych poddane zostało prawu publicznemu, co oznacza, że przepisy dotyczące ograniczenia prawa własności zawarte w art. 143 kc nie mają zastosowania w przypadku wyrażania zgody na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z drogą i pobieranie z tego tytułu opłat, gdzie za stosowaniem tego przepisu przemawia zasadność i jednolitość systemu prawnego; - art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, przez błędne przyjęcie, że zwrot "przestrzenią nad i pod jego powierzchnią" oznacza niczym nieograniczone prawo własności pasa drogowego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła ponadto o wystąpienie na podstawie art. 193 Konstytucji do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie zgodności art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 listopada 2003 r., rozumianego w ten sposób, że własność rozciąga się pod i nad przestrzenią pasa drogowego w sposób nieograniczony i bez uwzględnienia społeczno-gospodarczego przeznaczenia gruntu, z art. 64 ust. 3 w związku z art. 20 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Uzasadniając zarzuty pełnomocnik skarżącej podniósł m.in., iż brak decyzji w przedmiocie zajęcia pasa drogowego nie oznacza wcale, że decyzji nie wydano w latach 80-tych i 90-tych XX w. Gdyby organ, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. zwrócił się do pełnomocnika skarżącej, to jako środki dowodowe zostałyby wskazane zeznania świadków, którzy pamiętają daty ułożenia urządzeń oraz okoliczność, czy na podstawie decyzji organu I instancji wymieniono leżące urządzenia, czy też założono nowe po raz pierwszy. Skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 123/07 wskazując, iż przedmiotem zaskarżenia jest jedynie opłata roczna z tytułu położenia w pasie drogowym przyłączy wodociągowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta – w myśl art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "ppsa") lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). W myśl art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia więc uwzględnienie skargi także z takich powodów, których nie podniesiono w podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, a które skutkują wadliwością decyzji wymagającą jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Podkreślić przy tym należy, iż przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji brany jest pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili wydawania tej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stosownie do art. 153 ppsa uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 123/07. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że w myśl art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz.2086 ze zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to, z mocy art. 40 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o drogach publicznych, dotyczy umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej, niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Udzielenie zezwolenia połączone jest z obowiązkiem pobrania opłaty, o czym mowa w art.40 ust. 3 tej ustawy. Opłatę taką w celu określonym przez ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o drogach publicznych (co odnosi się do przedmiotowej sprawy) zarządca drogi ustala jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, o czym stanowi art.40 ust.5 powołanej ustawy o drogach publicznych. Zagadnienia dotyczące zajęcia pasa drogowego stanowią dziedzinę prawa administracyjnego, których regulację zawiera ustawa o drogach publicznych. Odnośnie ograniczeń przestrzennych pasa drogowego i zasadności pobierania opłat, podkreślić należy, że na mocy art. 39 ust. 6 i 7 cyt. ustawy, zarządca drogi w trakcie budowy lub przebudowy drogi może zlokalizować w pasie drogowym kanał technologiczny służący umieszczeniu podziemnych urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, w szczególności linii telekomunikacyjnych, który to kanał technologiczny zarządca drogi może udostępnić zainteresowanym podmiotom w drodze umowy dzierżawy lub najmu, pobierając z tego tytułu opłaty ustalone w umowie. W związku z tym, droga to nie tylko grunt do głębokości nałożonej nawierzchni drogi, lecz także obszar poniżej tej głębokości, w którym jeżeli umieszczono urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, to podlega to opłacie, bądź na podstawie art.40 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 5, bądź też na podstawie umowy dzierżawy zawartej z zarządcą drogi (art.39 ust. 6 i 7 ustawy), jeżeli kanał technologiczny wybudował zarządca drogi. Dyspozycja art.40 ust.5 ustawy o drogach publicznych jednoznacznie wskazuje, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. W niniejszej sprawie, skarżąca spółka umieściła pod powierzchnią drogi urządzenia wodociągowe, a zatem na podstawie art. 40 ust.5 ustawy o drogach publicznych, właściwy organ był uprawniony do naliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego. Prezentowany pogląd wyraził już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 921/06 oddalając skargę kasacyjną "A" Sp. z o.o. w S. w innej sprawie dotyczącej opłaty za zajęcie pasa drogowego. W konsekwencji brak było jakichkolwiek podstaw, aby rozważać konieczność postawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji, o treści wskazanej w skardze. Również brak jest podstaw uzasadniających stwierdzenie naruszenia art. 64 ust. 3 w związku z art. 21 ust. 1 Konstytucji i art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wymienione przepisy dotyczą ochrony własności jako jednego z podstawowych praw człowieka. W przedmiotowej sprawie natomiast brak jest jakiegokolwiek naruszenia prawa własności przysługującego skarżącej. Grunt, w którym doszło do umieszczenia przez skarżącą sieci wodociągowej z przyłączami nie stanowi jej własności, zatem ustalenie opłaty za zajęcie pasa drogowego nie wprowadza żadnego ograniczenia przynależnego Spółce prawa własności nieruchomości gruntowej. Trafny, w ocenie Sądu okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. poprzez skierowanie pisma SKO z dnia 18 września 2007 r. bezpośrednio do strony z pominięciem jej pełnomocnika. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Kolejny zarzut, jakoby stronie uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów w sprawie jest bezzasadny. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż strona skarżąca była w postępowaniu administracyjnym reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu znane są przepisy k.p.a. regulujące uprawnienia procesowe strony, a w szczególności prawo do oferowania organowi dowodów oraz zapoznawania się z aktami sprawy w każdym stadium postępowania. Strona skarżąca wykazała bierność w tej mierze, natomiast organ odwoławczy, po wydaniu wyroku z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 123/07, przeprowadził postępowanie z uwzględnieniem wymogów, jakie stawia art. 153 ppsa. Odnosząc się do zarzutu zaniechania ustalenia, kiedy ułożone zostały urządzenia wodociągowe w ciągu ul. [...] zauważyć należy, iż organ II instancji ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że w momencie wydania decyzji z dnia 29 grudnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej sieci wodociągowej obowiązywały już przepisy ustawy o drogach publicznych w zakresie umieszczania urządzeń wodociągowych w pasie drogowym. Ponadto brak pozwoleń na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego wydanych przed dniem 9 grudnia 2003 r. tj. datą wejścia w życie ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200 poz. 1953) uzasadniał utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w części określającej opłatę roczną z tytułu umieszczenia w pasie drogowym sieci wodociągowej. Obowiązująca kodeksowa zasada oficjalności nie wyklucza ani nie odbiera możliwości czynnego udziału stron – osobiście bądź przez pełnomocnika - w postępowaniu dowodowym przed organem. Przechodząc do zarzutu nieprzeprowadzenia postępowania w kierunku nałożenia na skarżącą obowiązku wymienionego w punkcie 4 decyzji organu I instancji zauważyć należy, iż w konsekwencji wyroku WSA z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 123/07, uchylona została decyzja organu drugiej instancji jedynie w części określającej opłatę roczną z tytułu umieszczenia w pasie drogowym sieci wodociągowej. Oznacza to, że wydana w danym postępowaniu administracyjnym decyzja organu pierwszej instancji pozostaje w obrocie prawnym. W odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej konsekwentnie podnosił, iż przedmiotem zaskarżenia jest jedynie opłata roczna z tytułu położenia w pasie drogowym przyłączy wodociągowych. Okoliczność ta, wobec treści wyroku WSA z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 123/07 nie pozostaje bez wpływu na zakres postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. W związku z granicami zaskarżenia decyzji organu I instancji odwołaniem i treścią decyzji organu odwoławczego, pkt. 4 decyzji organu I instancji pozostawał poza oceną jego legalności przez Sąd w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Sprawa wróciła zatem do organu odwoławczego, który wydał uchyloną decyzję i który ponownie przeprowadził postępowanie odwoławcze, rozstrzygając sprawę zgodnie z oceną i wskazaniami sądu zawartymi w uzasadnieniu orzeczenia. Należy zwrócić przy tym uwagę, iż sygnalizowane w uzasadnieniu wymienionego wyroku przeprowadzenie przez organ odwoławczy oceny, na jakiej podstawie na skarżącą nałożono obowiązki określone w punkcie 4 decyzji organu I instancji nie miało waloru wytycznych do podejmowania działań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w tej części - w ramach postępowania instancyjnego. Na marginesie wskazać należy, iż skarżąca mogła i może skorzystać z instytucji stwierdzenia nieważności w odniesieniu do tej części decyzji organu I instancji. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło