III SA/Kr 917/07

WyrokWSA w Krakowie2008-02-26

Skład orzekający: WSA Bożenna Blitek, WSA Dorota Dąbek, NSA Wiesław Kisiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie wyboru ławników, podjęta z naruszeniem wymogów proceduralnych dotyczących weryfikacji kandydatów (brak opinii Policji i Krajowego Rejestru Karnego, brak opinii rad dzielnic, nieprzejrzyste kryteria opiniowania przez Zespół Opiniodawczy) oraz naruszeniem terminów proceduralnych, może zostać uznana za niezgodną z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie wyboru ławników, podjęta z naruszeniem wymogów proceduralnych dotyczących weryfikacji kandydatów (brak wymaganych opinii Policji i Krajowego Rejestru Karnego, brak opinii rad dzielnic, nieprzejrzyste kryteria opiniowania przez Zespół Opiniodawczy) oraz naruszeniem terminów proceduralnych, jest niezgodna z prawem. Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, może stwierdzić niezgodność uchwały z prawem, nawet jeśli skarga nie formułuje takich zarzutów, o ile naruszenie prawa ma charakter określony w przepisach.
Stan faktyczny
Skarżący zostali zgłoszeni do kandydowania na ławników do sądów innych niż sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Rada Miasta podjęła uchwałę w sprawie wyboru ławników, jednak skarżący zarzucili naruszenia proceduralne, w tym brak wymaganych opinii Policji i Krajowego Rejestru Karnego oraz nieprawidłowości w procesie opiniowania. Po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia i braku pozytywnej reakcji, skarżący wnieśli skargi do sądu administracyjnego. Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Orzeczono o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim stwierdza wybór ławników do orzekania w sprawach innych aniżeli sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. W pozostałym zakresie skargi oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008 r. sprawy ze skarg L. F. , M. Z. i M. R. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie wyboru ławników I. orzeka o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały w zakresie w jakim stwierdza wybór ławników do orzekania w sprawach innych aniżeli sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych II. w pozostałym zakresie skargi oddala wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2007 r. Skarżący L. F., M. Z. oraz M. R. zostali zgłoszeni do kandydowania na ławników mających orzekać w sprawach innych aniżeli sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. W dniu [...] Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...] w sprawie powołania Zespołu Opiniodawczego do spraw wyboru ławników. W dniu 21 października 2003 roku Komisariat Policji wydał pozytywne opinie o L. F. i M. Z., a w dniu 16.10.2003 roku Komisariat Policji wydał pozytywną opinię o M. R. W dniu 26.09.2003 roku wydana została informacja z Krajowego Rejestru Karnego o L. F. i M. Z., a w dniu 23.09.2003 roku o M. R. Zespół Opiniodawczy do sprawy wyboru ławników w dniu [...] rozważał sprawę wypracowania procedur opiniowania kandydatów na ławników. W dniach 24.09.2003r., 1.10.2003r. i 15.10.2003r. odbyły się kolejne posiedzenia Komitetu Opiniodawczego. W dniu [...] na posiedzeniu Komitetu udzielono rekomendacji 738 kandydatom na ławników spośród 4.097 zgłoszonych kandydatur. Prezydent Miasta w dniu [...] wydał zarządzenie [...] o przyjęciu i przekazaniu do Rady Miasta projektu uchwały w sprawie wyboru ławników do Sądu w latach [...]. W tym samym dniu przyjęto projekt uchwały w sprawie wyboru ławników na druku nr 293. W dniu [...] wydana została przez Zespół Opiniodawczy opinia nr [...] w sprawie udzielenia rekomendacji 738 kandydatom na ławników. Tego samego dnia podczas sesji Rady Miasta w ramach punktu piątego obrad przedstawiony został projekt uchwały w sprawie wyboru ławników wraz z opinią Zespołu Opiniodawczego. Opinia została przedstawiona ustnie przez członka Zespołu Opiniodawczego. W opinii zostało podkreślone, iż Zespół nie zweryfikował około 40% kandydatów. Wskazano, iż proces opiniowania przez Policję przebiega powoli i że do około 2% kandydatów Policja ma zastrzeżenia. Podkreślono także, iż w przypadku stwierdzenia już po dokonaniu przez Radę Miasta wyboru ławników, iż któraś z wybranych osób nie może być powołana na ławnika, zostanie wszczęta procedura odwołania tej osoby. Liczba osób rekomendowanych przez Zespół odpowiadała liczbie ławników, którzy zgodnie z wnioskiem Prezesa Sądu z dnia [...] mieli być wybrani. W pierwszej kolejności Rada przyjęła elektroniczną procedurę wyboru ławników zaakceptowaną przez Komisję Główną RM. W dalszej kolejności przeprowadzone zostało głosowanie osobno na ławników do sądów pracy i osobno na pozostałych ławników. W wyniku głosowania dwóch ławników kandydujących do sądów innych niż sądy pracy i ubezpieczeń społecznych otrzymało taką samą liczbę głosów. Przeprowadzone zostało głosowanie uzupełniające. Następnie dokonano skompletowania listy kandydatów na ławników osobno dla każdego sądu. Po podaniu przez Komisję skrutacyjną wyników wyborów na ławników, których jednogłośnie wybrano (39 głosów "za"), Przewodniczący Rady Miasta ogłosił te wyniki i w następnym głosowaniu podjęto uchwałę nr [...] w sprawie wyboru ławników do Sądu Okręgowego oraz sądów rejonowych na kadencję w latach [...]. W dniu 3 listopada 2003 roku skarżący L. F., a w dniu 4 listopada 2003 roku M. Z. złożyli pismo do Rady Miasta , w którym wnieśli o ponowne rozpatrzenie ich odwołań od Uchwały Rady Miasta z dnia [...]. Wskazali, iż posiadają rekomendacje Prezesa Sądu Okręgowego i że w przeszłości jako ławnicy prawidłowo i rzetelnie wykonywali swoje obowiązki. Pismem z dnia 10 listopada 2003 roku M. R. zwrócił się do Rady Miasta o ponowne rozważenie jego kandydatury na stanowisko ławnika. Wymienił także swoje liczne kwalifikacje i zasługi dla Miasta. W dniu 6 listopada 2003 roku L. F. i M. R. złożyli pismo do Wojewody z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały. Wskazali oni na uchybienia proceduralne powstałe podczas podejmowania uchwały. Zarzucili niekompletność akt osobowych kandydatów w postaci braku opinii Policji oraz niepoinformowanie Prezesa Sądu Okręgowego o posiedzeniach Komitetu Opiniodawczego. Pismem z dnia 12 listopada 2003 roku Przewodniczący Rady Miasta poinformował skarżących: L. F., M. Z. oraz pismem z dnia 17 listopada 2003 roku M. R., o braku możliwości odwołania się w trybie administracyjnym od przedmiotowej uchwały. Wskazał również na możliwości zaskarżenia uchwały do Sądu Administracyjnego po wcześniejszym wezwaniu organu do usunięcia naruszonego prawa. W dniu 4 grudnia 2003 roku L. F., oraz w dniu 10 grudnia 2003 roku M. Z., wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy w Krakowie pismo, w którym domagali się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta z [...] w sprawie wyboru ławników oraz wstrzymania wykonania uchwały do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. W uzasadnieniu powołali się na swoje doświadczenie jako ławnicy w poprzednich kadencjach. Wskazali także na naruszenia proceduralne powstałe podczas podejmowania uchwały. Zarzucili brak wymaganych ustawowo informacji o poszczególnych kandydatach, a w szczególności brak opinii Policji. W dniu 10 grudnia 2003 roku M. R. wniósł do Sądu pismo zatytułowane "pozew", wnosząc o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały Rady Miasta z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż pełnił on już funkcję ławnika w poprzednich latach. Zarzucił organowi administracyjnemu naruszenie przepisów proceduralnych poprzez nieposiadanie wymaganych ustawą informacji o kandydatach na ławników. Wymienił także listę osób, które jego zdaniem były wybrane z nadania politycznego. W odpowiedzi na skargi organ administracyjny wniósł o ich odrzucenie z powodu niedopuszczalności drogi sądowej i braku wezwania do usunięcia naruszonego prawa, względnie o oddalenie skarg. W uzasadnieniu wskazano, iż wezwanie do usunięcia naruszenia będzie bezskuteczne wtedy, gdy wezwany organ gminy wyraźnie odmówi usunięcia naruszenia, bądź nie zajmie żadnego stanowiska w tej kwestii w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy bez wyczerpania trybu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia skutkuje odrzuceniem skargi przez sąd administracyjny. W przypadku braku reakcji organu gminy na wezwanie dopuszczalne jest złożenie skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął maksymalny dwumiesięczny termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Wniesienie skargi po upływie terminów ustalonych w wyżej wskazany sposób spowoduje odrzucenie skargi przez sąd administracyjny. Brak jest w skardze wskazania, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia spowodowanego zaskarżoną uchwałą skierowane do Rady Miasta. Organ administracji podkreślił, iż skarżący wnieśli pismo z dnia 3 listopada 2003r. nazwane "odwołaniem" do Przewodniczącego Rady Miasta. Na te pisma strona skarżąca otrzymała odpowiedź negatywną. W opisanej sytuacji zachodzi poważna wątpliwość, czy pismo kierowane do Przewodniczącego Rady Miasta może być traktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto pisma nazwanego przez skarżących jako "odpowiedź" nie można utożsamiać ze stanowiskiem Rady Miasta jako organu właściwego w przedmiotowej sprawie. Stanowiska takiego Rada Miasta -jako organ właściwy - nie wyraziła. Podkreślone zostało także, iż Rada Miasta wystąpiła do Krajowego Rejestru Karnego z zapytaniem o udzielenie informacji o kandydatach z Kartoteki Karnej. W odpowiedzi Krajowy Rejestr Karny przysłał w przepisowym terminie zweryfikowane Karty Karne. Z wyjątkiem kilkunastu przypadków wszyscy kandydaci zostali zweryfikowani pozytywnie (niekarani). Informacja o tym, który z kandydatów figuruje w Kartotece Karnej, a który nie, została przedłożona Radzie Miasta (radnym) przed aktem dokonania wyboru ławników. Weryfikacja wszystkich kandydatów na ławników przeprowadzona rzetelnie przez Policję (nie tylko sprawdzano w kartotekach policyjnych, ale również prowadzono wywiady środowiskowe) wykazała na wstępie, że ok. 80% wszystkich opinii jest pozytywnych (informacja uzyskana od Policji na początku października 2003 roku). Taką informację przedstawiła również radna - Przewodnicząca Zespołu Opiniodawczego ds. wyboru ławników - w trakcie sesji Rady Miasta w dniu [...] przed przystąpieniem do głosowania podczas wyborów ławników. Podkreślone zostało także, że opinie z Policji spływały w stosownych terminach, lecz niektóre osoby wymagały dodatkowej weryfikacji (niezgodność adresu z faktycznym miejscem pobytu itp.). Wydział Organizacji i Nadzoru Urzędu Miasta na bieżąco informował Zespół Opiniujący o spływających opiniach z właściwych organów Policji. Postanowieniami z dnia 31 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe w stosunku do wszystkich skarżących z uwagi na skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi M. R. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] w przedmiocie wyboru ławników, pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt NSA II OSK 1422/05). Wyrokiem z dnia 29 listopada 2005 roku sygn. akt. P 16/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł iż art. 160 ustaw prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie w jakim upoważnia rady gmin do wyłącznego wyboru ławników, jest zgodny z art. 10, art. 173 oraz art. 186 ust. 1 Konstytucji RP. Postanowieniami z dnia 6 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął zawieszone postępowanie w stosunku do wszystkich skarżących. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 26 lutego 2008r. pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości z uwagi na upływ kadencji ławników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi, lecz jedynie granicami sprawy. Oznacza to, że jeżeli zaskarżona uchwała narusza prawo w sposób określony w art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 91 ust. 1 zd. 1 ustawy o samorządzie gminnym, to sąd administracyjny stwierdza nieważność tej uchwały bądź orzeka o jej niezgodności z prawem (art. 94 ustawy o samorządzie gminnym) bez względu na to, czy skarga formułuje w stosunku do niego zarzuty naruszenia prawa. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej kompetencje sądu administracyjnego Sąd ocenił, że nie zachodzi w niniejszej sprawie bezprzedmiotowość postępowania skutkująca możliwością umorzenia niniejszego postępowania sądowego (art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ponieważ zaskarżona uchwała mogła wywołać skutki prawne. Sąd połączył sprawy ze skarg L. F., M. Z. oraz M. R. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ocenił, że przedmiotowe skargi zostały wniesione w terminie przewidzianym ustawą. Warunkiem wniesienia skargi na uchwałę rady gminy, wnoszonej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest bezskuteczność uprzedniego wezwania rady gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. W niniejszej sprawie skarżący w wymaganym terminie wezwali Radę Miasta do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego, kierując do Rady pismo zatytułowane "odwołanie". W związku z powyższym Sąd uznał "odwołanie" za wezwanie w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż przepisy prawne nie formułują wobec takiego wezwania specjalnych wymogów formalnych. Niewątpliwie wolą autorów tych wezwań było wezwanie Rady do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego, co zaakcentowali wskazując w wezwaniu, iż kwestionowana uchwała podjęta została mimo braku opinii Policji i informacji z rejestru skazanych. Ponadto pismami skierowanymi do stron (w dniu 12 listopada 2003 roku pisma skierowane do L. F. i M. Z., oraz w dniu 17 listopada 2003r. pismo skierowane do M. R.) Przewodniczący Rady Miasta wprost negatywnie odniósł się do wezwania, a skargi zostały wniesienie w terminie krótszym niż następne 30 dni. Dlatego Sąd stwierdza, że skargi te zostały wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, interpretowanego w myśl uchwały NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07. Należy zaznaczyć, że skarżący w niniejszej sprawie zostali zgłoszeni do kandydowania na ławników mających orzekać w sprawach innych aniżeli sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym wyroku jest zatem jedynie ta część zaskarżonej uchwały, która dotyczy wyboru ławników do innych sądów niż sądy pracy i ubezpieczeń społecznych, tylko bowiem w takim zakresie skarżący mają legitymację skargową do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Stwierdzone przez sąd naruszenia prawa mogły bowiem mieć wpływ na zmniejszenie szansy skarżących uzyskania mandatu ławnika tylko w zakresie uchwały dotyczącej wyboru ławników do innych sądów niż sądy pracy i ubezpieczeń społecznych (teza ta jest szerzej uzasadniona w dalszej części niniejszego uzasadnienia). Głosowania nad wyborem ławników do tych dwóch grup sądów odbywały się oddzielnie, a skarżący nie kandydowali do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, a zatem nie mieli legitymacji do zaskarżenia uchwały Rady w zakresie, w jakim ta uchwała powoływała ławników do sądów pracy i ubezpieczeń społecznych. Dlatego też, uwzględniając brak legitymacji skargowej w tym zakresie, ich skargi zostały w tym właśnie zakresie oddalone, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 101 ustawy o samorządzie gminnym kształtuje legitymację skargową odmiennie niż z art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ma bowiem nie ten, kto ma w tym interes prawny, lecz ten, czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem. Dopiero zatem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania jego skargi. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący mają legitymację skargową w zakresie wskazanym w poprzednim akapicie (a więc co do tej części uchwały, w której dokonano wyboru ławników do sądów innych niż sądy pracy i ubezpieczeń społecznych), albowiem zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny. Wszyscy skarżący spełniali formalne wymogi kandydowania na stanowisko ławników: zostali zgłoszeni przez uprawniony podmiot (prezesa Sądu Okręgowego) odnośnie ich kandydatur została przedłożona Zespołowi Opiniodawczemu Karta Karna oraz opinia Policji. Skarżący nie musieli legitymować się w toku wyboru na ławników pozytywną opinią Rady Dzielnicy, albowiem zostali zgłoszeni przez Prezesa Sądu Okręgowego, a nie przez co najmniej dwudziestu pięciu obywateli mających czynne prawo wyborcze, zamieszkujących stale na danym terenie (art. 162 § 1 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, zwana dalej p.u.s.p w związku z § 4 ust. 1 punkt p Statutu Dzielnicy Miasta, stanowiącego załącznik do Obwieszczenia Rady Miasta z dnia 9 października 2002r., Dz.Urz. Województwa Małopolskiego z 2002r., nr 243, poz. 3278). Zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących, albowiem w niniejszej sprawie doszło do takich naruszeń prawa, które uzasadniały stwierdzenie niezgodności uchwały z prawem, a które zarazem pomniejszały szanse skarżących na uzyskanie poparcia radnych wystarczającego do uzyskania mandatu ławnika. W ocenie Sądu zatem niewybranie kandydatów nastąpiło w wyniku naruszenia prawa, a w szczególności przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, regulujących tryb zgłaszania kandydatów na ławników i ich wyboru. Taki sposób rozumienia legitymacji skargowej jest zgodny z przyjmowanym w orzecznictwie na tle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności - w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2006r., II OSK 1422/05. Przechodząc do analizy merytorycznej, a więc dotyczącej badania, czy zaskarżona uchwała narusza obiektywny porządek prawny Sąd stwierdza, że w kwestionowanym postępowaniu w sprawie wyboru ławników doszło do istotnych naruszeń prawa w postępowaniu uchwałodawczym, zarówno w zakresie czynności Zespołu Opiniodawczego, jak o samej Rady Miasta. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa tj. wymogów przewidzianych w art. 162 § 3 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych polegających na konieczności uzyskania wobec kandydatów opinii z Krajowego Rejestru Karnego oraz opinii policji. Jak wynika ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, w niniejszej sprawie ten warunek ustawowy wobec wielu kandydatów na stanowisko ławników nie został spełniony. Na rozprawie przed WSA w Krakowie w dniu 26 lutego 2008r. na pytanie Sądu pełnomocnik organu potwierdził, że na sesji Rady w dniu [...] brakowało około 19 informacji z KRK, a także stwierdził, że nie kwestionuje zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów dotyczących opinii policji o kandydatach. Potwierdziła to także wyraźnie sama przewodnicząca Zespołu Opiniodawczego, która oświadczyła na sesji Rady w dniu [...] czyli w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały, iż nie spłynęły wszystkie dane z KRK. Potwierdza to także treść protokołu Zespołu z dnia [...], nr [...] w którym stwierdzono m.in., że odnośnie 19 osób brak jest informacji z KRK oraz że Policja nie przekazała opinii o wszystkich kandydatach. Możliwe było zatem zweryfikowanie jedynie 60% kandydatów. Co więcej, zarówno w tym protokole, jak i w ustnym wystąpieniu Przewodniczącej Zespołu na sesji w dniu [...] zawarto wyraźną informację, że gdyby po skompletowaniu opinii Policji i informacji z KRK okazało się, że wybrano osoby nie spełniające wymogów ustawowych, wówczas Zespół będzie się zastanawiać czy nie wszcząć jakiejś procedury odwoławczej i podejmie "stosowne czynności". Jest to w ocenie Sądu wyraźne i istotne naruszenie prawa, skutkujące zakwestionowaniem legalności zaskarżonej uchwały, albowiem nie dopełniono w niniejszej sprawie wymogów ustawowych, przez co na liście osób kandydujących na ławników, poddanej pod głosowanie Rady Miasta znalazły się osoby, które nie spełniały ustawowych formalnych warunków do kandydowania. Rada powinna była rozpocząć procedurę wyboru ławników od wykreślenia z listy kandydatów poddanych pod głosowanie tych osób, co do których stwierdzono, że nie spełniają wymogów ustawowych. Tymczasem jak oświadczyła Przewodnicząca Zespołu na sesji Rady, sprawdzono tylko około 60 % kandydatów, czyli ok. 40 % kandydatów nie powinno było znaleźć się na liście kandydatów na ławników poddanej pod głosowanie, albowiem w stosunku do nich procedura weryfikowania kandydatur nie została zakończona. Zmniejszono w ten sposób szanse pozostałych kandydatów spełniających wymogi ustawowe na uzyskanie mandatu, naruszając podstawowe zasady dokonywania demokratycznych i równych wyborów. W niniejszej sprawie nie dochowano także wymogu wynikającego z § 4 ust. 1 punkt p Statutu Dzielnicy Miasta stanowiącego załącznik do Obwieszczenia Rady Miasta z dnia 9 października 2002r. (Dz.Urz. Woj. Małopolskiego z 2002r., nr 243, poz. 3278). Wbrew obowiązkowi wynikającemu z tego przepisu nie uzyskano bowiem pozytywnych opinii Rad Dzielnic wobec tych z kandydatów, którzy zostali zgłoszeni przez co najmniej dwudziestu pięciu obywateli mających czynne prawo wyborcze, zamieszkujących stale na danym terenie (art. 162 § 1 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych). Także to naruszenie prawa spowodowało, że na liście kandydatów znalazły się osoby, wobec których procedura kwalifikacyjna nie została należycie przeprowadzona. Odnośnie pracy Zespołu Opiniodawczego Sąd dopatrzył się też dalszych naruszeń prawa mających istotne znaczenie w sprawie. Zgodnie z art. 163 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych Zespół Opiniodawczy powinien był przed podjęciem uchwały wydać opinię co do wszystkich kandydatów. Ten wymóg w niniejszej sprawie nie został spełniony, ograniczono się bowiem tylko do sformułowania listy rekomendowanych kandydatów i negatywnego zaopiniowania jedynie co do 5 osób, wobec których stwierdzono na podstawie danych a Krajowego Rejestru Karnego że są karane (protokół posiedzenia Zespołu nr [...] z dnia [...]). Co do pozostałych osób się nie wypowiedziano stwierdzając wyraźnie na sesji, że "Zespół nie jest w stanie wypowiedzieć się ani na tak, ani na nie w stosunku do tych, przy których nie ma żadnego znaczka w rubryce rekomendacja". Nadto zaś trzeba podkreślić, że członkowie Zespołu powinni byli sformułować przejrzyste, merytorycznie uzasadnione i sprawdzalne przez stronę, Sąd i osoby trzecie kryteria wyboru kandydatów opiniowanych pozytywnie. Tymczasem zgodnie z protokołem nr [...] z posiedzenia Zespołu Opiniodawczego ds. wyboru ławników z dnia [...], Przewodnicząca przypomniała członkom Zespołu aby: zasięgali opinii o kandydatach w instytucjach i organizacjach społecznych, u osób godnych zaufania publicznego, a także w swoich klubach. Tym samym na podstawie protokołów z pięciu posiedzeń Zespołu można wnioskować, że Zespół nie sformułował wyraźnych kryteriów oceny i selekcji kandydatów poddanych pod głosowanie. Lista osób poddana pod obrady Rady była zatem wynikiem arbitralnego, dowolnego i nieumotywowanego wyboru. Zostały tym samym naruszone wymogi wynikające z art. 163 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a także zasada praworządności (art. 7 w zw. z art. 2 Konstytucji RP) i konstytucyjna zasada równości obywateli w procedurach decyzyjnych organów publicznych (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). W związku z powyższym stwierdzić należy, iż wadliwa opinia zespołu pozwala uznać, że uchwała została podjęta bez uzyskania opinii w rozumieniu art. 163 § 2 Pusp. W ocenie Sądu w procedurze uchwałodawczej doszło również do naruszenia prawa polegającego na niezachowaniu terminów określonych w ustawie o samorządzie gminnym oraz w Statucie Miasta (uchwała Rady Miasta nr LXXV/732/05 z dnia 13 kwietnia 2005r. w sprawie przyjęcia i ogłoszenia jednolitego Statutu Miasta ). Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta w sprawie przyjęcia i przekazania do Rady Miasta projektu uchwały w sprawie wyboru ławników do Sądu Okręgowego oraz sądów rejonowych na kadencję w latach [...] wydane zostało w dniu [...]. W porządku obrad [...] sesji Rady Miasta zwołanej na [...] zaznaczono w punkcie 4, że "pisemny wykaz kandydatów doręczony przed sesją [...]" W sposób wyraźny i jednoznaczny narusza to obowiązującą regulację prawną z której wynika, że Przewodniczący Rady Miasta powinien był otrzymać projekt uchwały czyli tekst projektowanej listy kandydatów co najmniej na 14 dni przed sesją, zaś radni powinni otrzymać te listy na 7 dni przed sesją. Tym samym podjęcie zaskarżonej uchwały nastąpiło z naruszeniem wymogów procedury uchwałodawczej, przewidzianych w art. 20 ust. 1 zdanie 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 14 ust. 1 i § 30 ust. 9 Statutu Miasta. Podjęcie zatem zaskarżonej uchwały nastąpiło w toku postępowania uchwałodawczego przeprowadzonego z licznymi, wyżej wskazanymi, istotnymi naruszeniami prawa, mogącymi mieć bezpośredni wpływ na treść uchwały. Dlatego też Sąd uwzględnił skargę w zakresie, w jakim stwierdza wybór ławników do orzekania w innych sprawach aniżeli sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Ponieważ jednak od podjęcia zaskarżonej uchwały upłynął okres dłuższy niż jeden rok, a zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, nie było możliwie stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 94 ust. 2 zd. 1 ustawy o samorządzie gminnym orzekł o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim stwierdza wybór ławników do orzekania w sprawach innych aniżeli sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Mając na uwadze powyższe okoliczności na zasadzie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło