I SA/Gl 825/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.),, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Agnieszka Zygmunt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek B. G. o zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok i zwrot tego podatku, ze względu na nieistnienie nadpłaty podatku, która dotąd była przedmiotem postępowania w sprawie jej zaliczenia na zaległości podatkowe. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...], nr [...], którą organ ten określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok w kwocie [...] złotych. Wyrokiem z dnia 28 października 2005 roku, sygn. akt I SA/GL 367/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. G. na powołana wyżej decyzję organu odwoławczego. W zażaleniu na powyższe postanowienie podatnik szczegółowo przedstawił przebieg prowadzonego postępowania podatkowego i stwierdził, że zwrot w gotówce należnej mu kwoty winien nastąpić z uwagi na dziewięcioletni okres trwania tego postępowania, spowodowany bezczynnością organu podatkowego pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił zażalenia i działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 208 Ordynacji podatkowej, postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji rozstrzyga kwestię nadpłaty dotyczącej wyłącznie 1999 roku, a zatem tylko ten okres może być przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy. Następnie podniósł, że za 1999 rok nie występuje na koncie podatku dochodowego od osób fizycznych B. G. nadpłata, którą wcześniej podatnik wykazał w zeznaniu rocznym PIT – 37 w wysokości [...] złotych. Zeznanie to zostało zastąpione decyzją wymiarową, określającą podatnikowi nie wysokość nadpłaty, ale prawidłową kwotę zobowiązania podatkowego wynoszącą [...] złotych. Skoro zatem, w rozpatrywanej sprawie nie występuje nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, to nie może być mowy o zwrocie nieistniejącej wierzytelności w tym podatku. W konkluzji uzasadnienia postanowienia organ odwoławczy podkreślił, że zwrotowi, w rozumieniu art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, podlegają nadpłaty podatku z uwzględnieniem przez podatnika ewentualnych zobowiązań podatkowych, a skoro Urząd Skarbowy w B., ze względu na określenie podatnikowi zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, nie dysponuje nadpłatą podatkową, to przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. G. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i zwrócenia mu należnej kwoty nadpłaty. W obszernym uzasadnieniu skargi podatnik zarzucił naruszenie przepisów art. 73 § 1, art. 74 § 2 pkt 1, art. 79 oraz art. 234 Ordynacji podatkowej. Zarzucił także błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak również nie wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2005 roku, sygn. akt I SA/GL 42/05. Szczegółowo opisał także dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Oceniając stanowisko zajęte w niej przez organy podatkowe należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W świetle tego przepisu jedyną przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995 roku, sygn. akt SA/Łd 2424/94 – opubl. w ONSA z 1006 roku, nr 2, poz. 80). Przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania mogą być różne. Wchodzą tu w grę zarówno zdarzenia faktyczne, jak i prawne. Charakter jednak przyczyn powodujących bezprzedmiotowość postępowania nie ma znaczenia, bowiem powołany wyżej przepis nakazuje umorzenie postępowania, gdy stało się ono "z jakiejkolwiek przyczyny" bezprzedmiotowe (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska "Ordynacja podatkowa. Komentarz", TNOiK, Toruń 2002, str. 688 – 691). W rozpatrywanej sprawie umorzenie postępowania pierwszej instancji nastąpiło z powodu bezprzedmiotowości tego postępowania. Okoliczności dotyczące bezprzedmiotowości postępowania zostały, zdaniem Sądu, jednoznacznie wykazane uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż za 1999 rok nie występuje na koncie podatku dochodowego od osób fizycznych strony skarżącej nadpłata, którą wcześniej podatnik wykazał w zeznaniu rocznym PIT – 37, w wysokości [...] złotych. Zeznanie to bowiem zastąpione zostało ostateczną decyzją wymiarową określającą podatnikowi wysokość zobowiązania w tym podatku w kwocie [...] złotych. Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. G. na powołaną wyżej decyzję z dnia [...] (sygn. akt I SA/GL 367/05). Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie istnieje nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok, to tym samym bezprzedmiotowym jest żądanie jej zwrotu. Tym samym więc spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie można również podzielić zarzutu skargi dotyczącego błędnego zastosowania przepisów proceduralnych, tj. obowiązujących w czasie podejmowania decyzji (postanowienia). Ogólną bowiem regułą prawa intertemporalnego jest zasada "lex retro non agit", która oznacza zakaz wstecznego działania nowej ustawy – jej przepisów o charakterze materialnym, do stanów faktycznych powstałych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Natomiast odnośnie stosowania przepisów proceduralnych zasadą jest, że przy wykonywaniu czynności procesowych stosuje się prawo, które obowiązuje w czasie dokonywania czynności – "reguła bezpośredniego działania prawa nowego" (chyba, że przepisy przejściowe stanowią inaczej), a zatem organ podatkowy rozstrzyga sprawę na podstawie stanu prawnego (przepisów prawa procesowego) istniejącego w czasie podejmowania decyzji (postanowienia). Chybiony jest również zarzut niewykonania przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2005 roku, sygn. akt I SA/GL 42/05. Z nadesłanych bowiem do Sądu akt wynika, że postanowieniem z dnia [...], nr [...] organ odwoławczy "uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10.10. 2005 r., sygn. akt I SA/GL 42/05, uchylający postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...], utrzymujące mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...], nr [...] o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie [...] zł plus oprocentowanie wynoszące [...] zł na rzecz zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1995 – 1997", uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. powołanym wyżej postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie, zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 5 lutego 2000 roku, o zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok oraz zwrotu tego podatku, z uwagi na brak przedmiotu żądania, albowiem ostateczną decyzją wymiarową określono podatnikowi wysokość zobowiązania w tym podatku w kwocie [...] złotych, a prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. G. na decyzję z dnia [...] (sygn. akt I SA/GL 367/05). Nie można także podzielić pozostałych zarzutów skargi, a dotyczących innych postępowań (między innymi postępowania dot. stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej), gdyż przedmiotowa sprawa dotyczy wyłącznie postępowania dotyczącego zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, zakończonego jego umorzeniem i jedynie to postępowanie było kontrolowane (oceniane) przez Sąd. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.