VI SAB/Wa 47/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie sporządzenia sprawozdania o stanie techniki oddala skargę Pismem z dnia 29 października 2007r. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie sporządzenia sprawozdania ze stanu techniki dla zgłoszenia wynalazku pt. Kształtowniki do celów zwłaszcza oświetleniowych, Nr P -328746 i przekazania go zgłaszającemu oraz przedstawienia "aktu badania zgłoszenia". W uzasadnieniu skargi M. P. powołując się na art. 47 ustawy Prawo własności przemysłowej oraz przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 września 2001r w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych ( Dz.U. z 2001r, Nr 102, poz. 1119 ze zm.) stwierdził, że we wrześniu 1999r. upłynął okres w którym osoby trzecie mogły zapoznać się z opisem zgłoszeniowym oraz zgłaszać uwagi, co do istnienia okoliczności uniemożliwiających udzielenie patentu i że w tym czasie nie wpłynął żaden sprzeciw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że postępowanie w sprawie zgłoszenia ww. wynalazku (zgłaszającym był skarżący) zostało umorzone w dniu [...] września 2007r. natomiast skarga M. P. na decyzję o umorzeniu została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 30 maja 2005r. sygn. akt VI SA/Wa 1143/04. Organ podniósł ponadto, że umorzenie postępowania nastąpiło w związku z tym, że zgłaszający wprowadził do zgłoszenia niedopuszczalne poprawki (art. 37 p.w.p.) i wbrew wezwaniu do ich poprawienia, stosownych poprawek nie dokonał. W ocenie organu, sprawozdania ze stanu techniki nie sporządza się wówczas gdy strona wprowadza do zgłoszenia niedopuszczalne zmiany. Niezależnie od tego, zdaniem organu, ze względu na cel wzmiankowanego sprawozdania, dokumentu tego nie sporządza się dla zgłoszenia w sytuacji gdy postępowanie jest już zakończone. Odnosząc się do żądania przedstawienia "aktu badania" zgłoszenia Urząd Patentowy stwierdził, iż przeprowadzenie badania zgłoszonego wynalazku nie było i nie jest możliwe ze względu na umorzenie postępowania w przedmiocie wynalazku pt. Kształtowniki do celów zwłaszcza oświetleniowych, Nr P -328746. W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. Skarżący popierał skargę oraz powołał się na wyroki WSA z dnia 14 grudnia 2005r. w sprawie VI SA/Wa 246/05. Podniósł także, że w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1143/04 nie uczestniczył w rozprawie i nie był pouczony o środkach zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. P. na bezczynność Urzędu Patentowego RP polegającą na nie przekazanie skarżącemu (jako zgłaszającemu) sprawozdania ze stanu techniki dla zgłoszenia wynalazku pt. Kształtowniki do celów zwłaszcza oświetleniowych, Nr P -328746 i oraz przedstawienia stronie aktu badania "zgłoszenia" nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w k.p.a. lub akcie szczególnym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Zgodnie z przepisem art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W związku z odwołaniem się w art. 149 p.p.s.a. do art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. bezczynność organu musi być powiązana z jego kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia - zaskarżalnego do sądu administracyjnego, czy innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, iż sąd administracyjny może zastosować ten przepis, gdy w sprawie doszło do bezczynności administracyjnej, a artykuł 149 p.p.s.a. nie może stanowić wyłącznej podstawy do zobowiązania organu do podjęcia jakiejś czynności lub aktu, lecz musi być powiązany z przepisem prawa przewidującym taką możliwość. Z art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy należy podnieść, że zgodnie z art. 47 ust 1 p.w.p. Urząd Patentowy sporządza dla każdego zgłoszenia wynalazku podlegającego ogłoszeniu sprawozdanie o stanie techniki, obejmujące wykaz publikacji, które będą brane pod uwagę przy ocenie zgłoszonego wynalazku. W myśl ust.2 cytowanego przepisu niezwłocznie po sporządzeniu sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, Urząd Patentowy przekazuje je zgłaszającemu. W ocenie Sądu, czynność polegająca na przekazaniu sprawozdania o stanie techniki ma charakter czynności materialno-technicznej. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem odmowa dokonania czynności materialno-technicznej winna być dokonana w drodze decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej, o której załatwienie zwróciła się strona mająca w tym interes prawny (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2007r. I OSK 850/06, niepubl.) Taka forma załatwienia, umożliwiająca instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem, w najlepszy sposób chroni zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny strony (tak np.: NSA /w:/ uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lutego 1983 r., sygn. akt II SA 2083/82, ONSA z 1983r., nr 1, poz. 14). Również według poglądów wyrażonych w nauce prawa administracyjnego, jeżeli przepis prawny nie określa formy konkretyzacji sytuacji prawnej obywatela, organ administracji publicznej powinien dokonać jej w formie decyzji administracyjnej (v.: J. Jędrośka, B. Adamiak /w:/ Glosa do wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 1981 r., sygn. akt SA 761/81 - OSPiKA nr 5/82). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż w rozpatrywanej sprawie możliwe było wniesienie skargi na bezczynność Urzędu Patentowego RP. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu musi być poprzedzone wyczerpaniem środków zaskarżenia chyba, że w bezczynności pozostaje minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. Wówczas tryb przewidziany w ww. art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania ponieważ nad tym organem nie ma w postępowaniu administracyjnym organów wyższego stopnia. Z taką sytuacją mamy do czynienia gruncie rozpoznawanej sprawy a zatem skarga nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia. Wobec braku formalnych przeszkód do rozpoznania niniejszej skargi Sąd rozpatrzył sprawę merytorycznie. W rozpatrywanej sprawie konieczne jest w pierwszej kolejności wskazanie, iż informacja o zgłoszeniu wynalazku pt. Kształtowniki do celów zwłaszcza oświetleniowych P 328746 dokonanego w dniu 18 września 1998r. została ogłoszona w Biuletynie Urzędu Patentowego RP Nr 6/99 z datą 15 marca 1999r., co nastąpiło stosownie do przepisu art. 34 obowiązującej do 21 sierpnia 2001 r. ustawy z dnia 19 października 1972r. ustawy o wynalazczości (uow) ( tekst jednolity Dz.U. z 1993r. Nr 26, poz. 117). Podkreślenia wymaga, że obowiązująca wówczas ustawa uow nie przewidywała sporządzania sprawozdania o stanie techniki dla zgłoszonego wynalazku. Skarżący, który był w ww. sprawie zgłaszającym, po dokonanym ogłoszeniu nadesłał do UP RP nową wersję zgłoszenia wnosząc o wycofanie poprzedniej wersji (v. pismo skarżącego z dnia 29 lipca 1999r. – wpływ do Urzędu 31 maja 1999r. ). Ponieważ postępowanie toczyło się nadal już po wejściu w życie ustawy Prawo własności przemysłowej (p.w.p.) od 22 sierpnia 2001 r. przepisy tejże ustawy miały zastosowanie do rozpatrzenia przedmiotowego zgłoszenia. Powyższe stanowisko wynika z postanowień art. 315 p.w.p. według którego, do praw w zakresie wynalazków stosuje się przepisy dotychczasowe (uow) o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy takim właśnie przepisem "stanowiącym inaczej" był art. 316 ust.4 pwp zgodnie z którym postępowanie związane ze zgłoszeniem wynalazku od dnia wejścia wżycie p.w.p. tj. 22 sierpnia 2001r. toczy się według jej (p.w.p.) przepisów. Owym "postępowaniem związanym ze zgłoszeniem wynalazku" jest procedura określona w art. 46 p.w.p. Zatem stwierdzenie przez Zespół w trakcie badania merytorycznego, że aktualna wersja zgłoszenia zawiera poprawki i uzupełnienia niezgodne z przepisami ustawy spowodowało, że nie mogło być sporządzone sprawozdanie ze stanu techniki a skarżący musiał zostać wezwany do usunięcia uzupełnień i braków pod rygorem umorzenia postępowania. Organ dokonał wezwania w formie zaskarżalnego postanowienia, co nie znalazło aprobaty ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005r. (sygn akt VI SA/Wa 246/05) stwierdził nieważność tego postanowienia jako wydanego bez podstawy prawnej. Sąd stwierdził wówczas, że dla czynności procesowej wezwania dokonanego na podstawie art. 46 ust.2 p.w.p. ustawodawca nie przewidział formy postanowienia. Należy więc zauważyć, iż Sąd w tamtym postępowaniu nie zajmował się merytoryczną oceną prawidłowości działania Urzędu Patentowego w zakresie istnienia podstaw do dokonania wezwania. Takiej oceny niewątpliwie musiał dokonać w postępowaniu ze skargi M. P. na decyzję UP RP z dnia [...] marca 2004r. – sprawa VI SA/Wa 1143/04. Zatem z punktu widzenia niniejszej sprawy istotny jest prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2005r. wydany w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1143/04, gdyż zgodnie z tym wyrokiem, decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] umarzająca postępowanie w sprawie udzielenia patentu wynalazku pt. Kształtowniki do celów zwłaszcza oświetleniowych, Nr P -328746 z powodu bezprzedmiotowości postępowania, jest ostateczna i prawomocna. Należy bowiem zaakcentować, że w sytuacji gdy prawomocnie umorzono postępowanie w sprawie wynalazku pt. Kształtowniki do celów zwłaszcza oświetleniowych, Nr P -328746, gdyż skarżący – a wówczas zgłaszający- wprowadził do zgłoszenia niedopuszczalne poprawki i nie usunął tych poprawek w wyznaczonym terminie to aktualnie nie ma podstaw do żądania sporządzenia i przedstawienia sprawozdania ze stanu techniki wraz z aktem badania, gdyż takie sprawozdanie sporządza się w toku postępowania o udzielenie patentu. Tymczasem w wyżej wymienionej sprawie o udzielenie patentu na wynalazek Nr P -328746 strona nie wskazała o jaki zakres ochrony się ubiega a więc przeprowadzenie badania polegającego na porównaniu zgłoszonego rozwiązania do rozwiązań już istniejących nie było możliwe. A więc nie było również możliwe sporządzenie sprawozdania o stanie techniki gdyż sprawozdanie ze stanu techniki jest bowiem efektem omówionego wyżej badania. Innymi słowy, sprawozdanie ze stanu techniki nie mogło zostać (i nie zostało) sporządzone w postępowaniu w sprawie wynalazku pt. Kształtowniki do celów zwłaszcza oświetleniowych, Nr P - 328746, nie może zostać również sporządzone aktualnie a więc skarżący nie może skutecznie domagać się jego udostępnienia. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, nie ma podstaw do zarzucenia Urzędowi Patentowemu RP, iż pozostaje w stanie bezczynności w sprawie sporządzenia sprawozdania ze stanu techniki dla zgłoszenia wynalazku pt. Kształtowniki do celów zwłaszcza oświetleniowych, Nr P -328746 i przekazania go zgłaszającemu oraz przedstawienia "aktu badania zgłoszenia". Z powyższych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako nie znajdującą usprawiedliwionych podstaw.