I OSK 838/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-12
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Joanna Banasiewicz, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, zatwierdzając uchwałę o nadaniu stopnia doktora habilitowanego, ma kompetencje do merytorycznej oceny dorobku naukowego kandydata, czy jedynie do weryfikacji formalno-prawnej uchwały?Ratio decidendi
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, zatwierdzając uchwałę o nadaniu stopnia doktora habilitowanego, ma kompetencje do badania zarówno samej uchwały pod względem formalno-prawnym, jak i jej merytorycznej zasadności, w tym oceny dorobku naukowego kandydata. Przepis art. 19 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych nie ogranicza jej kompetencji wyłącznie do aspektów formalno-prawnych. Komisja jest uprawniona do prowadzenia własnego postępowania dowodowego, w tym powoływania recenzentów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Komisja odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału o nadaniu skarżącej stopnia doktora habilitowanego, uznając, że jej dorobek naukowy i rozprawa habilitacyjna nie spełniają wymogów ustawowych. Skarżąca zarzucała organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 19 ustawy o stopniach naukowych oraz naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA : Joanna Banasiewicz Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1988/07 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1988/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. R. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. odmawiającą zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. o nadaniu dr [...] stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie psychologii.
Z ustaleń organu wynikało, że Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołała dwóch kolejnych recenzentów, a następnie po wysłuchaniu czterech recenzentów Centralnej Komisji oraz po przeprowadzeniu dyskusji z udziałem recenzentów Rady Wydziału, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się przeciw uchyleniu poprzedniej decyzji Centralnej Komisji o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału.
Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji postanowiło w głosowaniu tajnym, jednomyślnie, utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji, odmawiającą zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Wydziału.
Ponowne rozpatrzenie sprawy potwierdziło, zdaniem organu, słuszność podstawowych zarzutów pod adresem dorobku i rozprawy kandydatki, wymienionych w decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] listopada 2006 r. Dotyczą one poziomu rozprawy habilitacyjnej, a także dorobku. Prace habilitantki nie zawierają nowych rozwiązań problemów naukowych. Mając to na uwadze Centralna Komisja uznała, że kandydatka nie spełnia warunków przewidzianych w art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595).
Skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wniosła [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, zwanej dalej ustawą o stopniach naukowych (...), poprzez błędną interpretację tego przepisu. Zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania - Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów przed wydaniem decyzji, a także art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa.
W ocenie skarżącej, naruszenia, których dopuściła się Centralna Komisja, miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że w myśl art. 19 ust. 1 ustawy Centralna Komisja zatwierdza jedynie uchwałę o nadaniu stopnia doktora habilitowanego, a pojęcie zatwierdzenia należy rozumieć wąsko, jako możliwość przeprowadzenia weryfikacji postępowania w przedmiocie uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Wyjaśniła, iż w praktyce chodzi o sprawdzenie czy zostały spełnione aspekty formalno - prawne. Do zakresu kompetencji Centralnej Komisji nie należy, jej zdaniem, ponowna ocena merytoryczna rozprawy habilitacyjnej kandydata lub osiągniętego przez niego dorobku naukowego, gdyż ocena taka ma miejsce na innym etapie postępowania habilitacyjnego. Dokonywanie zaś ponownej analizy merytorycznej rozprawy habilitacyjnej i dorobku naukowego skarżącej i to z odstąpieniem od zastosowania zasady jawności postępowania administracyjnego i czynnego udziału strony w tym postępowaniu, stanowi, jak podała dalej, bezsporne przekroczenie przyznanych Centralnej Komisji, w oparciu o analizowaną ustawę, kompetencji.
W odpowiedzi na skargę, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone decyzje są prawidłowe, a tym samym wniesiona skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji stwierdził, że wbrew twierdzeniom skargi, nietrafny jest zarzut naruszenie art. 19 ust. 1 cyt. ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki. Sąd I instancji wskazał, że przepis ten (w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie) stanowi, że uchwała o nadaniu stopnia doktora habilitowanego staje się prawomocna z chwilą jej zatwierdzenia przez Centralną Komisję, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 5. Z treści tego przepisu nie wynika, aby kompetencje Centralnej Komisji sprowadzały się jedynie do badania samej uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego w aspekcie formalno - prawnym. Celem zatwierdzenia takiej uchwały przez Centralną Komisję jest badanie zarówno samej uchwały, jak i całego postępowania związanego z przewodem habilitacyjnym pod względem formalno - prawnym, jak również badanie takiej uchwały pod względem merytorycznym, polegającym na ustaleniu czy kandydat do stopnia doktora habilitowanego spełnia przesłanki z art. 16 i 17 powołanej ustawy. Sąd uzupełnił powyższe rozważania o stwierdzenie, że gdyby wolą ustawodawcy było ograniczenie kompetencji Centralnej Komisji tylko do badania uchwały w aspekcie formalno - prawnym, to ustawodawca dałby temu wyraz w stosownym brzmieniu przepisu. Nadto treść art. 19 ust. 1 i treść dalszych przepisów ustawy o stopniach naukowych (...), w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na zakres kompetencji Centralnej Komisji przy zatwierdzaniu uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego. Tytułem przykładu WSA w Warszawie odwołał się w tym zakresie do treści art. 19 ust. 4, art. 35 ust. 3 i 4 tej ustawy oraz postanowień, wydanego na jej podstawie, Statutu Centralnej Komisji.
W konsekwencji, Sąd I instancji za bezzasadny uznał sformułowany przez skarżącą zarzut przekroczenie przez Centralną Komisję ustawowych kompetencji przy ocenie uchwały Rady Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. o nadaniu stopnia doktora habilitowanego.
Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że w toku postępowania przed Centralną Komisją został zebrany obszerny materiał dowodowy, a w obydwu postępowaniach przed tym organem zostały wydane w sumie cztery recenzje oceniające dorobek naukowy i rozprawę habilitacyjną. Wszystkie te recenzje są jednoznacznie negatywne. Zarówno treść tych recenzji, jak i przebieg protokołowanych posiedzeń Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych oraz posiedzeń Prezydium Centralnej Komisji pozwoliły zatem Centralnej Komisji na podjęcie decyzji o treści, którą [...] zakwestionowała w skardze.
W dalszej części uzasadnienia WSA w Warszawie zwrócił uwagę, że w sprawach o nadanie stopnia naukowego postępowanie charakteryzuje się daleko idącymi odrębnościami, a przepisy k.p.a., zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...), stosuje się jedynie odpowiednio. Wskazane odrębności sprowadzają się przede wszystkim do pominięcia udziału strony w postępowaniu przed Centralną Komisją za wyjątkiem prawa do wniesienia środka zaskarżenia. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji.
W ocenie Sądu I instancji, ten szczególny tryb postępowania w tego rodzaju sprawach i ograniczone obowiązywanie w stosunku do niego przepisów k.p.a. uniemożliwia przyjęcie postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. i art. 8 k.p.a. jako zasadnego. Natomiast jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać podważone odmiennymi wyjaśnieniami strony.
Z powyższych względów WSA w Warszawie oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca reprezentowana przez adwokata A. R.. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, przewidzianej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, skarżąca sformułowała zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...), poprzez jego błędną wykładnię polegająca na nieuwzględnieniu zmiany standardów prawnych w funkcjonowaniu szkolnictwa wyższego wprowadzonych w 2005 r. i projektowanych de lege ferenda.
Natomiast w ramach drugiej z podstaw kasacyjnych, wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., a także art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...) w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 127 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżącej, naruszenia te polegały na nierozważeniu przez Sąd sprawy w pełnym zakresie oraz pominięciu błędów organu administracji publicznej polegających na nierozważeniu zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz pozytywnych recenzji sporządzonych w toku przewodu habilitacyjnego w macierzystej uczelni.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 19 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...) skarżąca powołała się na uzasadnienie poselskiego projektu ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (Druk sejmowy nr 2931, załączony do skargi), w którym zwrócono uwagę na niespójność oraz niezbyt skuteczną ocenę zewnętrzną jakości kształcenia i nadawania stopni i tytułów zawodowych i naukowych. Podkreśliła, że do jej sprawy, zgodnie z intertemporalnym przepisem art. 271 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, która weszła w życie w dniu 1 lipca września 2005 r., stosuje się przepisy ustawy o stopniach naukowych w brzmieniu dotychczasowym i to mimo jej zmiany na mocy art. 251 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.).
Nadto skarżąca stwierdziła, że dokonując wykładni art. 19 ustawy o stopniach naukowych (...) należało wziąć pod uwagę założone przez ustawodawcę cele w ramach przyjętych standardów europejskich, tzn. ułatwienie dostępu do awansu naukowego ludziom młodszym oraz ograniczenie arbitralności decyzji Centralnej Komisji. Uznała, że to z kolei świadczy o większym znaczeniu uchwał macierzystej uczelni przewidzianych w art. 18 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...), które to uchwały kończą poszczególne etapy przewodu habilitacyjnego (art. 16 i 17 tej ustawy). Toteż, jak następnie stwierdziła, znaczenie słowa "zatwierdza" określającego kompetencje Centralnej Komisji winno być ustalane w drodze wykładni zawężającej, łącznie z uprawnieniem Komisji do powoływania własnych recenzentów.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania wywiodła, że art. 134 § 1 p.p.s.a. nakłada na Sąd obowiązek oceny zgodności wydanych w sprawie decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Wedle jej oceny, Sąd obowiązek ten naruszył, a naruszenie to polegało nie tylko na błędnym przyjęciu, że obydwie decyzje są zgodne z prawem, ale także na odstąpieniu od ich skontrolowania pod względem zgodności z przepisami postępowania zamieszczonymi w ustawie o stopniach naukowych (...) i k.p.a.
Wprawdzie skarżącą zgodziła się ze stanowiskiem Sądu, że przepisy k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie nadania stopnia naukowego stosuje się wyłącznie odpowiednio, niemniej jednak uznała, że stosowany w tym postępowaniu przepis art. 127 § 3 k.p.a. zobowiązuje organ do zastosowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy także przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ winien zatem nie tylko ustosunkować się do zarzutów skarżącej polemizujących z opiniami recenzentów, ale powinien też ustosunkować się do treści zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podała, że Sąd tej okoliczności nie zbadał i z obrazą przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. nie odniósł się do meritum zarzutów skarżącej podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca powiązała także zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 24 pkt 4 i 5 k.p.a. stwierdzając, że jednym z recenzentów jej pracy habilitacyjnej był członek Centralnej Komisji. Ponadto wskazała, iż Sąd I instancji nie ustosunkował się do tego, że organ powtórnie rozpatrujący sprawę orzekał w części w tym samym składzie personalnym.
Odnosząc się natomiast do powiązanego z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...) zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. wskazała, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nieproporcjonalne do obszernego uzasadnienia zamieszczonego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest ogólnikowe i sprowadza się w istocie do jednego zdania o potwierdzeniu słuszności negatywnej oceny jej dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych.
W ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) podniesiono zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p,p.s.a., w związku z art. 29 ust. 1 cyt. ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki w związku z art. 7, 8, 77 § 1, 80 107 § 3 i 127 § 3 k.p.a. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...) nakazuje w postępowaniach dotyczących nadawania stopnia naukowego w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosować odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie w tych sprawach charakteryzuje się bowiem daleko idącymi odrębnościami. Odrębności te to przede wszystkim pominięcie udziału strony w postępowaniu przed Centralną Komisją (poza dopuszczeniem środka zaskarżenia) oraz swoiste postępowanie dowodowe ograniczone tylko do pewnych środków dowodowych. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji. Przy czym, zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy, uchwały o odmowie nadania stopnia lub tytułu w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2, art. 19 ust. 1 oraz art. 28 ust. 3, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najwyżej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji.
Jeżeli zatem spełniony został ten wymóg i uzyskano odpowiednią liczbę recenzji, sprawę rozpatrzyła na swym posiedzeniu Sekcja Centralnej Komisji zapewniając udział recenzentów i dokumentując swe czynności w sposób umożliwiający kontrolę stosowanej procedury, a następnie podjęto uchwałę - to tak przygotowany materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do poddania go ocenie przez Prezydium, a następnie podstawę wydania decyzji.
Podkreślić należy, iż postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych ocen rozprawy habilitacyjnej, nawet jeżeli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne lub krzywdzące (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2007 r., sygn. akt I OSK 659/07, niepubl. oraz wyrok Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95, OSNP 1996/21/315).
Taka zaś, obszerna polemika z opiniami recenzentów zawarta była we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Słusznie zatem Sąd I instancji, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania.
Sąd I instancji zasadnie podkreślił, iż jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony.
Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Centralnej Komisji dotycząca odmowy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., zawiera niezbędne elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., przy czym ocena uzasadnienia decyzji musi uwzględniać odpowiednie stosowanie tego przepisu z uwagi na fakt, iż podejmowana jest ona w wyniku głosowania tajnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, niepubl.).
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznać należy, iż zarzut ten jest nieusprawiedliwiony, bowiem motywy zaskarżonego wyroku odpowiadają wymogom określonym w tym przepisie, w związku z czym nie można podzielić poglądu skarżącej, że przepis ten został naruszony prze Sąd I instancji.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej powiązał w uzasadnieniu tej skargi dodatkowo z art. 24 pkt 4 i 5 k.p.a. stwierdzając, że jednym z recenzentów był członek Centralnej Komisji. Co prawda, kasator nie przyporządkował podanych punktów art. 24 do konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, ale z przytoczonego uzasadnienia zarzutu wynika, iż chodzi o punkt 4 i 5 § 1 art. 24 k.p.a.
Zarzut naruszenia przepisu art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. jest niezasadny. Wprawdzie, rzeczywiście jeden z recenzentów rozprawy habilitacyjnej skarżącej był i nadal jest członkiem Centralnej Komisji, niemniej jednak możliwość taką dopuszcza art. 35 ust. 3 zd. 2 ustawy o stopniach naukowych (...) stanowiąc, iż uchwały o odmowie nadania stopnia lub tytułu w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2, art. 19 ust. 1 oraz w art. 28 ust. 3, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji. W zgodzie z tym przepisem pozostaje również postanowienie § 9 ust. 1 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 19 kwietnia 1991 r. (z ost. zm. z dnia 31 stycznia 2003 r.), w myśl którego w postępowaniu opiniodawczym w sprawach o których mowa w § 8 ust. 1 powołuje się co najmniej jednego recenzenta spośród osób mających tytuł naukowy; recenzentem może być członek sekcji. Przepis art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. uznaje za niedopuszczalne łączenie roli świadka, biegłego i przedstawiciela strony z funkcją pracownika orzekającego w sprawie organu administracji, jednakże do sytuacji tych nie zalicza się dopuszczalnego prawnie przypadku łączenia funkcji recenzenta ze statusem członka organu kolegialnego, tj. Centralnej Komisji.
Nie można także uznać za zasadny zarzutu naruszenia powołanych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, żadna z osób, które były recenzentami rozprawy habilitacyjnej skarżącej - tzn. prof. dr hab. H. S., prof. dr hab. K. D. - R., dr hab. W. Ł. oraz dr hab. P. O. - nie brała jednocześnie udziału w wydaniu zaskarżonych decyzji. Natomiast okoliczność, że jeden z recenzentów (dr hab. P. O.) był członkiem Komisji była, jak wyjaśniono już powyżej, prawnie dopuszczalna i nie mieści się tym samym także w hipotezie normy z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie również z uwagi na status jaki ustawodawca przypisał Komisji. W myśl art. 33 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...), Centralna Komisja działa przy Prezesie Rady Ministrów i w zakresie wydawanych przez siebie decyzji pełni funkcję centralnego organu administracji rządowej. W konsekwencji oznacza to, że do Centralnej Komisji nie będzie możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 zd. 1 k.p.a., ponieważ Komisja należy do organów administracji, posiadających na gruncie k.p.a. status ministra i choć ma charakter kolegialny, to podejmuje swoje rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym działając in pleno (por. Wojciech Chróścielewski "Glosa do uchwały NSA z dnia 22 lutego 2007 r., II GPS 2/06", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2007/3/137).
Nie zasługuje również na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 19 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2005 r. Zdaniem kasatora, użyte w tym przepisie słowo "zatwierdza" winno podlegać wykładni zwężającej, także co do uprawnienia Centralnej Komisji do powoływania własnych recenzentów. Sąd I instancji stosując wykładnię rozszerzającą tego pojęcia, przyjął, jak wskazał kasator, że Komisja ma kompetencje do swobodnej oceny wszystkich etapów przewodu habilitacyjnego i swobodnego, odmiennego ustalania kryteriów nadania stopnia naukowego.
Analizując ten zarzut, podkreślić należy, iż WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, iż z treści art. 19 ust. 1 cyt. ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki "nie wynika by kompetencje Centralnej Komisji sprowadzały się jedynie do badania samej uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego w aspekcie formalno - prawnym. Celem zatwierdzenia takiej uchwały przez Centralną Komisję jest badanie zarówno samej uchwały jak i całego postępowania związanego z przewodem habilitacyjnym pod względem formalno - prawnym, jak również badanie takiej uchwały pod względem merytorycznym tj. spełnienia przez kandydata do stopnia doktora habilitowanego przesłanek z art. 16 i 17 powołanej ustawy".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykładnia przepisu art. 19 ust. 1 przywołanej powyżej ustawy, dokonana przez Sąd I instancji, jest prawidłowa. Za takim sposobem rozumienia przemawia między innymi treść art. 35 ust. 3 tej ustawy, w myśl którego Centralna Komisji podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta, zaś uchwała o odmowie nadania stopnia lub tytułu w sprawach, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy może być podjęta po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji. Z przepisu tego wynika zatem, że Centralna Komisja, poza oceną legalności uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego (art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy), przeprowadza własne postępowanie dowodowe. Ponadto, w myśl art. 19 ust. 4 ustawy, w postępowaniu toczącym się wskutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 19 ust. 2 i 3 ustawy) mogą brać także udział recenzenci powołani w przewodzie habilitacyjnym.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż Centralna Komisja, prowadząc postępowanie w trybie art. 19 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2005 r., jest uprawniona do powoływania recenzentów w celu badania, przedstawionej jej do zatwierdzenia, uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego pod względem merytorycznym.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie mając usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu - na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło