IV SA/Wa 62/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2008 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) sierpnia 2005 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymał w mocy decyzję Wojewody O. z dnia [...] czerwca 2005 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2001 r. w przedmiocie wymeldowania B. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] . w O. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji podniesiono, że przedmiotem postępowania jest podanie H. F. (działającego w imieniu B. F.) w sprawie anulowania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego w O. przy ul.[...] . Analizując treść załączonych dokumentów organ stwierdził, że podanie zostało wniesione z uchybieniem terminu jednego miesiąca do wniesienia podania, dlatego wszczęcie postępowania nie było możliwe. Materialno-prawną podstawą odmowy wszczęcia postępowania był art. 148 § 1 kpa. Z kserokopii postanowienia prokuratury Rejonowej w O. (z dnia [...] stycznia 2005 r.) o umorzeniu śledztwa wynika zdaniem organu, że podanie o anulowanie decyzji ostatecznej wpłynęło do organu pierwszej instancji po terminie. Dokonana przez H. F. na wymienionym dokumencie adnotacja "przyszło 24.03.05r." dowodzi, że dowiedział się on okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dnia 24 marca 2005 r. Wynika z tego zdaniem Wojewody, że termin do złożenia podania o uchylenie decyzji ostatecznej należało wnieść do 25 kwietnia 2005 r., natomiast podanie H. F., działającego w imieniu B. F. wpłynęło do Prezydenta Miasta O. dnia 16 maja 2005 r., bez prośby o przywrócenie uchybionego terminu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody O.. Uzasadniając swoją decyzję Minister wskazał, iż nie spełniony został warunek wznowienia postępowania, jakim jest wniesienie wniosku w tym zakresie z zachowaniem wymaganego terminu (art. 148 § 1 Kpa). Okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania, zdaniem skarżącego, były nieprawidłowości związane z ustaleniami dotyczącymi faktu zdania lokalu przez H. F. (fałszerstwo dokumentu). W ocenie organu odwoławczego z załączonych dokumentów wynika, że o okoliczności mogącej stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 62/08 o wymeldowanie B. F. z pobytu stałego pełnomocnik strony wiedział już w dniu 24 marca 2005 r. (dacie otrzymania postanowienia Prokuratury Rejonowej w O. o umorzeniu śledztwa), natomiast zawiadomienie Prokuratury Okręgowej w O. odebrane przez H. F. w dniu 13 czerwca 2005 r. jest, zdaniem Ministra, następstwem złożenia zażalenia na postanowienie prokuratury. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra wniósł H. F., kwestionując ustalenie organu orzekającego, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem wymaganego terminu. Na wezwanie Sądu do przedłożenia pełnomocnictwa od B. F., H. F. wyjaśnił, iż B. F. jest jego pasierbem ale nie przysposobionym (nosi tylko jego nazwisko). Sąd uznał więc, że H. F. złożył skargę we własnym imieniu. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1854/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił stwierdzając w jego uzasadnieniu, iż H. F. nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji dotyczącej B. F., gdyż w toku postępowania sądowego zostało ustalone, że H. F. nie jest ojcem B. F., lecz jego ojczymem i wobec tego ze względu na treść art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mógł skutecznie wnieść skargi na tę decyzję. Od powyższego wyroku H. F. reprezentowany przez adwokata wniósł skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 listopada 2007 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarzut nieważności postępowania jest uzasadniony, bowiem złożony w dniu 15 maja 2005 r. przez H. F. wniosek o wznowienie postępowania dotyczył wprawdzie dwóch decyzji o wymeldowaniu zarówno H. F. jak i B. F. lecz został rozpoznany wyłącznie w przedmiocie wymeldowania B. F. decyzją Prezydenta O. z dnia [...] października 2000 r. utrzymaną w mocy decyzją SKO w O. z dnia [...] stycznia 2001 r. Wynika to z treści decyzji Wojewody O. z dnia [...] czerwca 2005 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2005 r., w których określono, iż przedmiotem ich jest wniosek o sygn. akt IV SAM/a 62/08 wznowienie postępowania w sprawie o wymeldowanie B. F. zaś H. F. działa wyłącznie jako pełnomocnik strony. Składając skargę na te decyzje H. F. nie działał w imieniu własnym, lecz jako pełnomocnik B. F., co znalazło wyraz w treści pełnomocnictwa przysłanego przez B. F.. NSA wskazał, że skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że H. F. nie może być, jako ojczym, pełnomocnikiem B. F., to winien był wezwać B. F. do podpisania skargi i zawiadamiać go o terminach czynności sądowych, przede wszystkim rozprawy. Zaniechanie tych czynności spowodowało zdaniem NSA, iż B. F., którego dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, był pozbawiony możności obrony swoich praw, co stanowi przyczynę nieważności postępowania uwzględnianą przez NSA z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpatrując ponownie sprawę na podstawie wyżej wymienionego kryterium, biorąc pod uwagę wykładnię Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest zasadna, bowiem organy administracji publicznej wydające decyzje w niniejszej w sprawie dopuściły się naruszenia prawa procesowego. Zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pismem z dnia 23 stycznia 2008 r. wezwał B. F. do podpisania skargi lub nadesłania podpisanego egzemplarza skargi. Dnia 5 lutego 2008 r. do Sądu wpłynął podpisany przez B. F. egzemplarz skargi. Stwierdzić zatem należy, że skarżącym w niniejszym postępowaniu jest B. F.. Wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie wymeldowania z pobytu stałego B. F. z lokalu przy ul. [...] w O.. Organy orzekające w sprawie jako podstawę odmowy wznowienia postępowania powołały art. 148 § 1 kpa, który statuuje obowiązek wniesienia podania o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia sygn. akt IV SA/Wa 62/08 postępowania. Należy zgodzić się z organami, że H. F. dowiedział się o możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania dnia 24 marca 2005 r., bowiem wynika to z adnotacji na kopii postanowienia o umorzeniu śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w O.. Jednak jak już podniesiono H. F. był jedynie pełnomocnikiem B. F. w postępowaniu administracyjnym. Z powyższego wynika, że organy przyjęły nieuprawniony pogląd, że gdy o zaistnieniu przesłanki do wznowienia postępowania dowiedział się H. F. równocześnie dowiedział się o niej B. F.. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by organy poczyniły jakiekolwiek ustalenia, wskazujące na to, kiedy o możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania dowiedział się B. F., który jak wcześniej wskazano jest skarżącym w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że pełnomocnictwo procesowe upoważnia jedynie do występowaniu w imieniu skarżącego i składania w jego imieniu oświadczeń woli. Z tego wynika, że H. F. mógł złożyć w imieniu B. F. wniosek w wznowienie postępowania, jednak nie upoważniało to organów do obliczenia terminu do wniesienia tego wniosku od daty dowiedzenia się o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej przez pełnomocnika – H. F.. To, kiedy B. F. dowiedział się o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej powinno być zbadane przez organy orzekające w sprawie. Jest to bowiem okoliczność związana z konkretną osobą, a nie jej pełnomocnikiem i konkretnym wydarzeniem - "dowiedzeniem się". Sposób przeprowadzenia postępowania administracyjnego bez zbadania tej okoliczności narusza zasadę wyrażoną w art. 7 kpa, stanowiącą, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Należy przypomnieć, że zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym wymieniony art. 7 kpa jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący organy do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą. Reasumując, w niniejszej sprawie, zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nie podjęły żadnych działań mających na celu ustalenie, kiedy o okoliczności stanowiącej podstawę wznowieniową dowiedział się B. F.. sygn. akt IV SA/Wa 62/08 Konsekwencją nie ustalenia tej okoliczności musi być stwierdzenie, że data 24 marca 2005 r., nie może stanowić w tym stanie faktycznym podstawy obliczania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania przez B. F.. Oczywiście może okazać się, że B. F. dowiedział się o możliwości wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w tej samej dacie, co H. F., jednak musi to zostać ustalone przez organy administracji publicznej w sposób nie budzący wątpliwości. Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.