I OZ 319/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1151/07 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE: W dniu [...] lutego 2008 r. W. K. złożył osobiście do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w jego sprawie wyroku z dnia 14 listopada 2007 r. oraz zawarł treść samej skargi kasacyjnej. Pismo to podpisał sam skarżący. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, iż jest obłożnie chory, nie może chodzić, a jego żona ostatnio uległa wypadkowi i także ma problemy z poruszaniem się, w związku z czym złożenie skargi kasacyjnej w ustawowym terminie było niemożliwe. Postanowieniem z dnia 4 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, stwierdzając, iż okoliczności podane przez skarżącego nie wskazują na brak jego winy w uchybieniu terminu. Strona obowiązana jest bowiem do zachowania szczególnej staranności przy załatwianiu swoich spraw, co oznacza, że w przypadku wystąpienia określonej przeszkody winna podjąć wszelkie możliwe środki do jej przezwyciężenia. Skarżący jednak nie wykazał aby podjął stosowne działania, tym samym nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Na powyższe postanowienie W. K. w ustawowym terminie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie. Do zażalenia załączył liczną dokumentację lekarską potwierdzającą zły stan zdrowia jego i jego żony oraz podkreślił, że wskazane dokumenty dowodzą, iż w okresie po wydaniu wyroku ani on ani żona "nie mieli możliwości należycie zajmować się swoimi sprawami osobistymi, w tym sprawą będącą przedmiotem niniejszej sprawy". Ponadto skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W. K. podkreślił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, doręczając mu odpis wyroku z dnia 14 listopada 2007 r., nie pouczył go o możliwości przywrócenia terminu ani o trybie składania i wymogach takiego wniosku, w związku z czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony przez skarżącego nie był pełny. Zdaniem W. K. Sąd I instancji zbyt formalistycznie potraktował przedmiotowy wniosek i bezzasadnie odmówił przywrócenia terminu. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, iż do chwili obecnej Sąd Wojewódzki nie rozpoznał jego wniosku o przyznanie prawa pomocy zawartego we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu strona wnosi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że jeżeli równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona nie dokonała czynności procesowej, w stosunku do której występuje o przywrócenia terminu, to taki wniosek dotknięty jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, a sąd winien wezwać stronę w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2005 r. sygn. akt I OZ 437/05 opubl. w ONSA/WSA z 2006 r. nr 1 poz. 6, czy też z dnia 15 grudnia 2005 r. sygn. akt I FZ 648/05 niepubl.). W rozpoznawanej sprawie W. K. w dniu [...] lutego 2008 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie samodzielnie sporządzone pismo (o czym świadczy podpis pod tym pismem), w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w jego sprawie wyroku z dnia 14 listopada 2007 r. oraz jednocześnie zawarł treść samej skargi kasacyjnej. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż załączona do przedmiotowego wniosku skarga kasacyjna nie spełniała przesłanki z art. 175 § 1 p.p.s.a. tj. nie była sporządzona przez radcę prawnego lub adwokata. Nie można zatem uznać, że skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu dopełnił obowiązku z art. 87 § 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zatem wezwać skarżącego na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku poprzez nadesłanie skargi kasacyjnej sporządzonej przez adwokata lub radcę prawnego oraz wyznaczyć termin siedmiu dni od dnia otrzymania tego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpoznawanej sprawie nie dopełnił tego obowiązku i przedwcześnie merytorycznie rozpoznał wniosek W. K. o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do zarzutu zażalenia, iż Sąd Wojewódzki nie rozpoznał wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zawartego w jego wniosku o przywrócenie terminu, w związku z czym pozbawił skarżącego pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym, należy stwierdzić, iż z treści przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu nie tylko nie wynika, aby W. K. wnosił o przyznanie prawa pomocy, lecz treść ta wskazuje, że wystąpienie o pomoc prawną uważał za bezcelowe jako pozbawione szans uwzględnienia.