VII SA/Wa 2087/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2008 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia wykonania urządzenia reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej G. Sp. z o.o. w W. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 2087/07 UZASADNIENIE Starosta P. decyzją z dnia [...] lipca 2007r., Nr [...] działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm., zwana dalej Prawem budowlanym) oraz na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej Kpa), po rozpatrzeniu zgłoszenia G. Sp. z o. o. wniósł sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia montażu nietrwale związanego z gruntem kasetonu reklamowego o wymiarach 3.55 m x 7.55, wysokości 6 m - na działce nr ew. [...] położonej we wsi W., gmina N. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja, ze względu na znaczne wymiary oraz skalę i charakter prac związanych z jej realizacją, nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Starosta P. wskazał, że projektowana budowla jako autonomiczna konstrukcja przestrzenna o wysokości ok. 6 m oraz powierzchni ekspozycyjnej o wymiarach 7.55 m x 3.55 m musi stawiać czoło parciu wiatrów oraz innych warunków atmosferycznych, przez to musi być w odpowiedni sposób powiązana trwale z gruntem (fundament urządzenia, w postaci prostokątnej płyty żelbetowej musi być posadowiony na odpowiednio przygotowanym gruncie). W związku z powyższym dla całej planowanej inwestycji wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Odwołanie od decyzji Starosty P. z dnia [...] lipca 2007r. wniosła G. Sp. z o.o. zarzucając jej naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 30 ust. 2, art. 30 ust. 7 Prawa Budowlanego oraz art. 7 Kpa i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w I instancji ze względu na wniesienie sprzeciwu po upływie terminu do jego zgłoszenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że sprzeciw został wniesiony po terminie, gdyż wniosek został złożony dnia [...] lipca 2007r., a zaskarżona decyzja została doręczona dnia [...] sierpnia 2007r. Zatem termin do zgłoszenia sprzeciwu od zgłoszenia minął [...] sierpnia 2007r. W związku z tym zaskarżona decyzja jest decyzją nieskuteczną, sprawa została rozpoznana przez milczenie organu, co oznacza zezwolenie na rozpoczęcie zamierzenia inwestycyjnego. Ponadto skarżąca spółka wskazała, że organ nie wykazał dlaczego przedmiotowe urządzenie reklamowe winno zostać określone jako budowla, a nie urządzenie reklamowe, a zatem naruszył przepis art. 7 Kpa. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2007r., Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 Kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania G. Sp. z o.o. od decyzji Starosty P. z dnia [...] lipca 2007r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie urządzenie reklamowe posadowione jest na fundamencie nieprzestawnym, trwale z gruntem związanym, a zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2007r. (sygn. akt: II OSK 1509/06) do budowli będących wolno stojącymi trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi nie może mieć zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Dokonując kwalifikacji prawnej, czy dany obiekt (urządzenie reklamowe) wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę przepis art. 5 Prawa budowlanego w świetle, którego, nie jest obojętna jego wielkość oraz cechy konstrukcyjne. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wszystkie wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowle, w tym wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, wymagają pozwolenia na budowę, zaś o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Ponadto Wojewoda [...] podkreślił, że zgłoszenie dotyczyło inwestycji w postaci: tablicy reklamowej o wymiarach 7,95mx3,95, żelbetowej stopy fundamentowej o wymiarach 4,6mx2,4mx0,65m, słupa z rury stalowej o wysokości 6m i średnicy 0,6m. Całkowita wysokość planowanego urządzenia reklamowego to 9,95m. Zdaniem organu II instancji, powyższe wymiary, uzasadniają uznanie przedmiotowej inwestycji za urządzenie trwale związane z gruntem. Organ odwoławczy stwierdził także, że uzyskania pozwolenia na budowę wymaga cała inwestycja, a nie wyłącznie konstrukcja nośna. Orzecznictwo sądowo-administracyjne stoi na stanowisku, iż do urządzenia reklamowego należy zarówno tablica reklamowa jak konstrukcja nośna, a co za tym idzie niedopuszczalne jest wyodrębnienie z urządzenia reklamowego poszczególnych elementów z których dla części wykonywanych robót wymagane jest pozwolenie na budowę, a dla części wystarczy tylko zgłoszenie. Odnosząc się do zarzutu niezachowania przez Starostę P. 30-dniowego terminu na doręczenie sprzeciwu Wojewoda [...] uznał niniejszy zarzut za bezzasadny. Zdaniem organu II instancji dokonanie "zgłoszenia" i brak reakcji organu przez 30 dni od tej daty nie może stanowić usprawiedliwienia i legalizacji każdej inwestycji, nawet gdyby wymagała wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka G. - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa, mające istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 30 ust. 2, art. 30 ust. 5 i ust. 7 Prawa Budowlanego, art. 7, art. 8 i art. 105 §1 Kpa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowe urządzenie reklamowe, jest urządzeniem, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego i jako takie podlega procedurze zgłoszenia, a nie uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca spółka podniosła, że ani Starosta P., ani Wojewoda [...] nie sporządzili ekspertyz budowlanych, które w sposób jednoznaczny pozwoliłyby na odpowiednie zakwalifikowanie przedmiotowego urządzenia reklamowego, a zdaniem skarżącego urządzenie tego typu jest urządzeniem, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego i jako takie podlega procedurze zgłoszenia. Ponadto G. Sp. z o.o. stwierdziła, że organ w żaden sposób nie wykazał dlaczego przedmiotowe urządzenie reklamowe winno zostać zakwalifikowane jako budowla, a nie urządzenie reklamowe, przez co naruszył przepis art. 7 Kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz innych przepisów postępowania, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podkreślić, że materialnoprawną podstawą decyzji Starosty P. z dnia [...] lipca 2007 r. był przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli: zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem organ I instancji uznał, że zamiar inwestycyjny objęty przedmiotowym zgłoszeniem wymaga pozwolenia na budowę. Również Wojewoda rozpoznając odwołanie uznał, iż wystarczającą podstawą do wniesienia sprzeciwu jest stwierdzenie, że projektowany obiekt objęty jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż jest budowlą o której mowa w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe". Natomiast taka kwalifikacja inwestycji pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 Prawa budowlanego). Odnosząc się do argumentacji organów wskazać należy, iż ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zawiera zasadę wyrażoną w art. 28, iż budowę można rozpocząć po uzyskaniu przez inwestora pozwolenia na budowę zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Wyjątek od tej zasady stanowią przepisy art. 29-31 tej ustawy, na mocy których możliwe jest wykonywanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych na podstawie zgłoszenia zamiaru inwestycyjnego. Zgodnie z art. 29 ust. 2 ww. ustawy - Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga m.in. wykonywanie robót budowlanych polegających na: - pkt 6 - instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, - pkt 15 - instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Wykonywanie robót, określonych w art. 29 pkt 6, wymaga jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy). W ocenie tutejszego Sądu z przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyszczególnionego w art. 29 ust. 2 pkt 6 ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego, czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane z gruntem, które zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego można uznać za budowle, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej. W związku z tym Sąd nie podzielił poglądu prawnego wyrażonego w decyzjach organów obu instancji o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla urządzenia reklamowego, zgłoszonego przez skarżącego. Podkreślić należy, iż art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale również urządzenia reklamowe, co niewątpliwie oznacza całość urządzenia reklamowego, a więc także elementów konstrukcyjnych koniecznych do montażu samej tablicy reklamowej. Jeżeli natomiast organy administracji uznają, iż skala i wielkość robót budowlanych przy instalowaniu tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, polegające chociażby na utrudnieniach w ruchu drogowym, pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych, wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, to na podstawie art. 30 ust. 7 mogły nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na roboty objęte zgłoszeniem. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przez organ. Problematyka objęta treścią skargi niejednokrotnie stanowiła już przedmiot rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd w niniejszym składzie orzekającym podziela wcześniej wyrażane stanowisko, iż instalacja urządzeń reklamowych, niezależnie czy umieszczanych na budynkach czy bezpośrednio na gruncie, stanowi przedmiot regulacji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Poza tym analizując wskazane przepisy, trzeba wziąć pod uwagę kierunek kolejnych zmian prawa budowlanego. Podstawowym celem tych nowelizacji było uproszczenie procedur związanych z przebiegiem procesu budowlanego. Określony w art. 29 Prawa budowlanego katalog obiektów i robót budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę stanowi wyjątek od zasady przyjętej w ustawie, nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Katalog ten obejmuje obiekty i roboty budowlane o niskim stopniu skomplikowania i znikomym wpływie na otoczenie, zarówno architektoniczne, jak i na środowisko naturalne. Sukcesywnie poszerzany katalog zwolnień od uzyskiwania pozwolenia budowlanego ma na celu liberalizację wymagań i skrócenie drogi do uzyskania prawa legalnego wykonania robót budowlanych. Zamiarem ustawodawcy była zatem liberalizacja i odformalizowanie procedur w celu uproszczenia i przyspieszenia procesów inwestycyjnych. Natomiast odnosząc się do zarzutu skargi o wydaniu decyzji o sprzeciwie z naruszeniem przez organ terminu 30 dniowego zauważyć należy, że decyzja organu I instancji z dnia [...] lipca 2007 r. została wysłana do inwestora za pośrednictwem poczty w dniu [...] sierpnia 2007 r., jednak doręczona została inwestorowi dopiero w dniu [...] sierpnia 2007 r. Przy obliczaniu zachowania terminu 30 dni na wniesienie sprzeciwu należy porównać datę dokonania zgłoszenia czyli [...] lipca 2007 r. oraz datę wysłania decyzji do inwestora za pośrednictwem poczty . Z porównania tych dat wynika, iż organ decyzję o sprzeciwie wydał przed upływem 30 dni od otrzymania zgłoszenia. Fakt, że inwestor odebrał decyzję o sprzeciwie po upływie 30 dni od dokonania zgłoszenia, nie powoduje zdaniem Sądu przekroczenia przez organ terminu do jego wniesienia. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 79/06 "termin 30 dniowy, o jakim mowa w art. 30 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest przez organ wnoszący sprzeciw do zgłoszenia budowy zachowany, o ile w terminie 30 dni od daty przyjętej za początek biegu tego terminu, nastąpi wniesienie sprzeciwu zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 57 § 5 k.p.a." ( nadanie w palcówce pocztowej). Tym samym zarzut naruszenia przez organ terminu do wniesienia sprzeciwu był niezasadny. Mimo to wadliwa ocena przepisu prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie uzasadnia w konsekwencji uchylenie decyzji organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Ponadto na podstawie art. 152 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzeczono jak w pkt II wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na przepisie art. 200 wskazanej ustawy.