II FSK 837/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gdańsku od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 1069/07 w sprawie ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 16 sierpnia 2007 r., sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 1996 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 1069/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku umorzył postępowanie sądowe. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że decyzją z dnia 16 sierpnia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. uchyliło swoją decyzję z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt [...] stwierdzającą nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt [...] oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt [...]. Na powyższą decyzję Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gdańsku złożył skargę do sądu administracyjnego wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia 30 listopada 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględniając skargę uchyliło zaskarżoną decyzję. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie sądowe uznając, że z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia stało się ono bezprzedmiotowe. Jednocześnie Sąd podkreślił, że wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzji autokontrolnej (z dnia 30 listopada 2007 r.) nie doprowadziło do powstania stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu skargi Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gdańsku stwierdził, że sprawę będącą przedmiotem skargi należało zamknąć merytoryczną oceną zasadności wznowienia postępowania dokonanego decyzją Wójta Gminy K. z dnia 18 listopada 2005 r. oraz oceną decyzji z dnia 28 grudnia 2005 r. dotyczącej zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 1996 r. Jakkolwiek organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję uznając argumentację skarżącego, to jednak nie odniósł się merytorycznie do obu wskazanych decyzji Wójta Gminy K., dlatego konieczne jest - zdaniem Sądu - dokonanie ich oceny i wydanie w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia. W skardze kasacyjnej Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gdańsku wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucono naruszenie art. 133 § 1 w związku z art. 106 § 3 i art. 95 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób prowadzący do pozbawienia praw skarżącego w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 cytowanego Prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - wbrew art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie orzekł na podstawie akt sprawy, gdyż nie dysponował ich kompletem. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gdańsku wyjaśnił, że po otrzymaniu decyzji autokontrolnej z dnia 30 listopada 2007 r., pismem z dnia 17 grudnia 2007 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. o uzupełnienie przedmiotowego rozstrzygnięcia. Strona przeciwna przesyłając akta sprawy z nieznanych przyczyn nie przekazała Sądowi wniosku Prokuratora. Mimo że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dostrzegł wadliwość decyzji autokontrolnej (czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia), to nie skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie zwrócił się do skarżącego o dokumentację sprawy, ani nie wezwał skarżącego na posiedzenie z dnia 10 marca 2008 r. (art. 95 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2008 r. skarżący zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W piśmie procesowym z dnia 9 października 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o umorzenie postępowania kasacyjnego wskazując, że wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 165/08, po rozpoznaniu skargi Gminy Miasto G. (podatnik), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia 30 listopada 2007 r., sygn. akt [...] (decyzja autokontrolna). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania kasacyjnego zgodnie z wnioskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. Okoliczność uchylenia decyzji autokontrolnej z dnia 30 listopada 2007 r. w odrębnym postępowaniu sądowym nie czyni bezprzedmiotowym dokonywania oceny legalności - podjętego w odmiennym stanie faktycznym - postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku umarzającego postępowanie sądowe w sprawie dotyczącej decyzji z dnia 16 sierpnia 2007 r. Przechodząc do analizy środka odwoławczego wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania. Przedstawione przez stronę zarzuty kasacyjne i wnioski, jak również ich uzasadnienie wyznaczają zatem zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny drugiej instancji. Z tego względu tak istotną rolę odgrywa treść wniesionego środka zaskarżenia, a w szczególności prawidłowe i precyzyjne sformułowanie podstaw kasacyjnych, których Naczelny Sąd Administracyjny nie może uzupełniać, modyfikować czy też korygować (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt GSK 10/04, publ. Monitor Prawniczy 2004/9/392, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2004 r., sygn. akt FSK 102/04, niepubl.). Skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej została oparta na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest naruszeniu przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 133 § 1 w związku z art. 106 § 3 i art. 95 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 183 § 2 pkt 5 powołanego Prawa). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, żaden z podniesionych przez skarżącego zarzutów nie może zostać uznany za usprawiedliwiony. W myśl art. 133 § 1 cytowanego Prawa, Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Na gruncie rozpoznawanej sprawy brak podstaw do stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się jakichkolwiek uchybień w zakresie cytowanej regulacji. Z akt sprawy wynika, że na wezwanie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. przesłało akta podatkowe sprawy w styczniu 2008 r. (por. pismo z dnia 14 stycznia 2008 r. i z dnia 25 stycznia 2008 r. - k. 15 i 21 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydając zaskarżone postanowienie dysponował zatem materiałami przesłanymi przez stronę przeciwną, w szczególności wydaną w trybie autokontroli decyzją z dnia 30 listopada 2007 r., która stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. Wbrew sugestiom skarżącego, nie sposób natomiast domagać się od Sądu, aby domyślał się, czy akta podatkowe przesłane przez organ są kompletne. Na tle przedstawionych uwag zupełnie niezrozumiałe i nieracjonalne pozostaje twierdzenie autora skargi kasacyjnej jakoby Sąd był zobligowany do poszukiwania z własnej inicjatywy dodatkowych informacji na temat okoliczności faktycznych sprawy (o istnieniu których w ogóle nie miał wiedzy) i to przy wykorzystaniu unormowań zawartych w art. 106 § 3 (możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu) i art. 95 (określenie osób mających wstęp na posiedzenia jawne i niejawne sądu) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela ponadto zarzutu nieważności postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak naruszeń w zakresie wskazanych powyżej norm procesowych (art. 133 § 1, art. 106 § 3 i art. 95 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) czyni bezzasadnym wniosek skarżącego o pozbawieniu strony możności obrony swych praw wskutek uchybień procesowych. W kontekście analizowanego zarzutu dodatkowo zauważyć należy, że stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługiwała odrębna skarga do sądu administracyjnego na decyzję autokontrolną. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że w dniu 7 grudnia 2007 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gdańsku otrzymał odpowiedź na skargę, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wnioskowało o umorzenie postępowania sądowego w związku z wydaniem decyzji autokontrolnej w dniu 30 listopada 2007 r. (por. k. 11 akt sądowych). Skarżący miał zatem możliwość ustosunkowania się do stanowiska strony przeciwnej i przedstawienia Sądowi argumentacji o braku podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania sądowego z uwagi na wadliwość decyzji wydanej w oparciu o art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle powołanych okoliczności nie może ulegać wątpliwości, że skarżący nie był pozbawiony możności obrony swoich praw. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 1 i art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.