I OSK 718/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 56/08 o odrzuceniu skargi A. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu do rezerwy kadrowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 marca 2008r., sygn. akt II SA/Wa 56/08 odrzucił skargę A. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...]. Zaskarżoną decyzją Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia skarżącego do rezerwy kadrowej. A. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagał się uchylenia decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] zarzucając naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 8, 9 i 10 § 1 k.p.a., ponadto naruszenie art. 4, 5, 6 ust. 2, 7, 8 i 9 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż powyższa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sad Administracyjny odrzucając skargę, zważył, że zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze. zm.) skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach wymienionych w tym przepisie. Kontroli sądowej nie podlega także decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] w przedmiocie przeniesienia skarżącego do rezerwy kadrowej. Skarga na to orzeczenie jako niedopuszczalna podlega zatem odrzuceniu. Na powyższe postanowienie A. B., reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę kasacyjną, w której domagał się uchylenia tego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej zwanej P.p.s.a.), art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. przez niewyjaśnienie podstawy przyjętej oceny prawnej, decydującej o poglądzie, iż właściwość sądu administracyjnego wyłączona jest we wszystkich sprawach wymienionych w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze. zm.) w tym decyzji podejmowanych w przedmiocie stwierdzenia nieważności oraz innych nadzwyczajnych trybach wzruszania decyzji przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 5 pkt 2 P.p.s.a przez niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów i zastosowanie drugiego, pomimo konieczności zastosowania pierwszego i braku podstaw merytorycznych zastosowania drugiego z wymienionych przepisów. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego tj.; art. 8 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez błędną wykładnię w toku której wywiedziono, że ustawodawca wyraźnie wyłączył właściwość sądu administracyjnego także w przedmiocie decyzji w sprawie przeniesienia do rezerwy kadrowej oraz, że niedopuszczalna jest skarga na wszystkie decyzje w powołanych sprawach, w tym podejmowane w nadzwyczajnych trybach wzruszania decyzji administracyjnych, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez odmowę A. B. realizacji jego prawa i zamykanie możliwości rozpatrzenia jego sprawy przez sąd administracyjny, w sytuacji gdy nawet ustawą nie można zamykać obywatelowi drogi sądowej dochodzenia naruszonych praw i wolności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty są niezasadne lub niewłaściwie zostały skonstruowane. Przede wszystkim zauważyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem - zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej zwanej P.p.s.a.) - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia ich w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd I instancji, określenia jaką postać miało to naruszenie oraz uzasadnienie zarzutów ich naruszenia. Jakichkolwiek wad w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie może konwalidować z urzędu. Nie jest on bowiem uprawniony do zastępowania stron oraz uzupełniania lub korygowania za nie rozpatrywanego środka zaskarżenia. Ze względu na powyższe wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania NSA jej podstawami, sporządzenie omawianego środka zaskarżenia obwarowane jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewnia jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi II instancji dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego orzeczenia. Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna nie w pełni odpowiada wskazanym wymogom stosowanie do treści art. 174 P.p.s.a. Skargę można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego (pkt 1) i naruszenia przepisów postępowania (pkt 2). Uchybienie normom prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Naruszenie przepisów postępowania może mieć identyczną postać, z tym, że dodatkowo należy wykazać, że uchybienie tych norm mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższego jednoznacznie wynika, że niedopuszczalne jest formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenia przepisów prawa przez ich "niezastosowanie" lub "pominięcie" ewentualnie "zastosowanie", a także "przez odmowę realizacji prawa". Ponadto nieskuteczny jest zarzut uchybienia norm prawa materialnego, których w sprawie Sąd I instancji nie stosował, gdyż naruszenie prawa materialnego może dotyczyć tylko przepisów, które stosował wojewódzki sąd administracyjny. Z tych względów nieskuteczne są - jako wadliwie skonstruowane zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 oraz art. 5 pkt 2 P.p.s.a. przez ich "zastosowanie", a także art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez jego "niezastosowanie" a ponadto art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez "odmowę realizacji prawa do sądu". Przechodząc do pozostałych zarzutów, przypomnieć należy, że A. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] o przeniesieniu skarżącego do rezerwy kadrowej. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze. zm.) skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach: 1) wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji; 2) mianowania na stopień wojskowy; 3) przeniesienia do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej; 4) delegowania do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową. Przepis ten jednoznacznie wyłącza kognicje sądów administracyjnych w sprawach enumeratywnie w nim wymienionych, w tym przeniesienia do rezerwy kadrowej. Wykładnia językowa powyższej normy nakazuje przyjąć, że pod pojęciem "spraw", o których w niej mowa, należy rozumieć sprawy w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. To z kolei prowadzi do wniosku, że spod sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne zostały wyłączone wszystkie decyzje, jakie stosownie do regulacji zawartych w kpa - mogą zapaść w przytoczonych sprawach. Zaskarżeniu nie podlegają zatem decyzje nie tylko podejmowane w trybie zwyczajnym, ale także wydawane w nadzwyczajnych trybach weryfikacji decyzji przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, jeżeli ich przedmiot mieści się w katalogu omawianych spraw. W konsekwencji należy więc przyjąć, że decyzja w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu do rezerwy kadrowej jest decyzją, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze. zm.), co oznacza, że nie przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego. Zarzut naruszenia art. 8 ust 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest więc całkowicie chybiony. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie odrzucające skargę A. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu skarżącego do rezerwy kadrowej jest prawidłowe. Dlatego mimo, że uzasadnienie jest dość zwięzłe, nie zachodzą przesłanki do uchylenia powyższego orzeczenia. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a., tylko wówczas skutkuje wzruszeniem zaskarżonego orzeczenia, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik. Taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.