III SA/Lu 8/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi P.S. na rozkaz personalny L Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny i poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] października 2007 r. Nr [...]; 2. określa, że wyżej wymienione decyzje nie podlegają wykonaniu w całości. Rozkazem personalnym z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), zwolnił [...] P. S. ze służby w Policji z dniem [...] października 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że [...] P. S. z powodu choroby nie pełni służby od ponad 12 miesięcy, przebywając na długotrwałych zwolnieniach lekarskich w okresach od [...] lutego 2006 r. do [...] września 2006 r., od [...] września 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. i od [...] sierpnia 2007 r. nadal – łącznie 605 dni. W związku z długotrwałą chorobą Komendant Miejski Policji w dniu [...] czerwca 2006 r. skierował [...] P. S. do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. w celu określenia stanu zdrowia i ustalenia zdolności policjanta do dalszej służby w Policji. Pismo to pomimo dwukrotnej próby doręczenia go przez pocztę, zostało odebrane przez P. S. w dniu [...] września 2006 r., kiedy to po 7-miesięcznym zwolnieniu stawił się do służby. W tym też dniu skierowano policjanta na badania kontrolne do Poradni Badań Profilaktycznych ZOZ MSWiA w L. celem uzyskania orzeczenia o zdolności do służby na zajmowanym stanowisku. W dniu [...] września 2006 r. policjant wykonał badania kontrolne, dostarczając zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, iż jest zdolny do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku bez żadnych ograniczeń. Służby jednak nie podjął, gdyż w dniu [...] września 2006 r. dostarczył kolejne długotrwale zwolnienie lekarskie. Pomimo ponagleń wzywających do stawienia się na badania wysyłanych przez Wojewódzką Komisję Lekarską w L., w dniu [...] czerwca 2007 r. przewodniczący tej komisji zwrócił Komendzie Miejskiej Policji całość dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej [...] P. S. bez zajęcia stanowiska. W dniu [...] sierpnia 2007 r. [...] P. S. zgłosił się do służby po 11-miesięcznym ciągłym pobycie na zwolnieniu lekarskim. W dniu tym otrzymał skierowanie na badania kontrolne i profilaktyczne, a także ponownie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. Zaświadczenie z badania kontrolnego wykonanego przez policjanta w dniu [...] sierpnia 2007 r. stwierdzało, iż brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na zajmowanym stanowisku. W dniu [...] sierpnia 2007 r. [...] P. S. dostarczył kolejne zwolnienie lekarskie na okres do [...] września 2007 r. Służby pomiędzy jednym a drugim zwolnieniem lekarskim policjant nie podjął, gdyż wykonywał niezbędne badania lekarskie w Poliklinice w L. Zaistniały stan faktyczny uzasadniał zwolnienie policjanta ze służby, gdyż P. S. z powodu choroby zaprzestał służby na okres ponad 12 miesięcy czyli spełnił dyspozycję art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Z rozkazem tym P. S. się nie zgodził i w ustawowym terminie złożył odwołanie za pośrednictwem organu do Komendanta Wojewódzkiego Policji. W uzasadnieniu podnosił, iż faktycznie w okresach wskazanych rozkazem personalnym z dnia [...] października 2007 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Jednakże w okresie od [...] do [...] września 2006 r. zgłosił się do wykonywania czynności służbowych, ale nie mógł ich wykonywać, gdyż nie otrzymał od przełożonego żadnego zadania. Nie wskazano mu pomieszczenia służbowego, w którym mógłby wykonywać czynności służbowe. Również po kolejnym zwolnieniu lekarskim w dniu [...] sierpnia 2007 r. P. S. zgłosił się do Komendy Miejskiej w C., składając zaświadczenie od lekarza profilaktyka o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia służby, jednak został przez przełożonego skierowany do wykonania badań lekarskich dla Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. Codziennie do [...] sierpnia 2007 r. otrzymywał polecenie wyjazdu służbowego do WKL ZOZ MSWiA w L. Aktualnie do [...] października 2007 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim. Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji na mocy art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby oraz określenia wysokości nagrody rocznej, ustalając nowy termin zwolnienia [...] P. S. ze służby na dzień [...] listopada 2007 r. oraz określił wysokość nagrody rocznej na rok 2007 i ustalił wysokość tejże nagrody na [...] jednomiesięcznego uposażenia. W pozostałym zakresie utrzymał rozkaz w mocy. W motywach decyzji organ stwierdził, że nieobecność P. S. na służbie spowodowana chorobą przekroczyła 12 miesięcy. Faktycznie 12-miesięczny okres zaprzestania służby z powodu choroby nastąpił już w lutym 2007 r. Ze względu na uznaniowość pozostawioną przez ustawodawcę w zapisie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, organ pierwszej instancji takiej decyzji nie podjął. Oczekiwał, iż skarżący zakończy badania zlecone w ramach Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L., a stosowne orzeczenie lekarskie potwierdzi jego zdolność lub jej brak do kontynuowania służby w Policji. Jednak policjant uchylał się od wykonania tych badań, co wykazał organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził również, że dwukrotne siedmiodniowe przerwy w korzystaniu ze zwolnienia lekarskiego trwającego od [...] lutego 2006 r. do [...] października 2007 r. nie mogą stanowić o podjęciu przez niego służby i ustaniu choroby. Podczas tych przerw policjant nie podjął żadnych czynności służbowych związanych z pełnieniem służby. Nadto podkreślano, że lekarz prowadząca i wydająca [...] P. S. zaświadczenia o niezdolności do służby spowodowanej chorobą, stwierdziła jednoznacznie, że zwolnienia lekarskie wydawane policjantowi przez cały wyżej wymieniony okres dotyczą tej samej jednostki chorobowej. Wobec braku przepisów precyzujących kwestie ciągłości zwolnienia lekarskiego, w zaistniałej sytuacji należało odpowiednio zastosować przepisy dotyczące pracowników tj. art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn.zm.), który stanowi, iż do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekracza 60 dni. Z uwagi na to, że zaskarżonej decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, a złożone w terminie odwołanie wstrzymuje wykonanie decyzji, należało określić nowy termin zwolnienia policjanta ze służby. Zmiana daty zwolnienia spowodowała jednocześnie zmianę wysokości nagrody rocznej przysługującej policjantowi za 2007 r. Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję [...] P. S. zarzucił naruszenie prawa skutkujące uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Według skarżącego organ dokonał zsumowania okresów chorobowych bez podania podstawy prawnej (a ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa nie ma tu zastosowania), a także nie respektuje zaświadczeń lekarskich wydanych po zakończeniu zwolnień lekarskich o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia służby na dotychczas zajmowanym stanowisku. Ponadto zarzucił sprzeczność poczynionych ustaleń przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że zaprzestał pełnienia służby przez okres 12 miesięcy, podczas gdy przed upływem tego okresu bezsprzecznie zgłosił się do służby i rozpoczął jej pełnienie. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu swojego stanowiska procesowego ustalenia faktyczne i prawne przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo materialne. Skarga zasługuje na uwzględnienie . W zaskarżonej decyzji jako podstawę prawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji wskazano przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz. U. 2007 r. Nr 43, poz. 277-zwanej dalej ustawą). Art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy określa przypadki fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Jedną z wymienionych tam przesłanek jest długotrwała przerwa w pełnieniu obowiązków następująca wskutek choroby. Właściwy przełożony może zwolnić funkcjonariusza po upływie 12 miesięcy od zaprzestania przez niego służby z powodu choroby (ar. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 ustawy). Upływ wskazanego okresu czasu jest koniecznym warunkiem wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu. W sprawie bezspornym jest, że [...] P. S. zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby w dniu [...] lutego 2006 r. i zgłosił się do służby w dniu [...] września 2006 r. oraz przedstawił zaświadczenie lekarskie z dnia [...] września 2006 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy wystawione przez lekarza profilaktyka Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w L. Następnie w okresie od dnia [...] września 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. nie pełnił służby z powodu choroby. Do służby zgłosił się [...] sierpnia 2007 r. i przedstawił zaświadczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2007 r. przez lekarza Zakładu Opieki Zdrowotnej MSWiA, iż wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych jest zdolny do pracy na zajmowanym stanowisku. Kolejne zwolnienie lekarskie przedstawił od dnia [...] sierpnia 2007 r. i z tą datą z powodu choroby – zaprzestał pełnienia służby. Zaświadczenia lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku przedstawione zostały przez skarżącego po zakończeniu okresu zwolnień lekarskich stosownie do dyspozycji art. 229 § 2 Kodeksu pracy stosowanego na mocy § 1 ust. 1 zarządzenia Nr 916 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 sierpnia 2004 r . w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby oraz organizacji służby bhp w Policji (Dz. U. KGP Nr 16, poz. 98). Zdaniem organu w okresach przerw w zwolnieniu lekarskim P. S. nie podjął żadnych czynności służbowych związanych z pełnieniem służby. W tych dniach otrzymał polecenie wykonania badań lekarskich zleconych przez Wojewódzką Komisję Lekarską w L. Nadto zwolnienie lekarskie, z którego korzystał [...] P. S. w okresach [...] września 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. i od [...] sierpnia 2007 r. dotyczyło tej samej jednostki chorobowej, która była przyczyną niezdolności do służby w okresie wcześniejszym tj. od [...] lutego 2006 r. o [...] września 2006 r. Dlatego w tej sytuacji celem sprecyzowania kwestii ciągłości zwolnienia lekarskiego zaistniały podstawy do odpowiedniego zastosowania przepisów dotyczących pracowników, tj. ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267 z późn. zm). Art. 9 ust. 2 tejże ustawy stanowi, iż do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzedniej niezdolności do pracy spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekracza 60 dni. Powyższe zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji oznacza, że faktyczne zaprzestanie przez skarżącego służby z powodu choroby trwało nieprzerwanie przez okres ponad 12 miesięcy. Dokonując gramatycznej wykładni art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy, należy stwierdzić, że na podstawie tego przepisu może dojść do zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby tylko wtedy, gdy upłynął dwunastomiesięczny okres od dnia zaprzestania przez niego pełnienia służby z powodu choroby. Oznacza to, że możliwość zastosowania cytowanego przepisu jako prawnej podstawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby istnieje tylko wówczas, gdy choroba będąca przyczyną zaprzestania służby trwa nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Dlatego należy zastanowić się, czy dla zinterpretowania okresu 12 miesięcy nieprzerwanego zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby należy stosować przepisy ustawy powołanej przez organ. Zdaniem sądu przywołanie przez organ odwoławczy ustawy z dnia [...] czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa nie ma racjonalnego uzasadnienia w świetle przepisów ustawy o Policji. Ustawa ta w sposób całościowy reguluje stosunek pracy policjanta mający charakter administracyjnoprawny; jednocześnie z uwagi na specyficzność tego stosunku w ustawie zawarte są przepisy szczególne o charakterze ochronnym. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 należy do tych przepisów szczególnych, który chroni trwałość stosunku służbowego policjanta w okresie jego choroby. Ponadto podnieść również należy, iż policjant w okresie choroby nie korzysta z zasiłku chorobowego wypłaconego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a otrzymuje zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 121 ustawy uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Niedopuszczalne jest zdaniem Sądu wybiórcze i selektywne oraz nieuzasadnione treścią stosunku prawnego wykorzystywanie poszczególnych ustaw z obowiązującego systemu prawa w zależności od potrzeb organu ją stosującego. Art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy nie zezwala na łączenie okresów przebywania na zwolnieniu lekarskim przedzielonych okresami pełnienia służby. Treść tego przepisu należy odczytywać dosłownie i nie może być on interpretowany w sposób rozszerzający. Zwrócić również należy uwagę, że po okresie zwolnień lekarskich skarżący zgłaszał się do pełnienia służby w Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej Komendy Miejskiej w C., przedstawiając zaświadczenie lekarskie, "iż jest zdolny do podjęcia pracy na zajmowanym stanowisku". Niepowierzenie policjantowi w okresie gotowości do służby wykonywania zadań i obowiązków służbowych nie oznacza spełnienia dyspozycji art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy tj. zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby. Negowanie i podważanie zaświadczeń wystawionych przez uprawnionego lekarza PZP ZOZ MSWiA w L. stwierdzających "brak przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy na zajmowanym stanowisku" na etapie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż organy obu instancji nie posiadają w tym zakresie uprawnień. Art. 26 ust. 1 ustawy stanowi, iż prawo do oceny zdolności fizycznej i psychicznej posiadają komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, zaś rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 79, poz. 349 ze zm.) szczegółowo określa zakres działania i tryb postępowania przed takimi komisjami. W tym stanie zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przeprowadzonym przez organy postępowaniu stwierdzić należy niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy. Skoro w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – to uchylając jako niezgodne z prawem rozstrzygnięcie organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony będzie również do uzasadnionego uchylenia poprzedzającego go rozstrzygnięcia, o którym wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcia te wydane zostały w jednym tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2000 r. sygn. akt SA/Łd 1269/97, LEX nr 40856). Z uwagi zatem na to, że w przedmiotowej sprawie naruszone zostały przepisy materialnoprawne, należało uchylić również wadliwy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] października 2007 r. Nr [...]. Ze wskazanych powyżej powodów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.