I FSK 1204/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal (sprawozdawca), Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia WSA (del.) Tomasz Kolanowski, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 24/08 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (interpretacji prawa podatkowego) 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. zasądza od A. J. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 380 zł (słownie: trzysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Gl 24/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi A. J. uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 listopada 2007 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (interpretacji prawa podatkowego). Stan sprawy przedstawiał się następująco. A. J. zakupił w 1998 r. grunt z zamiarem wykonywania produkcji rolnej. Następnie (m.in. ze względu na stan zdrowia) podjął on decyzję o sprzedaży gruntu lub jego części oraz postanowił o budowie domu mieszkalnego na własne cele mieszkaniowe na części tego gruntu. W tym celu dokonał przekształcenia gruntu z rolnego na działki budowlane, a w 2001 r. podziału. Budując budynek zmuszony był sprzedać kilka działek. Pierwsza sprzedaż działki budowlanej miała miejsce w 2002 r., w latach 2003–2006 sprzedano 6 działek. Uzyskany dochód strona przeznaczyła na budowę domu, ponadto planowała dokonać sprzedaży kolejnych działek. Strona wyraziła pogląd, że sprzedaż działek nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż jest ona podatnikiem nie prowadzącym działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. uznał stanowisko strony za nieprawidłowe. Powołując przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej: "ustawa o VAT") organ zajął stanowisko, iż dostawa gruntu podlega opodatkowaniu nie tylko wówczas, gdy dokonywana jest przez prowadzącego zarejestrowaną działalność gospodarczą podatnika podatku VAT, lecz również jeżeli okoliczności wskazują na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, a taka sytuacja zachodzi w tej sprawie. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 7 listopada 2007 r. odmówił zmiany rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. W skardze skierowanej do WSA w Gliwicach strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie wątpliwości dotyczą ustalenia, czy definicja działalności gospodarczej zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT stanowi prawidłową implementację art. 4 ust. 2 i 3 VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - Wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa opodatkowania (77/388/EWG) oraz czy za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT należy uznać okazjonalną sprzedaż przez osobę fizyczną określonej ilości działek budowlanych wydzielonych z jej majątku osobistego, w związku z nabyciem których, jako nabywanych do majątku osobistego, nie dokonywała ona odliczenia podatku naliczonego? W tym zakresie Sąd odniósł się przede wszystkim do wyroku NSA z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I FPS 3/07. W wyroku tym NSA wyraził pogląd, iż różnica między art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy, a art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT ujawnia się na tle samej definicji działalności gospodarczej, gdyż ustawa o VAT operuje zwrotem również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, a zwrotu takiego brak w przepisie art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy. Reasumując, WSA stwierdził, że nabycie przez skarżącego w 1998 r. nieruchomości nie nastąpiło w celach handlowych, lecz w celu prowadzenia działalności rolniczej. Przepisy art. 2 pkt 1 i art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy sprzeciwiają się uznaniu za czynność opodatkowaną wyprzedaży gruntu stanowiącego mienie własne, nabyte w innym celu niż późniejsza jego dostawa w ramach prowadzonej w tymże zakresie działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej "u.p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Powyższy wyrok został w całości zaskarżony skargą kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w K. Orzeczeniu WSA zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak wskazań co do dalszego postępowania, ograniczenie się przez WSA do zacytowania w uzasadnieniu wyroku fragmentów uzasadnienia wyroku NSA z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I FPS 3/07. Organ podatkowy podniósł, że naruszenie powołanego przepisu powiązać należy z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c u.p.p.s.a. poprzez brak wskazania uchybień w zakresie prawa materialnego i procesowego. Uzasadnienie WSA nie tylko nie czyni zadość przepisowi art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Zaskarżony wyrok zawiera co prawda podstawę rozstrzygnięcia sprawy, ale z uzasadnienia nie wynika, które przepisy zostały naruszone, co powoduje, że nie jest możliwa jego kontrola kasacyjna. Sanowanie tych uchybień nie jest możliwe na etapie postępowania kasacyjnego. Podniesiono, że zachodzi uzasadniona obawa, że rozstrzygnięcie organów podatkowych będące przedmiotem postępowania nie zostało poddane kontroli sądowej. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Gdyby bowiem WSA poddał należytej kontroli orzeczenie organów podatkowych, rozstrzygnięcie mogłoby być inne. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna organu zasługuje na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej "u.p.p.s.a.") poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak wskazań co do dalszego postępowania, ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do zacytowania w uzasadnieniu wyroku fragmentów uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07. Organ podatkowy zauważył także, że naruszenie powołanego przepisu powiązać należy z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c u.p.p.s.a. poprzez brak wskazania uchybień w zakresie prawa materialnego i procesowego. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej zasługują na uwzględnienie, albowiem uzasadnienie wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji nie spełnia wymagań określonych w art. 141 § 4 u.p.p.s.a., który to przepis stanowi, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, zaś, jeżeli w przypadku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, wskazania co do dalszego postępowa. Tymczasem, jak słusznie wskazano w skardze kasacyjnej, WSA ograniczył się do przytoczenia obszernych fragmentów uzasadnienia wyroku NSA w sprawie I FPS 3/07, w szczególności nie wyjaśniając podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ani nie przytaczając wskazań dla organu co do dalszego postępowania, co, jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, stawia pod znakiem zapytania możliwość prawidłowego wykonania przez organ wyroku WSA. Sąd pierwszej instancji przytoczył wprawdzie podstawę rozstrzygnięcia - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c u.p.p.s.a. – który stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jednakże Sąd ten wskazał, na czym te naruszenia polegały. Tak więc przyjąć należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 u.p.p.s.a. ----------------------- 4