IV SA/Wa 2595/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-17
Skład orzekający: Anna Szymańska, Wanda Zielińska-Baran, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Środowiska, rozpoznając zażalenie na postanowienie o uzgodnieniu realizacji inwestycji, może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i samodzielnie uzgodnić realizację inwestycji, nie rozpatrując zażalenia drugiej strony postępowania?Ratio decidendi
Minister Środowiska dopuścił się rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, rozpatrując zażalenie tylko jednej strony postępowania i nie rozpoznając zażalenia drugiej strony. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie jest dotknięte wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Ponadto, Wojewoda P. naruszył art. 61 § 1 Kpa, zmieniając przedmiot uzgodnienia wbrew wnioskowi organu decydującego, oraz art. 6 Kpa, nie rozważając stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania rozstrzygnięcia, w szczególności przepisów dotyczących obszarów Natura 2000.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na postanowienie Ministra Środowiska, które uchyliło postanowienie Wojewody P. i uzgodniło realizację inwestycji budowlanej pod warunkiem zachowania odległości od jeziora. Skarżący zarzucił obu organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak uwzględnienia pełnego programu inwestycji oraz obowiązujących przepisów ochrony przyrody. Uczestnik postępowania K. L. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. uchyla postanowienie Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2006 r.; 3. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia realizacji inwestycji 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia 2. uchyla postanowienie Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. 3. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. Minister Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 106 § 1 Kpa w związku z art. 60 ust. 1 oraz art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia K. L., uchylił postanowienie Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2006 r. w całości i uzgodnił realizację inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego oraz parkingu na 12 miejsc postojowych na działce nr [...] w miejscowości U., gmina J., pod warunkiem zachowania 100 m odległości od Jeziora K..
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 10 października 2003 r. K. L. złożył w Urzędzie Gminy J. wniosek, uzupełniony w dniu 15 października 2006 roku, o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego oraz parkingu na 12 miejsc postojowych na działce nr [...] w miejscowości U., gmina J.. Wójt Gminy J. zwrócił się do Wojewody P. o uzgodnienie planowanej inwestycji w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Wojewoda P. uzgodnił realizację wyżej wymienionej inwestycji pod następującymi warunkami: wszystkie obiekty budowlane w tym i na potrzeby rolnictwa, nie związane z utrzymaniem zbiornika wodnego, przystani i kąpielisk zostaną zlokalizowane poza strefą ochronną Jeziora K., wyznaczoną w Planie Ochrony [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj.[...] ); wysokość budynku mieszkalnego do jednej kondygnacji nadziemnej, licząc od poziomu terenu do okapu dachu, wysokość budynku gospodarczego do jednej i pół kondygnacji nadziemnej licząc od poziomu terenu w jego najniższym punkcie do okapu dachu.
Zażalenie na powyższe postanowienie, w dniu 22 grudnia 2006 r. wniósł K. L., podnosząc, że nieprawidłowo został określony
warunek dotyczący wysokości kondygnacji nadziemnej budynku mieszkalnego i gospodarczego oraz wskazując na nieprawidłowe zastosowanie do przedmiotowej sprawy przepisów Planu Ochrony [...] Parku Krajobrazowego.
W powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy podniósł, iż zajęcie stanowiska w sprawie przez inny organ nie może wykraczać poza zakres kompetencji organu współdziałającego w postępowaniu, wyznaczony przepisami prawa materialnego. Opinia tego organu nie może dotyczyć dowolnych spraw związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz tylko tych aspektów, które wiążą się z zadaniami organu opiniującego. Wskazał, że w rozpoznawanej sprawie istotne było wyjaśnienie przez organ opiniujący i wyrażenie opinii, czy w kontekście obowiązujących na terenie [...] Parku Krajobrazowego wymagań związanych z ochroną przyrody dopuszczalna jest lokalizacja uzgadnianej inwestycji. Zdaniem Ministra dokonując uzgodnienia pod warunkiem zachowania konkretnych wymogów architektonicznych organ pierwszej instancji naruszył art. 19 Kpa, bowiem przekroczył granice swojej kompetencji rzeczowej i wkroczył w kompetencje organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ odwoławczy nie zgodził się natomiast z zarzutem dotyczącym nieprawidłowego zastosowania przepisów Planu Ochrony [...] Parku Krajobrazowego. Poniósł, iż organ odwoławczy obowiązany jest stosować obowiązujące w dacie orzekania przez niego przepisy prawa. Mając na uwadze powyższe organ pierwszej instancji rozpatrzył przedmiotową sprawę na podstawie obowiązujących w dniu rozpatrywania przepisach, a mianowicie rozporządzenia [...] Wojewody P. z dnia [...] listopada 2003 r. w sprawie ustanowienia Planu Ochrony dla [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj.[...] ) oraz rozporządzenia Nr [...] Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. P..[...] ). W swoim postanowieniu organ pierwszej instancji wskazał na ustalenia Planu Ochrony dla [...] Parku Krajobrazowego. Zgodnie z § 27 ust. 3 rozporządzenia Nr [...] Wojewody P. w strefach ochronnych wokół jezior obowiązuje zakaz wznoszenia jakichkolwiek obiektów budowlanych, w tym i na potrzeby rolnictwa, nie związanych z utrzymaniem zbiornika wodnego, przystani i kąpielisk. Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30
czerwca 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 593/06) powyższy zapis Planu Ochrony dla [...] Parku Krajobrazowego nie mógł być podstawą odmowy uzgodnienia realizacji inwestycji, gdyż wykracza on poza ustawowe upoważnienie - ustawa o ochronie przyrody nie przewiduje w art. 17 ust. 1 powyższego zakazu. Ponadto stwierdza się, że zapis ten w sposób istotny ogranicza prawo własności, które jest gwarantowane każdemu Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Ograniczenie prawa własności wynikające z zapisu § 27 ust. 3 pkt planu Ochrony Parku nie wynika z ustawy a jedynie z aktu prawa miejscowego, jakim jest Rozporządzenie Nr [...] Wojewody P., czym narusza zapis art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Ograniczenie prawa własności zawarte w tym zapisie planu jest tak daleko idące, że narusza istotę tego prawa, czego zabrania Konstytucja RP, stanowiąc w art. 31 ust. 3, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego, albo wolności i praw innych osób, przy czym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty tych praw i wolności. Powyższe względy, w ocenie Ministra Środowiska, przemawiają za uchyleniem postanowienia Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2006 r. Organ wskazał również, że z akt zgromadzonych w sprawie nie wynika jednoznacznie czy realizacja inwestycji polegająca na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego oraz parkingu na 12 miejsc postojowych na działce nr [...] w miejscowości U., gmina J. nie narusza zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów jezior - Jeziora K., stąd w orzeczeniu Ministra określono odległość inwestycji od Jeziora K..
Skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2007 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. K., żądając stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2006 r. w całości. Nadto wniósł o dokonanie oceny prawidłowości postępowań i wydanie w trybie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi postanowienia informującego właściwe organa i ich organa zwierzchnie o naruszeniach prawa dokonanych w odnośnych postępowaniach.
Uzasadniając skargę podniósł, że obydwa zaskarżone postanowienia
wydane zostały z daleko idącym lekceważeniem stanu faktycznego i prawnego. Wskazał, iż na podstawie wniosku inwestora przygotowany został projekt decyzji o warunkach zabudowy i projekt ten został rozesłany do uzgodnień przed jego udostępnieniem stronom i wniesieniem przez nie uwag i zastrzeżeń. Na mapie z projektu decyzji większość obiektów już zrealizowanych w strefie ochronnej jeziora jest oznaczona jako istniejące elementy naturalnego zagospodarowania terenu. Na mapie tej nie oznaczono również granicy strefy ochronnej jeziora, istniejącego, naturalnego zbiornika wodnego, ani strefy zakazu lokalizacji nowych obiektów budowlanych wynikających z istnienia tego zbiornika. Mimo iż program inwestycji obejmuje 18 obiektów (w tym większość już zrealizowanych), wniosek Wójta Gminy J. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy obejmował tylko trzy z tych obiektów - budynek mieszkalny, budynek gospodarczy (już zrealizowany jako budynek mieszkalny) i parking na 12 miejsc postojowych. Wszystkie trzy obiekty znajdują się poza (nie oznaczoną) strefą ochronną jeziora, ale w strefie (nie oznaczonego) zakazu lokalizacji obiektów budowlanych. Zdaniem skarżącego, w myśl obowiązującego prawa, wniosek Wójta gminy J. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy powinien obejmować zarówno wszystkie elementy inwestycji jak i określenie jej charakteru, tymczasem żaden z tych warunków nie został spełniony. Skarżący wskazał, iż projekt decyzji o warunkach zabudowy, poza informacjami o programie inwestycji, powinien - zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska - przedstawiać ograniczenia wynikające z ustanowienia w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w szczególności, parku krajobrazowego, obszaru chronionego krajobrazu, a więc prawidłowy przebieg granicy stref ochronnych jezior, oraz zasięg stref ograniczeń w zagospodarowaniu przestrzennym wynikających z przepisów prawa miejscowego. Żaden z tych warunków, według skarżącego, nie został spełniony.
Skarżący podniósł, że postanowienie Wojewody P., dotyczy uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego oraz parkingu na 12 miejsc postojowych. Z kontekstu wynika prawidłowo, jaki jest zakres uzgodnienia, jednak nie wiadomo, dlaczego uzgodnienie odnosi się do trzech wymienionych obiektów, a pomija obiekty pozostałe, wymienione we wniosku inwestora. Zdaniem skarżącego, jest to sprawa zasadnicza, ponieważ niemal
wszystkie pominięte obiekty zlokalizowane zostały w strefie ochronnej jeziora
Kopane, żaden z obiektów nie ma związku z rolniczym charakterem inwestycji
(siedlisko rolnicze), wszystkie bez wyjątku obiekty zostały zlokalizowane w
strefie zakazu lokalizacji zabudowy innej niż związana z racjonalną
gospodarką rolną, leśną i rybacką, trudno uznać za bezdyskusyjnie
wiarygodne, że dwa budynki z miejscami postojowymi na (łącznie) 15
samochodów stanowią inwestycję związaną z racjonalną gospodarką rolną.
Ponieważ, zdaniem skarżącego, stan faktyczny w odniesieniu do programu
inwestycji (nawet dla wybranych obiektów) nie został ustalony i nie
uwzględniono obowiązującego na terenie inwestycji Rozporządzenia nr 20/05,
zaniedbania te stanowią podstawę do uchylenia wyżej wymienionego
postanowienia. Skarżący wskazał nadto, że odnoszący się bezpośrednio do
strefy ochronnej jeziora K. warunek postawiony w postanowieniu uzgadniającym projekt decyzji jest warunkiem pozornym, ponieważ żaden z obiektów, dla których dokonano uzgodnienia nie jest zlokalizowany w tej zaś pozostałe obiekty inwestycji, w tej strefie się znajdują.
Skarżący podniósł, iż organ odwoławczy jako przesłanki uchylenia postanowienia Wojewody P. podał naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 19 kpa przez przekroczenie granic swojej kompetencji rzeczowej. W ocenie skarżącego, jest to zarzut nieuzasadniony, ponieważ przepisy ochrony przyrody dopuszczają określanie niektórych parametrów zabudowy nie w kategoriach warunków techniczno-budowlanych określonych odrębnymi przepisami, ale jako elementów "dostosowujących nowe obiekty do charakteru zabudowy regionalnej Pojezierza S. i kompozycji krajobrazu" (na podstawie planu ochrony dla [...] Parku Krajobrazowego). Powołując art. 153 i art. 154 ust. 1 ustawy z dniał6 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody skarżący jako nieuzasadniony uznał zarzut niezgodności zapisu planu ochrony dla [...] Parku Krajobrazowego dotyczącego strefy ochronnej jeziora z art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Wskazał, że plan ochrony dla [...] Parku Krajobrazowego obowiązujący od 1 grudnia 2003 r. jest zbiorem przepisów obowiązujących na mocy aktualnej ustawy o ochronie przyrody. Treść zakazów zawartych w art. 17 ust. 1 tej ustawy jest wiążąca dla aktów prawnych wydawanych po wejściu w życie tej ustawy. Stąd, według skarżącego, rozporządzenie nr 4/06 Wojewody P. musiało być skorygowane rozporządzeniem nr 2/07 w celu "uzgodnienia" z ustawą, a więc doprowadzenia do zgodności jego treści z treścią tej ustawy. Odnosząc
się do argumentacji organu obejmującej kwestię ograniczenia prawa własności - wynikającego z zapisu § 27 ust. 3 planu Ochrony Parku skarżący podniósł, że ograniczenia prawa własności, w przypadku terenu parku krajobrazowego wprowadzane są na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. Ustawa ta jest obowiązującym prawem a zatem wypowiadanie się co do jej konstytucyjności, a więc w kwestii zastrzeżonej dla Trybunału Konstytucyjnego, stanowi - w ocenie skarżącego - przekroczenie kompetencji przez Ministra Środowiska.
Skarżący stwierdził, że w sentencji postanowienia organu odwoławczego zapisano, iż uzgodniono realizację inwestycji podczas, gdy przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji było "uzgodnienie w zakresie ochronny przyrody projektu decyzji o warunkach zabudowy". Taka zmiana przedmiotu postępowania jest, według skarżącego, w świetle art. 138 § 1 Kpa całkowicie niedopuszczalna. Organ odwoławczy miał prawo rozpoznać sprawę wyłącznie w tym zakresie i zakres ten miał obowiązek jasno sformułować.
Skarżący podniósł, iż organ odwoławczy działa na podstawie prawa i w granicach prawa ma obowiązek posługiwać się językiem spójnym z językiem ustaw i formułować rozstrzygnięcia w sposób jednoznacznie konkretyzujący prawa i obowiązki stron. Sformułowanie zakresu rozstrzygnięcia jest tym bardziej istotne, że organ odwoławczy, uchylając skarżone postanowienie w całości nie dokonuje wyłącznie oceny prawidłowości postanowienia organu pierwszej instancji, ale ponownie rozpatruje sprawę przedstawioną we wniosku Wójta Gminy J.. Tak więc ma obowiązek przedstawić przedmiot sprawy, którą rozstrzyga.
W konkluzji skarżący podniósł, że organ pierwszej instancji naruszył zasadę prawdy obiektywnej przez zaniechanie ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, oraz zatajenie okoliczności znanych organowi z urzędu, a także zasadę praworządności, wydając postanowienie bez uwzględnienia obowiązującego w dacie orzekania stanu prawnego. Postanowienie, zdaniem skarżącego, jest sprzeczne z ustawą Prawo ochrony środowiska, jest więc nieważne z mocy prawa. Oczywisty charakter sprzeczności postanowienia z sytuacją faktyczną i pominiętymi przepisami upoważnia do zarzutu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ odwoławczy natomiast nie zweryfikował błędnych ustaleń organu pierwszej instancji, co do stanu faktycznego (selektywnie sformułowany
wniosek, pominięty pełny program inwestycji, pominięte istnienie zbiornika wodnego) i co do stanu prawnego (pominięcie Rozporządzenia nr 20/05), co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności. Skarżący wskazał, że organ odwoławczy oparł własne rozstrzygnięcie na ustaleniach organu pierwszej instancji, nie dokonując samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady dwuinstancyjności. Minister, według skarżącego pominął w rozstrzygnięciu stan prawny obowiązujący w dacie orzekania (rozporządzenie nr 02/07 Wojewody P.), przez pominięcie zakresu sprawy wynikającego z właściwości organu i przedmiotu uzgodnienia, oraz nieczytelne, uogólniające sformułowanie sentencji postanowienia zmienił zakres sprawy, w której orzekał, co stanowi rażące naruszenie prawa. Wydał postanowienie sprzeczne z ustawą Prawo ochrony środowiska. Naruszył zatem zasadę prawdy obiektywnej, zasadę praworządności, a przede wszystkim zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Uczestnik postępowania K. L. pismem procesowym z dnia 8 lutego 2008 r. wniósł o oddalenie skargi, uzasadniając powyższe żądanie następująco : stwierdzenie nieważności postanowienia przez sąd administracyjny, jak tego żąda skarżący może nastąpić w przypadku wystąpienia wad określonych art. 156 § 1 Kpa lub innych przepisach. Zdaniem uczestnika skarżący nie wskazuje żadnej przesłanki określonej art. 156 § 1 Kpa upoważniającej do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Postanowienie organu zastało wydane w toku postępowania o uzgodnienie warunków zabudowy działki o nr [...] położonej w miejscowości U. gm. J. - w trybie art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ramach tego postępowania, organ uzgadniający nie może wyjść zatem poza ustawowo określony zakres uzgodnienia, a oceny dokonuje z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego daną kwestię a decyzja ma na celu stwierdzenie zgodności zamierzenia z prawem. Nie może być zatem innej podstawy do decyzji odmownej, czy nakładającej jakieś ograniczenia, niż przepis prawa powszechnie obowiązującego. Przepis art. 20 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody określa enumeratywnie składniki planu ochrony parku krajobrazowego. Nie ma wśród nich określenia zakazów obowiązujących na terenie parku krajobrazowego. Zakazy takie określa wojewoda rozporządzeniem o utworzeniu parku krajobrazowego, z zastrzeżeniem, iż
mogą to być jedynie zakazy wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Uczestnik stwierdził, iż uzgodnienie warunków zabudowy w zakresie ochrony przyrody dokonane postanowieniem Wojewody P. w pkt 1 jest szersze niż wynika to z art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody natomiast w pkt 2 i 3 postanowienia Wojewody P. określone zostały warunki architektoniczne - wykraczające poza zakres uzgodnień "w zakresie ochrony przyrody." Zatem uczestnik postępowania podziela zarówno treść rozstrzygnięcia jak i poglądy zawarte w uzasadnieniu postanowienia Ministra Środowiska, w szczególności dotyczące mocy obowiązującej zakazów wynikających z Planu Ochrony dla [...] Parku Krajobrazowego - wykraczających poza zakazy określone art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Według uczestnika, zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem, jest rzeczowo i merytorycznie uzasadnione.
W ocenie uczestnika zaskarżone postanowienie w żaden sposób nie wpływa na stan praw i obowiązków skarżącego. Dlatego też zdaniem uczestnika Skarżący nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi.
Na rozprawie skarżący podniósł, iż nie zostało rozpatrzone jego zażalenie z dnia 8 stycznia 2007r. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2006r, gdyż jak stwierdził Minister Środowiska - w odpowiedzi na skargę wniesioną przez Prokuratora Okręgowego w S. na bezczynność tego organu - uznał je za bezzasadne.
Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę K. K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przede wszystkim na wstępie zasadnym jest podnieść, iż podstawową zasadą postępowania administracyjnego - określoną w art. 138 kpa - jest to, że wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania "drugiego" względnie innych dotychczas nierozpoznanych pism procesowych (odwołań), pochodzących od innych stron tego postępowania. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron wywołuje daleko idące skutki prawne, polegające na tym, że decyzja wydana później - w następstwie rozpatrzenia odwołania innej strony, jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa - jako wydana bez podstawy prawnej - ( por. wyrok WSA sygn. 1303/05 , niepublikowany, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2005r, sygn. OSK 1230/04, lex 176134). Powyższa zasada z uwagi na art. 144 kpa odnosi się również do zażaleń wniesionych na postanowienia organu pierwszej instancji.
W rozpatrywanej sprawie, jak słusznie podniósł skarżący, na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2006r. zażalenia wnieśli K. L. oraz skarżący. Tymczasem Minister Środowiska rozpoznał tylko zażalenie K. L., wydając zaskarżone postanowienie w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W tych warunkach sprawy Sąd uznał, że organ naczelny dopuścił się rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa, co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, jako dotkniętego kwalifikowaną wadą prawną, o jakiej mowa w art. 156 §1 pkt 2 kpa.
Przechodząc zaś do oceny legalności postanowienia Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2006r. podkreślenia wymaga, iż postanowienie to zostało wydane w postępowaniu o uzgodnienie decyzji o ustalenie warunków zabudowy wszczętym na wniosek z dnia 14 listopada 2006r. Wójta Gminy J. złożony w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 i ust. 5 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 17 ze zm.), zwaną dalej ustawą. Uzgodnienie dokonywane jest, jak stanowi ust. 5 art. 53 ustawy, w formie postanowienia wydanego w trybie art. 106 kpa. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż zakres uzgodnienia, którego dokonuje organ uzgadniający
obejmuje treść decyzji jaką ma wydać organ prowadzący postępowanie główne wszczęte na wniosek strony. Innymi słowy, rola organu uzgadniającego sprowadza się jedynie do oceny przedłożonego mu projektu decyzji w zakresie nadanych mu prawem kompetencji. Organ decydujący uwzględnia stanowisko organu uzgadniającego, wprowadzając zmiany w sporządzonym projekcie albo w razie odmowy uzgodnienia projektu decyzji wydaje decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. ( por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007r., sygn. akt II OSK 638/06, niepublikowany).
W świetle powyższego zasadny jest zarzut skarżącego, iż organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006r. dokonał uzgodnienia inwestycji, która nie odpowiada inwestycji opisanej w treści przedłożonego projektu decyzji przy wniosku Wójta Gminy J.. Oznacza to, że organ uzgadniający wbrew wnioskowi organu decydującego zmienił przedmiot uzgodnienia, a zatem naruszył przepis art. 61 § 1 kpa, zgodnie z którym uprawnionym do zmiany przedmiotu wniosku jest wnioskodawca, a nie organ administracyjny, do którego wniosek do rozpatrzenia został złożony.
Poza tym organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie dopuścił się obrazy art.6 kpa, w którym zawarta jest podstawowa zasada postępowania administracyjnego, zobowiązująca organ administracji publicznej do rozstrzygania sprawy w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie wydawania rozstrzygnięcia. Tymczasem, wbrew tej zasadzie, Wojewoda P. - dokonując uzgodnienia - w ogóle nie rozważył, czy planowana przez inwestora inwestycja - opisana w projekcie decyzji - może być realizowana z punktu widzenia ochrony obszarów Natura 2000, pomimo że w uzasadnieniu swojego postanowienia wyraźnie wskazał, że działka nr [...] , na której ma być realizowana inwestycja, jest położona nie tylko w granicach [...] Parku Krajobrazowego, ale również w specjalnym obszarze ochrony siedlisk (SOO) Natura 2000 - "[...] "(PLH200003). Wypada zatem podnieść, iż ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 92, poz.880 ze zm.) w art. 33 ust. 1 wyraźnie stanowi, iż zabrania się podejmowania działań mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, z zastrzeżeniem art. 34, zaś według ust.2 tego artykułu, przepis ust. 1 stosuje się również do obszarów Natura 2000, znajdujących się na liście, o której mowa w art. 27 ust.1, a więc również do
znajdujących się na liście, o której mowa w art. 27 ust.1, a więc również do obszarów dopiero zgłoszonych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2, jak i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło