II SA/Ol 1120/07

WyrokWSA w Olsztynie2008-03-18

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Alicja Jaszczak - Sikora, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny spółki poprzez brak zapewnienia odpowiedniego dojazdu do jej nieruchomości oraz poprzez zapis ograniczający uciążliwość działalności do granic działki?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza interesu prawnego skarżącej spółki. Spółka posiada zapewniony dojazd do drogi publicznej od strony K., a zapisy planu dotyczące uciążliwości działalności nie ograniczają jej obecnej działalności, która jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Sąd podkreślił, że kwestia ustanowienia służebności drogowej należy do kompetencji sądu powszechnego, a nie rady gminy.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując zapisy dotyczące terenu oznaczonego symbolem 18 P. Spółka domagała się przywrócenia dojazdu do swojej nieruchomości od strony ul. A i B lub przedłużenia projektowanej ulicy, a także wprowadzenia zapisów dotyczących ochrony środowiska zgodnych z obowiązującymi normami. Skarżąca podnosiła, że dotychczasowy dojazd od strony K. jest drogą gruntową należącą do Nadleśnictwa, która została przekazana bez ustanowienia służebności przejazdu. Rada Miejska argumentowała, że zmiana planu wymagałaby takiego samego trybu jak jego uchwalenie, a właściciele terenów potrzebnych pod drogi nie wyrazili zgody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi Spółki A na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu "[...]" Uchwałą Nr "[...]" Rady Miejskiej w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta "[...]", ul. A, ul. B, w §13 przyjęto ustalenie odnoszące się do wydzielonych terenów na rysunku planu miejscowego, w którym oznaczenie 18 P - określa teren z istniejącymi obiektami laboratoryjno - produkcyjnymi. Wszelkie prace związane ze zmianą obecnego użytkowania oraz rozbudowy w granicach działki nie mogą powodować powstania uciążliwości dla terenów sąsiedzkich (hałas, zapachy, zapylenie powietrza), ewentualna uciążliwość musi mieścić się w granicach działki. Nie ulega zmianie granica działki oraz wjazd na jej teren od strony K. Nie przewiduje się wjazdu na teren działki od ul. A. Pismem z dnia 10 października 2007 r. na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) Spółka A w "[...]" wniosło o zmianę §13 powołanej uchwały nr "[...]", w części dotyczącej terenu oznaczonego symbolem 18 P polegającej na przywróceniu w w/w planie zagospodarowania przestrzennego dojazdu do terenu 18P (terenu przedsiębiorstwa spółki B mieszczącego się przy ul. A, od strony ul. B lub przedłużenia projektowanej ulicy znaczonej symbolem 8KDW-D do terenu 18P oraz wprowadzenie dla terenu 18 P zapisu umożliwiającego powstawanie na tym terenie obciążeń dla terenów sąsiednich o emisjach dopuszczalnych przez obowiązujące przepisy w zakresie ochrony środowiska. Ponadto w piśmie wskazano, iż powyższe wnioski były bezskutecznie wielokrotnie kierowane przez spółkę zarówno do Rady Miejskiej, jak i organu wykonawczego Gminy . W odpowiedzi na powyższe pismo, Rada Miejska w piśmie z dnia 8 listopada 2007 r. wskazała, iż zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana uchwalonego planu może nastąpić w takim samym trybie jak opracowanie planu i jego uchwalenie. Ponadto podano, iż zapewnienie dojazdu do terenu oznaczonego symbolem 18P, wymaga wydzielenia pasa drogi na terenie stanowiącym własność prywatną, w przypadku dojazdu od ul. B, jak również od projektowanej ulicy 8 KDW-D8. W trakcie prowadzenia prac projektowych nad planem, właściciel tych terenów nie wyraził zgody na wydzielenie dróg przez jego teren. Przed uchwaleniem planu odbyły się posiedzenia komisji, które po zapoznaniu się z projektem, opiniowały go pozytywnie. Wskazano również, że w początkowej fazie prac nad planem do terenu 18P rozważana była możliwość wytyczenia drogi dojazdowej do tego terenu, ale spółka B nie przyjęła propozycji. W tym czasie tereny byłej fabryki nie należały do prywatnego właściciela i istniała możliwość wydzielenia drogi. Spółka A złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na uchwałę nr "[...]" Rady Miejskiej z dnia "[...]" w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta ul. "[...]", ul. "[...]" w części dotyczącej postanowień §13 tejże uchwały, w zakresie terenu oznaczonego symbolem 18 P. Skarżący wniósł o uchylenie w/w uchwały w części dotyczącej §13 w zakresie terenu oznaczonego symbolem 18 P jako naruszającej jego interes prawny w celu uwzględnienia przywrócenia w w/w planie dojazdu do terenu 18 P (terenu spółki A) od strony ul. A i B lub przedłużenia projektowanej ulicy oznaczonej symbolem 8KDW - D8 do terenu 18 P. Ponadto wprowadzenia dla terenu 18 P zapisów dotyczących ochrony środowiska zgodnych z prawem i obowiązującymi normami, zapobiegających powstawaniu ewentualnych sporów wynikających z zapisu zawartego w §13 zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, iż organy gminy nie uwzględniły zgłaszanej wielokrotnie przez spółkę koniczności wyznaczenia drogi dojazdowej od ul. A. Zapisany w planie dojazd do terenu przedsiębiorstwa spółki A od strony K. nie może być rozwiązaniem docelowym, albowiem obecna droga dojazdowa od strony miejscowości K. jest gruntową drogą leśną należącą do Nadleśnictwa . Wskazano, iż własność w/w drogi gruntowej została przeniesiona przez Gminę na rzecz Nadleśnictwa, na podstawie umowy zamiany z dnia 28 września 2005r. Nie ustanowiono przy tym żadnych zapisów o służebności przejazdu na rzecz podmiotów korzystających z tej drogi. Nie zawiadomiono także Spółki A o fakcie przekazania drogi do Nadleśnictwa. Władze gminy znały przed dokonaną zamianą warunki dojazdu do terenu Spółki A, ponieważ w dniu 19 sierpnia 2005r. odbyło się spotkanie w sprawie opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego z udziałem skarżącej Spółki. Wyznaczenie w planie nowej ulicy oznaczonej symbolem 8 KDW-D8 jako drogi dojazdowej do terenu 19E (istniejącego obiektu ), kończącej się ok. 50 m przed terenem 18P stanowi zdaniem skarżącej rażące naruszenie przez Radę Miejską jej interesu prawnego. Dodano, iż ustalenia planu w części dotyczącej dojazdu do terenu 18P nie uwzględniają faktu przekazania Nadleśnictwu dotychczasowej gminnej drogi dojazdowej od strony K. Wskazano również, iż siedziba Spółki administracyjnie przypisana jest (administracyjny numer porządkowy) do ulicy A, z którą to ulicą od czasu likwidacji Fabryki nie posiada żadnego połączenia. Skarżąca Spółka podała nadto, iż obszar 18P stanowi teren przemysłowy zajmowany przez w/w Spółkę. Działalność przemysłowa Spółki powoduje powstawanie emisji poza granice terenu przedsiębiorstwa. Aktualny poziom emisji nie jest uciążliwy i mieści się w obowiązujących normach. Skarżąca posiada wymagane przepisami prawa pozwolenia z dziedziny ochrony środowiska. Zdaniem skarżącej koniecznym jest wprowadzenie do opisu terenu oznaczonego symbolem 18P postanowienia dopuszczającego powstawanie obciążeń środowiskowych dla terenów sąsiednich w granicach dopuszczonych obowiązującymi normami, a nie jak zapisano w planie : "w granicach działki", albowiem zapis ten może być przyczyną ewentualnych sporów wynikających z jego treści w zakresie hałasu i innych emisji uwarunkowanych np. kierunkiem wiatru. W przypadku tych czynników przepisy ochrony środowiska precyzyjnie i jednoznacznie określają dopuszczalne poziomy emisji. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana §13 przedmiotowego planu, może nastąpić w takim samym trybie jak opracowanie planu i jego uchwalenie, w związku z powyższym Rada Miejska nie ma możliwości wniesienia jakichkolwiek zmian do przedmiotowej uchwały. Zapewnienie dojazdu do terenu oznaczonego symbolem 18 P od strony ulicy B., wymaga wydzielenia pasa drogowego na terenie stanowiącym własność prywatną. Proponowane przedłużenie projektowanej ulicy 8 KDW-D8. również będzie wymagało identycznych działań. W trakcie prowadzenia prac projektowych nad planem, właściciel tych terenów (Spółka B) nie wyraził zgody na wydzielenie wspomnianych dróg przez jego teren. Ponadto podano, iż w początkowej fazie prac nad przedmiotowym planem, rozważana była możliwość wytyczenie drogi dojazdowej do terenu 18 P, (w trzech wariantach, od strony ulicy B) lecz nie została ona pozytywnie przyjęta przez Spółkę A. W tym czasie tereny byłej fabryki nie należały do prywatnego właściciela i istniała możliwość wydzielenia drogi, co więcej Gmina przeprowadziła odwierty geologiczne, by ustalić ewentualny, najlepszy przebieg drogi dojazdowej do terenu Spółki A. Spółka w chwili obecnej, posiada możliwość dojazdu od strony wsi K. o czym wspomina plan miejscowy. Wskazano, iż prowadząc prace projektowe nad przedmiotowym planem, z uwagi na położenie miasta na obszarze Natura 2000 oraz Obszarach Chronionego Krajobrazu "[...]" oraz "[Otuliny] ", koniecznym było rygorystyczne przestrzeganie nie tylko postanowień Prawa ochrony środowiska, ale również Ustawy o ochronie przyrody (pozytywne uzgodnienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody - w zakresie ochrony przyrody i środowiska). Ponadto zdaniem głównego projektanta planu, zapisy o uciążliwości są jednoznaczne i nie wymagają zmian (nie niosą niebezpieczeństw dla Spółki). Podano również, iż jeżeli na terenie jej zakładu emisje będą pozostawały w zakresie przewidzianym przez przepisy ochrony środowiska (co ma miejsce obecnie), nie będą one w związku z tym uciążliwe dla terenów sąsiednich i mogą wykraczać poza granice działki. W piśmie skarżącego z dnia 21 stycznia 2008 r. wskazano, m.in. iż w przypadku proponowanego przez skarżącą spółkę wariantu poprowadzenia drogi trasą byłej bocznicy kolejowej łączącej skrzyżowanie ul. B i ul. A z drogą z K. - wówczas jeszcze gminną - było to najkrótsze i najkorzystniejsze rozwiązanie. Przy tym rozwiązaniu spółka A gotowa była przekazać część swojego terenu pod przechodzącą przez jej działkę drogę. Taki wariant skarżąca przedstawiała zarówno członkom komisji jak i projektantom. Zdaniem skarżącej spółki był to najkorzystniejszy kosztowo i technicznie wariant wykonania drogi tranzytowej R.-K. oraz połączenie działki do niej należącej z ul. A. Ponadto spółka A podała, iż w dniu 28 września 2005r. przekazano wspomnianą drogę do K. na rzecz Nadleśnictwa bez jakiegokolwiek wpisu dotyczącego służebności, nie przedstawiając skarżącej np. możliwości odkupienia części drogi. W piśmie z dnia 4 lutego 2008 r. Rada Gminy wskazała, iż w pierwotnym projekcie planu miejscowego zespół projektowy zaproponował trzy warianty przebiegu drogi, która miała zapewnić swobodny przejazd w kierunku K. oraz dojazd do terenu spółki A. Trzeci wariant przebiegu drogi omijał teren skarżącej spółki, więc został wyeliminowany. Wariant pierwszy przebiegu drogi został także wyeliminowany z uwagi na to, iż w miejscu jakim miałaby przebiegać droga zalegają warstwy nasypowe, składające się głównie z żużla piecowego oraz odpadków drewna, a dodatkowa analiza map z lat 60 - tych wykonana przez Biuro Planowania wskazała, iż miąższość tych pokładów sięga miejscami 8 metrów. Budowa drogi w tym miejscu wiązałaby się z wymianą gruntu i z ekonomicznego punktu wiedzenia jest nieopłacalna. Zdaniem organu administracji proponowany przez skarżącą przebieg drogi przez bocznicę kolejową wykonany zostałby na niestabilnym terenie. Rada Gminy wskazała również, iż wariant drugi przebiegu drogi miał przebiegać przez teren skarżącej, ale nie jak wskazuje spółka A przez część zajętą infrastrukturą wewnętrzną, lecz przez rosnący tam las, jest to teren położony na uboczu nieruchomości skarżącej i nie zajmowałby 1/3 jej obszaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego, tzn. czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego i dokonały prawidłowej wykładni tych przepisów oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres rozstrzygnięcia sądu wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius. Rozpoznając skargę w świetle powołanych kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, iż z mocy art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 powołanej ustawy). W myśl art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (por. też uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. II OPS 2/07). W pierwszej kolejności Sąd rozważył zatem czy skarga wniesiona została przez skarżącą Spółkę w ustawowym terminie. Zdaniem składu orzekającego, termin ten został w niniejszej sprawie dochowany albowiem skarżąca zwróciła się do Rady Miejskiej z opartym na art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego pismem z dnia 10 października 2007 r.. Organ udzielił skarżącej odpowiedzi pismem z dnia 8 listopada 2007 r. Natomiast skarżąca wniosła skargę pismem z dnia 5 grudnia 2007 r., które to pismo wpłynęło do Urzędu Miasta i Gminy w dniu 6 grudnia 2007 r. Tym samym skarga została wniesiona w ustawowym terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać należy, że drugą przesłanką konieczną dla skutecznego wniesienia skargi jest wykazanie przez skarżącego, iż w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie "jego interes prawny lub uprawnienie". Kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trzeba zatem dowieść, że skarżona uchwała - naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Niewątpliwie skarżąca, jako właściciel nieruchomości objętej przedmiotowym planem, ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę tworzącą tenże plan. Naruszenie swego interesu skarżąca upatruje w postanowieniu planu dotyczącego terenu do niej należącego przez doprowadzenie dojazdu do przedsiębiorstwa Spółki od strony ul. A i B lub przedłużenia projektowanej ulicy oznaczonej symbolem "[...]" do działki należącej do spółki. "Podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, naruszenie interesu prawnego), zaś podstawą jej wzruszenia - niezgodność z prawem" (tak Mariusz Bogusz w "Podstawy zaskarżenia i wzruszenia uchwały organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym", Państwo i Prawo z 1994 roku, z. 12, s. 64 oraz Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 3 września 1998 roku, sygn. akt III RN 52/98, OSNP 1999/9/296). Należy przy tym podzielić w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 9 czerwca 1995 roku (sygn. IV SA 346/93, ONSA 1996/3/125) stwierdził, iż: "Naruszenie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (...), to takie naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżącego jego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących. Interes prawny powinien wynikać z przepisów prawa materialnego". Kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym trzeba zatem dowieść, iż zaskarżona uchwała - naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Skarżąca spółka upatruje naruszenia swego interesu prawnego w postanowieniach planu, w którym w §13 wskazano, iż symbol 18 P - określa teren z istniejącymi obiektami laboratoryjno - produkcyjnymi oraz to, że wszelkie prace związane ze zmianą obecnego użytkowania oraz rozbudowy w granicach działki nie mogą powodować powstania uciążliwości dla terenów sąsiedzkich (hałas, zapachy, zapylenie powietrza), ewentualna uciążliwość musi mieścić się w granicach działki. Nie ulega zmianie granica działki oraz wjazd na jej teren od strony K. Nie przewiduje się wjazdu na teren działki od ul. G. W ocenie Sądu kwestionowany przez skarżącą Spółkę zapis planu w żaden sposób nie wpływa na jej indywidualną sytuacją prawną. Nie ogranicza, ani nie pozbawia jej bowiem konkretnych uprawnień mających oparcie w przepisach prawa materialnego, nie nakłada także na nią żadnych obowiązków. W szczególności postanowienie uchwały w żaden sposób nie pozbawia skarżącej spółki dojazdu do drogi publicznej, albowiem posiada ona dojazd od strony K. Innymi słowy w uchwalonym planie chociaż nie uwzględniono żądań skarżącej to w żaden sposób nie naruszono prawa, tym samym nie może być mowy o tym, iż interes prawny skarżącej został naruszony. Na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wobec skarżącej zachowane zostały faktycznie reguły obowiązujące dotychczas, bo przecież posiada ona dojazd do swojej siedziby drogą, z której korzysta, zapewnienia Nadleśnictwa wskazują, że w żaden sposób korzystanie z tejże drogi nie będzie utrudnione, a nawierzchnia drogi zostanie jeszcze poprawiona. Wydaje się także, że skarżącej nie sprawia różnicy to czy przedmiotowa droga należy do Gminy czy Nadleśnictwa, gdyż nie wnosiła ona żadnych zarzutów przed przekazaniem drogi Nadleśnictwu pomimo tego, że stosowne informacje ukazały się w prasie i Biuletynie Informacji Publicznej. Wskazać należy, iż nigdy nie było drogi wytyczonej przez tereny należące od 2005 r. do spółki B. W okresie funkcjonowania Fabryki skarżąca spółka korzystała z przejazdu przez teren należący do fabryki, jednak obecny właściciel - spółka B nie wyraziła zgody na przeprowadzenie drogi dojazdowej do terenu skarżącej spółki przez jej działki. Podkreślić należy, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), określają granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy). Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gwarantuje ochronę prawa własności nakazując uwzględniać w zagospodarowaniu przestrzennym prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy). Również art. 21 Konstytucji chroni prawo własności, lecz jednocześnie dopuszcza jej wywłaszczenie, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Prawo własności nie jest jedynym elementem podlegającym uwzględnieniu w zagospodarowaniu przestrzennym. Z treści art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika nakaz uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym również innych niż własność okoliczności. W powołanym przepisie zaledwie przykładowo wymieniono okoliczności, takie jak wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, walory ekonomiczne przestrzeni, potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa, potrzeby interesu publicznego itp., które uwzględnia się w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przytoczone uwarunkowania planowania przestrzennego wskazują na istotne znaczenie w procedurze tego planowania zasad rozwiązywania konfliktów pomiędzy zainteresowanymi podmiotami. Przypomnieć należy, iż skarżąca spółka nie przystała na proponowany wariant przeprowadzenia drogi przez jej teren - działkę nr "[...]", od strony stacji GPZ. Jak wskazuje sama skarżąca droga zajmowałaby nie 6 m, tylko pełny przewidziany pas drogowy o szerokości 12 m, a w miejscu proponowanego jej przebiegu znajduje się wewnętrzna infrastruktura niezbędna dla funkcjonowania skarżącej spółki. Z pewnością wytyczenie drogi przez teren innej spółki byłoby dla skarżącej bardziej korzystne niż przeprowadzenie drogi przez tereny należące do niej, jednak nie można wymagać ograniczenia prawa własności spółki B, tylko dlatego, że skarżąca spółka nie chce ograniczać swojego prawa własności. Także zapis w planie dotyczący tego, że ewentualna uciążliwość (zapach, zapylenie powietrza, hałas) musi mieścić się w granicach działki nie narusza interesu prawnego skarżącej spółki, gdyż dotyczy on jedynie rozbudowy lub zmiany użytkowania obecnych obiektów laboratoryjno-produkcyjnych. Ograniczenia te w żadnym stopniu nie dotyczą prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności, która jak to wynika z twierdzeń organu pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Bezpodstawnym jest również zarzut skarżącej Spółki dotyczący niezgodności planu zagospodarowania przestrzennego ze "Stadium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Miasta i Gminy". Jak wskazuje organ administracji obecnie obowiązujące "Stadium" zostało przyjęte uchwałą z dnia "[...]", nr "[...]", która przewiduje zmianę sposobu użytkowania terenu byłej Fabryki. Przedmiotowy plan został opublikowany, a skarżąca spółka, stawiając ten zarzut opierała na "planie geodezyjnym" z dnia 19 września 2002 r., będącym wypisem z planu miejscowego, który od dnia 31 grudnia 2003 r. z mocy prawa przestał obowiązywać. Niezasadnym jest również zarzut skarżącej, iż przewodniczący Rady Gminy nie mógł udzielić odpowiedzi na wezwanie o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta. Podkreślić należy, że przewodniczący rady gminy, jak i wiceprzewodniczący reprezentują radę na zewnątrz, co jednak nie jest równoznaczne z reprezentowaniem gminy (to uprawnienie przysługuje wójtowi gminy - zob. art. 31 u.sam.gmin. Z. Niewiadomski, W. Grzelczak: Komentarz, s. 23). Przewodniczący Gminy Ruciane - Nida w odpowiedzi z dnia 8 listopada 2007 r. jedynie zawarł stanowisko rady, a nie występował jako organ gminy, którym nie jest. Na zakończenie niniejszych rozważań raz jeszcze podkreślić należy, że w ocenie Sądu skarżąca spółka ma w sposób właściwy zapewniony dostęp do drogi publicznej, zaś zaskarżając przedmiotową uchwałę chciała poprawić swoją sytuację kosztem innych podmiotów. O słuszności powyższej tezy przekonuje to, iż nie podejmuje ona żadnych kroków prawnych mających zapewnić jej tenże dostęp, co z pewnością by uczyniła gdyby go rzeczywiście nie miała. Przecież jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna) - art. 145 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 roku, nr 16, poz. 93 ze zm. dalej jako k.c.), Z art. 145 k.c. wynika, iż właścicielowi nieruchomości nie posiadającej dostępu do drogi publicznej służy roszczenie o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Bez wątpienia zaspokojenie tego roszczenia może nastąpić w trybie umownym, gdy na żądanie właściciela nieruchomości izolowanej właściciel obciążonej nieruchomości sąsiedniej godzi się na złożenie oświadczenia woli o ustanowieniu służebności. Natomiast w razie braku takiej zgody ustanowienie służebności drogi koniecznej następuje w postępowaniu sądowym. W przypadku braku zgody na umowne ustanowienie służebności drogowej, może być ona zatem ustanowiona jedynie rozstrzygnięciem sądu powszechnego o ustanowieniu drogi koniecznej. Nie może jej natomiast ustanowić Rada Miejska podejmując uchwałę w sprawie zatwierdzenia planu zagospodarowania przestrzennego terenu. Zawierając takie postanowienie w planie naruszałaby bowiem prawo podejmując uchwałę w sprawie należącej do kompetencji sądu powszechnego. Z akt sprawy wynika, że tryb związany z procedurą tworzenia planu został zachowany, dlatego też mając powyższe na uwadze jak i to, że zarzuty skargi pozbawione są słuszności, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło