I SA/Gd 1056/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Danuta Oleś (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Referent Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi W. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 rok oddala skargę. I SA/Gd 1056/07 UZASANIENIE Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta ustalił W.M. i M.M. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007 rok w wysokości 17.856 zł. Od powyższej decyzji podatnicy złożyli odwołanie, w którym zarzucili organowi I instancji naruszenie zasad przewidzianych w art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej "Ordynacja podatkowa", polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i nie ustosunkowaniu się do ich argumentów podniesionych w piśmie z dnia 25 września 2006 r. Stwierdzili, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie oznacza faktycznego rozpoczęcia działalności gospodarczej pod wskazanym adresem. Działalność gospodarcza w budynku przy ul. [...] w B. będzie uruchomiona, gdy podatnicy uzyskają niezbędne zezwolenia na prowadzenie działalności gastronomicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż bezspornym w sprawie jest, że odwołujący się aktem notarialnym z dnia 21 marca 2006 r. nabyli nieruchomość położoną w B. przy ul. [...], o powierzchni 4138 m2 wraz ze znajdującym się na niej budynkiem o powierzchni 680,70 m2. Ze znajdujących się w aktach sprawy dowodów wynika, że powyższa nieruchomość nabyta została w celu prowadzenia na niej działalności gospodarczej. Niespornym jest również fakt, że w 2006 roku znajdujący się na powyższej nieruchomości budynek był modernizowany i przystosowywany do świadczenia w nim usług gastronomiczno-hotelarskich w ramach prowadzonego przez W. M. Przedsiębiorstwa Handlowego. Podatnicy nie zgodzili się aby powierzchnia modernizowanego budynku opodatkowana została według stawek przewidzianych dla obiektów, w których prowadzona jest działalność gospodarcza, gdyż obiekt nie jest czasowo na taką działalność wykorzystywany z racji prowadzonych robót budowlanych. Dalej organ odwoławczy wskazał, że z definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (teks jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.) wynika, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to takie, które znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, niezależnie od tego, czy na tę działalność są wykorzystywane, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Ponieważ pojęcie "względy techniczne" nie zostało w cytowanej ustawie zdefiniowane zatem zdaniem organu należy je interpretować na podstawie przepisów prawa budowlanego. W kompetencji organu podatkowego nie leży ocena stanu technicznego budynku czy budowli, jak również zaklasyfikowanie obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii obiektów, o których mowa w przepisach prawa budowlanego. Brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych, zarówno w chwili obecnej, jak i w przyszłości, powinien zostać potwierdzony przez właściwy organ administracji budowlanej. W związku z powyższym, wyłączenie budynku z kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej może zdaniem organu nastąpić na podstawie przepisów prawa budowlanego. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Wobec powyższego brak jest zdaniem organu odwoławczego podstaw do przyjęcia, że sporny budynek w B. przy ul. [...] nie mógł być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W szczególności podatnicy nie wykazali, by organy nadzoru budowlanego wydały jakiekolwiek decyzje dot. zakazu użytkowania tego obiektu. Sprawa remontów i modernizacji podjętych przez podatników we własnym zakresie, w celu dostosowania obiektu do działalności gastronomiczno-hotelarskiej nie może być uznana za wzgląd techniczny uniemożliwiający prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu powołanego art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W. M. i M. M. zaskarżyli w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]i wnieśli o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...]. Zaskarżonym decyzjom zarzucili naruszenie przepisów postępowania tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem skarżących, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej ponieważ utrzymuje w mocy wadliwą decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]. Skarżący wskazali, iż zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organy podatkowe nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej), nie zebrały i wyczerpująco nie rozpatrzyły materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz dokonały błędnej oceny materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej). Skarżący zarzucili organom podatkowym, iż błędnie zakwalifikowały budynek w B. przy ul. [...] jako wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Organy nie ustaliły rzeczywistego stanu technicznego spornego budynku i błędnie przyjęły, że jedynym dowodem umożliwiającym wykazanie, iż budynek ten nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn technicznych, było przedstawienie dokumentu urzędowego w postaci decyzji organu nadzoru budowlanego dotyczącej zakazu użytkowania tego obiektu. Dokonana przez organy podatkowe interpretacja pojęcia "względy techniczne" i uznanie, iż w tym względzie wymagane jest przedstawienie decyzji organu nadzoru budowlanego narusza zdaniem skarżących również art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dalej skarżący stwierdzili, że obie zaskarżone decyzje naruszają art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez brak prawidłowego uzasadnienia, gdyż nie zawierają spójnego, logicznego i wyczerpującego wyjaśnienia dlaczego pewne dowody zostały uznane za wiarygodne, a inne odrzucone. Decyzje te nie zawierają również prawidłowego uzasadnienia prawnego. Naruszenie wskazanych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż strona została pozbawiona informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Końcowo skarżący podkreślili, że Burmistrz Miasta samodzielnie podjął decyzję z dnia [...] bez zaopiniowania przez właściwą komisję Rady Miasta i bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia rzeczywistego stanu technicznego nieruchomości, mimo że w spornym budynku w 2007 r. nie była i nie mogła być prowadzona działalność gospodarcza ze względu na jego zły stan techniczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione wniosło o jej oddalenie. W jego ocenie, nie jest prawdą aby organy podatkowe nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy. Nie kwestionując faktu prowadzenia w spornym budynku w B. robót modernizacyjno-budowlanych, organy nie dopatrzyły się w tej okoliczności ani przyczyny wznowienia postępowania ani zasadności odstąpienia od naliczenia podatku. Obiekt formalnie nie został wyłączony z użytkowania, a prowadzone w nim roboty miały na celu dostosowanie go do zamierzonej działalności gastronomiczno-hotelarskiej. Wyłączenie z użytkowania miało charakter czasowy i wynikało z woli skarżących a nie z nakazu władzy budowlanej. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący mieli niczym nieskrępowany dostęp do akt sprawy i do znajdujących się w aktach dowodów, mogli składać stosowne wyjaśnienia i wnioski dowodowe. Jednak mimo wezwań nie przedstawili żadnych dowodów potwierdzających legalność wykonywanych robót, nie przedłożyli nawet dokumentacji projektowej, która pozwoliłaby na przynajmniej wstępną ocenę wpływu prac na istnienie obowiązku podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie naruszają one prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego, a zatem skargę należało oddalić. Wskazać należy, że skarżący nie kwestionują ustaleń organów podatkowych dotyczących posiadanych przez nich nieruchomości, natomiast podważają prawidłowość opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2007 rok w odniesieniu do nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] i powołują się na fakt, iż nie była w tej nieruchomości prowadzona działalność gospodarcza. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 (art. 3 ust. 4 ustawy). Z definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy uznać grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z przytoczonej powyżej definicji jednoznacznie wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza (np. socjalna), należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W definicji nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05 (publ. Lex nr 193364). W wyroku tym Sąd stwierdził, że "wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu, bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności". W świetle powyższego należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do opodatkowania spornej nieruchomości według niższych stawek, gdyż nie zostało wykazane, aby nieruchomość ta nie mogła być przez skarżących wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Z tego względu niezasadny jest zdaniem Sądu zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazać trzeba, że w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w zakresie podatku od nieruchomości za 2006 rok skarżący przedstawili jedynie zestawienie wydatków na modernizację spornej nieruchomości uwzględnionych w rejestrze VAT za rok 2006. W ocenie Sądu, dokumenty te nie dają wystarczającej podstawy do uznania, iż w sprawie wystąpiły względy techniczne, a których mowa art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd nie podzielił zarzutu o naruszeniu przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej statuuje zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Z mocy art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności), zaś w toku postępowania organy podatkowe mają obowiązek podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122). Organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 124 Ordynacji podatkowej). Podstawowym narzędziem realizacji zasady prawdy obiektywnej jest postępowanie dowodowe w celu przesądzenia o zastosowaniu jakiejś normy prawa materialnego. Zgodnie z dyspozycją art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; dowodem mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych oraz materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin (art. 181 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Z art. 191 Ordynacji podatkowej wynika zasada swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu, organy podatkowe nie naruszyły wskazanych powyżej zasad. Podkreślenia wymaga, że nie tylko na organie spoczywa obowiązek pełnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego lecz również strona ma obowiązek współdziałania w ustaleniu prawidłowego stanu faktycznego. Organy wzywały skarżących do przedstawienia dowodów potwierdzających ich twierdzenia, przy czym strona poprzestała na przedstawieniu jedynie zestawienia wydatków na modernizację spornej nieruchomości ujętych w rejestrze VAT za rok 2006. Organy uwzględniły wszystkie przedstawione przez stronę skarżącą dowody i dokonały ich oceny na tle zebranego materiału dowodowego uznając, iż są one niewystarczające dla wykazania, że zachodzą względy techniczne uzasadniające stosowanie niższych, niż dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, stawek podatku od nieruchomości za 2007 rok. Nie jest również zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, które określają elementy, jakie winna zawierać decyzja, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 210 § 1 pkt 6). W uzasadnieniach decyzji obu instancji, organy zawarły prawidłowe uzasadnienia faktyczne, wskazując, iż nie zostało przez stronę w żaden sposób udowodnione, że sporna nieruchomość nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Organy uzasadniły, dlaczego uznały przedstawione przez stronę dokumenty za niewystarczające do wykazania istnienia "względów technicznych" i podkreśliły, że strona pomimo wezwania nie przedstawiła żadnych innych dowodów potwierdzających jej twierdzenia. W uzasadnieniach prawnych przytoczono przepisy prawa stanowiące podstawę zaskarżonych rozstrzygnięć. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.