VI SA/Wa 18/08
WyrokWSA w Warszawie2008-03-18
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Pamela Kuraś-Dębecka, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o unieważnienie patentu, w którym ujawniono nowe dowody po wydaniu decyzji, sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, powołując się na przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 KPA?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W przypadku ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, spełniona zostaje przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 KPA, co uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, nawet jeśli przepisy szczególne wyłączają stosowanie KPA w niektórych postępowaniach, o ile nie dotyczy to postępowania spornego o unieważnienie patentu.Stan faktyczny
Skarżący M. K. wniósł o unieważnienie patentu na wynalazek "Sposób wytwarzania szklanych wydmuszek ozdób choinkowych", zarzucając wadliwe zredagowanie zastrzeżenia patentowego i brak nieoczywistości rozwiązania. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając wynalazek za nowy i nadający się do przemysłowego stosowania. WSA w Warszawie oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok WSA z powodu nierozpatrzenia przez Sąd I instancji wniosków dowodowych skarżącego. WSA w ponownym rozpoznaniu sprawy uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że ujawnione po wydaniu decyzji nowe dowody uzasadniają wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję; stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego M. K. kwotę 1600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego M. K. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
VI SA/Wa 18/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr Sp. [...], Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu wniosku M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F. w C. o unieważnienie patentu na wynalazek pod nazwą "Sposób wytwarzania szklanych wydmuszek ozdób choinkowych" nr 171623, udzielonego na rzecz K. Wspólnicy Spółka jawna z siedzibą w C., na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 33, poz. 286) oddalił wniosek.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskodawca M. K. w dniu [...] maja 2003 r. wystąpił do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie patentu na wynalazek pod nazwą "Sposób wytwarzania szklanych wydmuszek ozdób choinkowych" udzielonego na rzecz K. Wspólnicy Spółka jawna z siedzibą w C. z pierwszeństwem od dnia 12 maja 1994 r.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że został oskarżony przez uprawnionego o naruszenie prawa do wymienionego patentu, z czego wywodzi interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu. Wniosek o unieważnienie patentu został uzasadniony m.in. tym, że zastrzeżenie patentowe zostało zredagowane wadliwie (sprzecznie z zasadami techniki szklarskiej). Wnioskodawca zarzucił, że sposób według patentu nie spełnia warunku nieoczywistości, gdyż nadanie bańce dodatkowego elementu kształtu w postaci występu odpowietrzającego, usytuowanego na jednej z dłuższych jej ścianek, który po odprężeniu wydmuszki zostaje otwarty płomieniem palnika, natomiast otwór odciągu głównego zatapia się, jest konsekwencją procesu technologicznego na wydmuchanie otworu bocznego w rurce albo wydmuszce szklanej, opisanego w literaturze fachowej.
Urząd Patentowy RP oddalając powyższy wniosek decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdził, że interes prawny wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia patentu nr 171623 nie budzi wątpliwości. Wnioskodawca jest bowiem, podobnie jak uprawniony z patentu, producentem ozdób choinkowych. Patent jako prawo wyłączne z natury rzeczy stanowi ograniczenie swobody działalności osób trzecich, która jest zagwarantowana przepisami ustawy – Prawo działalności gospodarczej (art. 5) oraz art. 20 Konstytucji RP.
Odwołując się do zastrzeżenia patentowego organ wskazał, że wynalazek odnosi się do sposobu wytwarzania szklanych wydmuszek ozdób choinkowych, polegającego na ukształtowaniu ze szklanego półfabrykatu bańki z odciągiem głównym i podtrzymującym, którą po nagrzaniu umieszcza się w formie i rozdmuchuje, a następnie odpręża się, upala i zatapia odciąg podtrzymujący oraz po umieszczeniu w uchwycie upala się odciąg główny, a całość odpręża, a znamienny jest tym, że podczas rozdmuchiwania nadaje się bańce dodatkowy element kształtu w postaci występu odpowietrzającego, usytuowany na jednej z dłuższych jej ścianek, który po odprężeniu wydmuszki zostaje otwarty płomieniem palnika, natomiast otwór odciągu głównego zatapia się.
W ocenie organu, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy rozwiązanie według spornego patentu jest rozwiązaniem nowym, nadającym się do przemysłowego stosowania i nie jest rozwiązaniem dotyczącym wytworu, lecz rozwiązaniem dotyczącym sposobu otrzymywania określonego wytworu, a dokładniej – sposobu wytwarzania szklanych wydmuszek ozdób choinkowych.
Według dotychczasowego stanu techniki do zamocowania zawieszki ozdób choinkowych szklanych wykorzystywano występ odciągu głównego.
Dla ozdób choinkowych, których wymiary poprzeczne są znacznie większe od ich wysokości wykorzystywanie występu odciągu głównego do zamocowania zawieszki powodowałoby, że ozdoba po zawieszeniu zajmowałaby nienaturalne położenia. Żeby tego rodzaju ozdoba choinkowa mogła być zawieszona w naturalnej pozycji dolutowywano na gorąco w odpowiednim miejscu szklane haczyki albo zawieszkę doklejano. Ze względu na delikatność i kruchość ozdoby choinkowej operacje te stanowiły znaczną niedogodność przy wytwarzaniu tego rodzaju ozdób choinkowych.
Zagadnieniem podlegającym rozwiązaniu było więc opracowanie sposobu, który eliminowałby te niedogodne operacje. Zagadnienie to rozwiązał właśnie sposób według spornego patentu.
Organ podkreślił, że zgodnie z doktryną i ugruntowaną praktyką orzecznictwa dla wykazania braku nowości rozwiązania trzeba wskazać istnienie w stanie techniki rozwiązania charakteryzującego się w zasadzie takim samym zespołem cech. Tego rodzaju rozwiązania należącego do stanu techniki wnioskodawca nie wskazał. Budowanie zaś zarzutów, że wynalazek nie nadaje się do przemysłowego stosowania lub, że nie jest rozwiązaniem, w oparciu o niefortunne określenie użyte w opisie wynalazku i zastrzeżeniu, iż dodatkowy element kształtu ma postać występu odpowietrzającego, jest niezasadne. Na podstawie pełnego zakresu informacji zawartych w opisie fachowiec zrozumie, że dodatkowy element kształtu w postaci występu pełni funkcję odpowietrzającą, ale przede wszystkim służy do zamocowania zawieszki i to dopiero po otwarciu tego występu. Na potwierdzenie tego organ wskazał, iż rzeczoznawcy, autorzy opinii z dnia 30 czerwca 2000 r., wykonanej na zlecenie Komendy Miejskiej Policji w C. (w związku z postępowaniem karnym przed Sądem Rejonowym w C. przeciwko M. K., właścicielowi F.) nie mieli trudności w zrozumieniu istoty wynalazku według spornego patentu.
Odnośnie wymogu nieoczywistości organ wskazał, iż pojęcie nieoczywistości wynalazku odpowiada pojęciu poziomu wynalazczego i ustalenia doktryny dotyczące tzw. pozytywnych poszlak nieoczywistości zachowują aktualność w odniesieniu do pojęcia poziomu wynalazczego. Dla dokonania oceny poziomu wynalazczego (nieoczywistości) potrzebne może być dokonanie porównania zestawienia cech technicznych wynalazku z najbardziej zbliżonymi rozwiązaniami ze stanu techniki. Kwestionując nieoczywistość rozwiązania chodzi o wykazanie, że znawca znając stan techniki mógłby dojść do takiego samego rezultatu, korzystając z samej dostępnej wiedzy, bez żadnej twórczości wynalazczej (inwencji twórczej).
W ocenie Urzędu Patentowego RP wskazane przez wnioskodawcę przykłady ze stanu techniki dotyczącego technologii wyrobów szkieł laboratoryjnych oraz gospodarstwa domowego nie wskazują, że rozwiązanie według spornego wynalazku wynika bezpośrednio z tych przykładów, jeżeli weźmie się pod uwagę niewątpliwą specyfikę wytwarzania szklanych ozdób choinkowych (delikatność, kruchość, wysoką cienkościenność). O zasadności takiej oceny świadczą też m. in. takie okoliczności, że znana firma C. mimo istnienia potrzeby wytwarzania ozdób choinkowych, których wymiary poprzeczne są większe od wysokości, stosowała technologie tradycyjną, bądź też jako zawieszkę stosowała dolutowywanie szklanych haczyków, a firmy polskie zajmujące się od wielu lat wytwarzaniem szklanych ozdób choinkowych zawarły z uprawnionym ze spornego patentu umowę licencyjną na korzystanie z wynalazku objętego spornym patentem.
W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący M. K. zarzucił organowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie wadliwej interpretacji zebranego w postępowaniu materiału dowodowego oraz naruszenie art. 10 i art. 16 ust. 3 ustawy o wynalazczości zarówno w zakresie wadliwej interpretacji prawnej (wykładni wskazanych przepisów), jak i w zakresie wnioskowania wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 86 k.p.a. poprzez niczym nieuprawnione, całkowicie selektywne uznanie części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie za wiarygodny przy jednoczesnym pominięciu znakomitej części materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Skarżący wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Urząd Patentowy z uwagi na fakt, że właściwe rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Dodatkowo w skardze skarżący powołał się na nowe dowody w postaci reprodukcji różnych ozdób choinkowych zawartych w wydawnictwach z 1977 r. i z 1987 r., które jego zdaniem świadczą o tym, że już na wiele lat przed zgłoszeniem spornego patentu były znane i wytwarzane ozdoby choinkowe przeznaczone do zawieszania w ich naturalnym położeniu, to jest tak, aby wymiar poprzeczny ozdoby był większy od jej wysokości z zawieszkami metalowymi umieszczonymi w tzw. "fałszywym odciągu", wytwarzane technologią niczym nie różniącą się od technologii będącej istotą patentu nr 171623, a na rozprawie w dniu [...] października 2006 r. skarżący przedłożył tłumaczenia tych publikacji.
Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu (związanego z przedstawionymi przez skarżącego nowymi materiałami dowodowymi), iż Urząd Patentowy RP nie uczynił nic, co przyczyniłoby się do wnikliwego i wszechstronnego rozstrzygnięcia sporu, organ przypomniał, że zgodnie z art. 2551 ust. 3 pkt 5 ustawy Prawo własności przemysłowej oraz art. 6 k.c. dowody przedstawia strona postępowania, a nie organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po przeprowadzeniu rozprawy wyrokiem z dnia 24 października 2006 r. oddalił skargę stwierdzając, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż przedstawione rozwiązanie jest nowe i nadaje się do przemysłowego stosowania, a ponadto stanowi rozwiązanie problemu bezskutecznie podejmowanego przez znawców przedmiotu, pozwala na uzyskanie wyraźnego efektu ekonomicznego oraz prowadzi do zaspokojenia od dawna istniejącej potrzeby społecznej.
M. K. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 16 ust. 3 ustawy o wynalazczości oraz błędną wykładnię art. 10 i art. 11 prawa wynalazczego, a także naruszenie prawa procesowego przez naruszenie art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszeń wskazanych przepisów prawa materialnego przez Urząd Patentowy oraz przepisów postępowania w toku postępowania administracyjnego, w tym art. 77 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę dopuszczenia wskazanych przez skarżącego dokumentów, załączonych do skargi i złożonych na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 9 października 2007 r. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż skarżący w ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania zarzucił m.in. naruszenie przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę dopuszczenia dowodów w postaci wskazanych przez skarżącego dokumentów, załączonych do skargi i złożonych na rozprawie. NSA przypomniał, iż w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek stron lub z urzędu przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wprawdzie ta czynność procesowa ma charakter fakultatywny, lecz nie oznacza to zwolnienia Sądu od obowiązku uzasadnienia decyzji w przedmiocie dopuszczenia uzupełniającego dowodu z dokumentów w świetle przesłanek określonych w tym przepisie. Tymczasem Sąd I instancji nie ustosunkował się do tych wniosków dowodowych. Ocena tych dowodów zarówno co do formy, jak i treści oraz rozbieżności z dokumentami przedłożonymi w postępowaniu administracyjnym usuwa się natomiast spod kontroli (oceny) Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uznał w związku z tym, iż naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. w powyższy sposób mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedłożone bowiem przez skarżącego dowody dotyczą "nowości rozwiązania", o jakiej mowa w art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. Prawo polskie, podobnie jak ustawodawstwa innych krajów wymaga natomiast, aby wynalazek był nowy w skali światowej. Wobec tego nie jest możliwe uzyskanie patentu, jeżeli rozwiązanie zgłoszone do ochrony zostało uprzednio podane do wiadomości powszechnej nie tylko w Polsce, ale i za granicą.
W świetle tych ustaleń NSA stwierdził, iż analiza pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej staje się przedwczesna, gdyż nie wiadomo jak zostanie ostatecznie ukształtowany przez Sąd I instancji stan faktyczny niniejszej sprawy.
W toku ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skarżący M. K. w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2008 r. zgłosił nowe wnioski dowodowe na okoliczność braku nowości spornego patentu.
Sąd na rozprawie w dniu 4 marca 2008 r. oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z kolei z art. 190 w/w ustawy – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych względów niż podniesione w skardze.
Art. 145 p.p.s.a. określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Sąd administracyjny jest więc obowiązany uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi wystąpienie, któregoś z określonych w tych przepisach przesłanek wznowienia postępowania, chyba, że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 § 1 lub § 2 k.p.a.
Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przepisy szczególne mogą stanowić o wyłączeniu w ogóle możliwości uruchomienia nadzwyczajnych trybów postępowania. Art. 253 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej stanowi, że przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji nie stosuje się, jeżeli okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania bądź stwierdzenie nieważności decyzji mogą być podniesione w sporze o unieważnienie udzielonego patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Wyłączenie to dotyczy jedynie postępowania zgłoszeniowego i rejestrowego, nie ma ono natomiast zastosowania w postępowaniu spornym.
Przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie regulują instytucji wznowienia postępowania, a zatem skoro możliwość uruchomienia tego trybu postępowania nie została wyłączona w przypadku postępowania spornego, na zasadach ogólnych zastosowanie w tym zakresie będzie miał kodeks postępowania administracyjnego.
W sprawie zakończonej przed Urzędem Patentowym decyzją ostateczną, i to niezależnie od tego w jakim postępowaniu została ona wydana, wznawia się postępowanie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. Jedną z takich przesłanek wymienioną w pkt 5 art. 145 § 1 jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że ujawnione istotne okoliczności i dowody muszą równocześnie być nowe, co oznacza, że zostały one po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub zostały odkryte przez organ administracyjny po wydaniu decyzji. Nie ma przy tym znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności, czy dowodów, wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę (tak np. C. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Maton, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyrok NSA z 27 stycznia 1984 r. sygn. akt SA/Wr 649/83, ONSA 1984/1/7, wyrok NSA z 10 lutego 1999 r. sygn. akt I SA/Lu 19/98 Lex nr 38139, wyrok NSA z 29 października 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 1440/97, POP 2001/2/29, wyrok NSA z 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA/831/00, Lex nr 51329).
W rozpoznawanej sprawie skarżący do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie do pisma procesowego z dnia 26 października 2008 r., dołączył szereg dokumentów mających świadczyć w jego ocenie o braku nowości spornego patentu nr 171623. W oparciu o zgłoszone dowody skarżący wywodzi, iż na wiele lat przed zgłoszeniem tego patentu były znane i wytwarzane ozdoby choinkowe przeznaczone do zawieszania w ich naturalnym położeniu, to jest tak, aby wymiar poprzeczny ozdoby był większy od jej wysokości z zawieszkami metalowymi umieszczonymi w tzw. "fałszywym odciągu", wytwarzane technologią niczym nie różniącą się od technologii będącej istotą patentu nr 171623.
Wydając zaskarżoną decyzję organ nie znał złożonych przy skardze oraz w toku postępowania sądowego dowodów, a zatem nie mogły być one przedmiotem badania przez Kolegium Orzekające w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. W ocenie Sądu dowody te są dla sprawy istotne, albowiem dotyczą przedmiotu sprawy oraz mogą mieć znaczenie prawne, a w konsekwencji mogą wpłynąć na zmianę treści decyzji w kwestii zasadniczej. Obowiązkiem organu jest natomiast ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie unieważnienia patentu nie jest bowiem wyłączony obowiązek organu wyjaśnienia okoliczności sprawy, o którym mowa w art. 7 i art. 77 k.p.a. (vide: NSA w wyroku z 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II GSK 210/06, nie publ.). W rozpoznawanej sprawie organ takiej możliwości nie miał, gdyż nie znane mu były dowody zaprezentowane w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
W wyroku NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1321/05 wskazano, iż nie można naruszenia prawa (o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu, a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to na przykład niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a.). Taka sytuacja ma właśnie miejsce w rozpoznawanej sprawie. Już bowiem po zakończeniu postępowania spornego ujawnione zostały przez wnioskodawcę nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane Urzędowi Patentowemu w toku rozpoznawania sprawy. Spełniona zatem została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do wznowienia postępowania administracyjnego. Przesłanka ta będzie miała w niniejszej sprawie zastosowanie, albowiem jak wskazano powyżej, przepisy dotyczące wznowienia postępowania zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego są w sprawach m.in. o unieważnienie patentu wprost stosowane na zasadach ogólnych. Skoro zaś w sprawie o unieważnienie patentu możliwe jest wznowienie postępowania to oczywistym jest, że Sąd w przypadku zaistnienia przesłanek dających podstawę do wznowienia postępowania musi stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję.
Sąd zobowiązany jest jednocześnie wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie w dniu 4 marca 2008 r. wnioski dowodowe skarżącego, złożone w toku postępowania sądowoadministracyjnego, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgodnie zaś z poglądami prezentowanymi w doktrynie oraz orzecznictwie postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją (vide: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organ rozpatrzy nowe dowody, zaś swoją ocenę materiału dowodowego zawrze w uzasadnieniu decyzji, pamiętając, że uzasadnienie ma objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie w taki sposób, aby możliwe było prześledzenie i skontrolowanie wnioskowania organu przez Sąd.
W świetle powyższych ustaleń rozważanie zarzutów skargi stało się zbędne, gdyż skutkiem uchylenia rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego sprawa wraca na etap ponownego badania, czy przedmiotowy wynalazek posiada zdolność patentową.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności Sąd wydał na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło