VII SA/Wa 10/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi D. i T. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie. skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, po rozpatrzeniu wniosku D. i T. B. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] (nr [...]) odmawiającej pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, usytuowanego przy ul. G. w P. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że w dniu 5 grudnia 2005r. D. i T. B. złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie ww. budynku. Po przeprowadzeniu czynność kontrolnych i zebraniu materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał ww. decyzję odmawiającą pozwolenia na użytkowanie tegoż budynku. Po czym w dniu 6 lipca 2007r. inwestorzy złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] twierdząc, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości tj. art. 156 §1 pkt 1 kpa. Odnosząc się do zarzutów wniosku organ wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja została wydana z zachowaniem przepisów o właściwości zarówno rzeczowej jak i miejscowej. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (t.j. Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji, należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 59 Prawa budowlanego, który stanowił podstawę prawną decyzji o stwierdzenie nieważności której wnieśli pp. B. Odnośnie właściwości miejscowej, organ wojewódzki podniósł, że jest to zdolność prawna administracji państwowej do rozpoznania i rozstrzygania spraw na obszarze określonej jednostki podziału terytorialnego. W sprawach dotyczących nieruchomości właściwość tą ustala się według miejsca położenia nieruchomości, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 kpa. Skoro przedmiotowy obiekt budowlany położony jest w P., to właściwym miejscowo był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], zatem nie doszło do naruszenia właściwości miejscowej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopatrzył się również naruszenia innych przesłanek skutkujących stwierdzeniem nieważności ww. decyzji. Organ wyjaśnił ponadto, że na mocy decyzji z dnia [...] (nr [...]), którą udzielono pozwolenia na rozbudowę ww. budynku, inwestorzy zostali zobowiązani do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W tym zatem przypadku nie miał zastosowania 21 dniowy termin do wniesienia sprzeciwu liczony od dnia doręczenia zawiadomienia o zakończeniu budowy. W odwołaniu od powyższej decyzji pp. B. - powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne i piśmiennictwo - wskazali na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż decyzja nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zatem zachodzi przesłanka do stwierdzenia jej nieważności. W ocenie odwołujących Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rażąco naruszył art. 10 kpa, gdyż nie zawiadomił inwestorów o prawie do wypowiedzenia ostatniego słowa i nie wyznaczył terminu do końcowego zapoznania się z aktami. Wnioskodawcy nie mogli więc zrealizować swego uprawnienia do złożenia wniosków dowodowych i wykazania legalności przedmiotowego obiektu, co stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Ponadto, organ prowadzący postępowanie administracyjne rażąco naruszył art. 107 § 3 kpa, gdyż tylko ogólnikowo wskazał, że obiekt jest posadowiony nielegalnie, nie wyjaśnił na jakiej podstawie poczynił takie ustalenia, w jaki sposób obliczył niezgodne z prawem powiększenie obiektu oraz dlaczego przyjął, że jest to istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu ww. odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się na specyfikę postępowania nieważnościowego i podniósł, że inwestorzy dokonali rozbudowy przedmiotowego budynku z istotnymi odstępstwami - w rozumieniu art. 36 a ust 1 i ust 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego - od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...]. Wobec powyższego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie ww. budynku stosując normę określoną w art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, co z kolei oznacza, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolowana przez organ odwoławczy w postępowaniu nieważnościowym jest prawidłowa. Ponadto, organ stwierdził, że naruszenie art. 10 kpa nie stanowi jednej z najcięższych wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a tym samym nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Podobnie, za gołosłowny uznał zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyli D. i T. B. i wnosząc o jego uchylenie powtórzyli w całości zarzuty sformułowane w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. W rozstrzyganej sprawie naruszenia tego rodzaju nie wystąpiły, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ decyzji w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy decyzja, kończąca to postępowanie nie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa ( vide wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2000r., I SA 1110/99, LEX nr 75520, teza pierwsza). Innymi słowy organ rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że stwierdzenie nieważności decyzji będące odstępstwem od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 kpa, zobowiązuje organ nie tylko do wykazania, że naruszony został przepis prawa, ale również, że naruszenie to ma charakter kwalifikowany, rażący (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z 30 marca 2004r IV SA 3763/02 LEX 156952). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2005r. III SA/Wa 2210/05 LEX nr 192628). Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...], nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie można było bowiem uznać za rażące tj. niemożliwe do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym, naruszenia art. 10 kpa. Wprawdzie organ nie pouczył stron o prawie zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, ale uchybienie to nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, ze budynek co do którego skarżący złożyli wniosek o pozwolenie na użytkowanie został wzniesiony z istotnymi odstępstwami – o których mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego - od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowego budynku. Odstępstwa polegały na zmianie charakterystycznych parametrów zabudowy tj. powierzchni zabudowy - poprzez zwiększenie długości i szerokości budynku. W takiej sytuacji organ zobligowany był do wydania decyzji o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie, skoro inwestorzy nie dysponowali decyzją o zmianie pozwolenia na budowę. Nie można było również zgodzić się z zarzutem rażącego naruszenia art. 107 § 3 kpa, gdyż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja posiada wszystkie niezbędne elementy wskazane w tym artykule. Ponadto orzeczenie NSA, które powołują skarżący, na poparcie stanowiska co do naruszenia art. 107 § 3 kpa, dotyczy przesłanki naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, co ewentualnie może być podstawą do uchylenia zaskarżonego aktu w postępowaniu zwykłym. Nie może natomiast stanowić postawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa w postępowaniu nadzwyczajnym, gdyż – jak to już wyżej wskazano - w postępowaniu nieważnościowym nie jest ponownie rozpoznawana sprawa administracyjna, dokonuje się jedynie kontroli wydanego orzeczenia pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.