II OSK 1621/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-22

Skład orzekający: Maria Czapska – Górnikiewicz, Jan Paweł Tarno, Arkadiusz Despot - Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji sanitarnej może pobierać opłatę za wydanie opinii dotyczącej projektu regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie, w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego?
Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej nie może pobierać opłaty za wydanie opinii dotyczącej projektu regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie, nawet jeśli czynność ta mieści się w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Opłata może być pobrana tylko wtedy, gdy istnieją równocześnie przesłanki przedmiotowe (wykonanie badań lub innych czynności związanych z nadzorem) i podmiotowe (obowiązek przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych przez podmiot zobowiązany do opłaty), a w przypadku opinii dotyczącej projektu regulaminu gmina nie jest podmiotem zobowiązanym do przestrzegania takich wymagań w procesie legislacyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty za opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupcy dotyczącą projektu regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Ostrowite. Organ I instancji nałożył opłatę, a Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje, uznając, że opłata nie powinna być pobierana. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu, który kwestionował wykładnię sądu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lipca 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 648/07 w sprawie ze skargi Gminy Ostrowite na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności nadzoru sanitarnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu na rzecz Gminy Ostrowite kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II OSK 1621 / 08 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi Gminy Ostrowite uchylił skarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie opłaty za czynności nadzoru sanitarnego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupcy decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm. - zwanej dalej ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 20, poz. 193 - zwanego dalej rozporządzeniem) zarządził pobranie od "Urzędu Gminy Ostrowite" opłatę w kwocie 127,60 zł płatną w terminie 14 dni od daty otrzymania rachunku. Organ I instancji stwierdził, że pobranie opłaty następuje w związku z wykonaną zgodnie z wnioskiem czynnością, wydania opinii o projekcie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ostrowite zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina Ostrowite, zarzucając rażące naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez obciążenie jej opłatą za opinię dotyczącą regulaminu. Gmina wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i § 2 rozporządzenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż "Urząd Gminy Ostrowite" wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2007 r. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wydanie opinii do projektu regulaminu. Organ I instancji w dniu 17 kwietnia 2007 r. zaopiniował przedłożony projekt regulaminu z uwagami, natomiast w dniu 17 kwietnia 2007 r. organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie pobrania opłaty za wykonanie czynności wydania opinii o projekcie regulaminu. Zdaniem organu odwoławczego działania podjęte przez organ I instancji zaliczane są do sprawowania przez Państwową Inspekcję Sanitarną nadzoru zapobiegawczego w ramach, którego zakres działania organu określony został w art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Użycie w przepisie zwrotu "w szczególności" oznacza, że zakres działań przedstawiono przykładowo. Inne działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają źródło w ustawach szczegółowych, w tym w art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.- zwanej dalej ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Konsekwencją nadzoru zapobiegawczego jest nadzór bieżący, który polega na kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne. Wydanie opinii o projekcie regulaminu należy do czynności zaliczanych do zapobiegawczego nadzoru sanitarnego sprawowanego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Zgodnie natomiast z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej pobiera się opłaty za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonane przez ten organ w wysokości kosztów ich wykonania, co uczyniono w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina Ostrowite, zarzucając jej naruszenie: - art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez przyjęcie, że za wydanie opinii o projekcie regulaminu pobiera się opłatę; - art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez przyjęcie, że zasięgnięcie opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczącej projektu regulaminu jest odpłatne; - art. 10 k.p.a. przez uniemożliwienie wypowiedzenia się Gminie Ostrowite w sprawie. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż obowiązek zasięgnięcia opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nałożony został na radę gminy w art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wolą ustawodawcy jest współdziałanie w tej materii obu organów. Owa opinia jest aktem, a regulamin jest rozstrzygnięciem, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.- zwaną dalej ustawą o samorządzie gminnym). Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie do czynności opiniowania nie stosowano art. 106 k.p.a., bowiem nie toczyło się postępowanie o wydanie decyzji, lecz art. 89 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż toczyło się postępowanie legislacyjne. Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, iż uzgadnianie projektów uchwał organów samorządu terytorialnego mieści się w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Zgodnie, bowiem z treścią art. 3 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności uzgadnianie projektów planów zagospodarowania przestrzennego województwa, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Jednakże jak wskazano w skarżonym wyroku zakwalifikowanie opiniowania projektu regulaminu do działania organu w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego nie pozwala jeszcze na przyjęcie, że ustawodawca nałożył na podmiot ubiegający się o wydanie opinii obowiązku uiszczenia opłaty. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zestawienie dyspozycji ustępu 1 i 2 art. 36 ww. ustawy prowadzi do wniosku, że rada gminy w procesie legislacyjnym nie jest jednostką organizacyjną (ani tym bardziej osobą, którą jest gmina - art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym) obowiązaną w procesie legislacyjnym do przestrzegania wymagań higienicznych lub zdrowotnych. Dopiero, gdy w wyniku badań organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej stwierdzą zawinione naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych, dopiero wówczas na gminę można nałożyć obowiązek uiszczenia opłat za inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego. Za taką wykładnią przemawia w ocenie Sądu systematyka art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który w ust. 3 nakłada wprost obowiązek uiszczenia opłat za inne czynności, choćby badania związane z wydaniem oceny nie wykazały naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż realizacja zdecentralizowanych zadań publicznych przez organy samorządu terytorialnego w zakresie tworzenia prawa miejscowego, przy obligatoryjnym współdziałaniu państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), mimo, że wiąże się z działaniami w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego (art. 3 in principio ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej), nie powoduje obowiązku ponoszenia opłat przez gminę na podstawie art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Sąd pierwszej instancji wskazał również, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a., skoro zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone Gminie w dniu wydania decyzji I instancji, a organ odwoławczy w ogóle nie dopełnił obowiązku z art. 10 § 1 k.p.a. Uchybienie to w niniejszej sprawie nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Wskazując na powyższe okoliczności oraz na fakt naruszenia przez organy obu instancji art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co miało wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 199, art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., a na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu, zaskarżając go w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez "...błędne zastosowanie i wykładnię przepisów art. 36 ustawy..." o Państwowej Inspekcji Sanitarnej polegające na uznaniu, iż organy inspekcji sanitarnej prowadząc postępowanie w sprawie ustalenia i poboru opłat za wykonane czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego winny stosować przepisy ust. 2 art. 36 ww. ustawy i w związku z tym w niniejszej sprawie nie powinna być pobrana opłata, o której mowa w ust. 1 tegoż artykuły. Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący organ stwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny niezasadnie uznał, iż nałożenie opłaty przez organy inspekcji sanitarnej w trakcie wykonywania czynności nadzoru zapobiegawczego jest dopuszczalne dopiero po stwierdzeniu naruszenia przez podmiot zobowiązany do jej uiszczenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Sąd tym samym zrównał w tym zakresie czynności nadzoru zapobiegawczego z czynnościami nadzoru bieżącego, co zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu jest bezpodstawne. Przepis art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wyraźnie odnosi się do czynności nadzoru bieżącego i stanowi wyjątek od generalnej zasady wyrażonej w ust. 1 art. 36. Art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie daje organom inspekcji sanitarnej możliwości odstąpienia od pobrania powyższej opłaty przy wykonywaniu czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Przepis powyższy ustanawia generalną zasadę pobierania opłat za podejmowane czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Odmienna interpretacja, jakiej dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w ocenie skarżącego organu, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, a ponadto przyjęcie jej za zasadną doprowadziłoby do sytuacji, gdy podejmowane czynności zapobiegawcze, będące ustawowym obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej, nigdy nie podlegałyby opłacie, gdyż przepis art. 36 ust. ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej byłby bezprzedmiotowym. Jak podkreślił skarżący organ, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że wydanie opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wchodzi w zakres czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Uznanie powyższego musi prowadzić do zastosowania przepisu art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, czyli pobrania należnej opłaty. Całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje na okoliczność, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie naruszyły art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a niewłaściwa wykładnia powyższego przepisu dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, spowodowała wydanie wyroku z naruszeniem prawa. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła Gmina Ostrowite, wnosząc o jej oddalenie w całości i zasądzenie od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Gminy Ostrowite kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazano na trafność wyroku Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami kasacji. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia przedstawionymi w skardze kasacyjnej. Oceniając we wskazanych wyżej granicach wniesioną skargę kasacyjną stwierdzić trzeba, iż chybiony jest zarzut naruszenia przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, polegający na uznaniu, iż organy inspekcji sanitarnej, prowadząc postępowanie w sprawie ustalenia i poboru opłat za wykonane czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, winny stosować przepisy ust. 2 art. 36 i w związku z tym wadliwy jest w ocenie organu pogląd wyrażony w skarżonym wyroku, że nie powinna być pobrana opłata, o której mowa w ust. 1 tegoż artykułu. Stwierdzić trzeba, iż konstrukcja art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej kreuje dwie odmienne sytuacje, wskazując, kiedy pobierana jest opłata za określone czynności, a kiedy opłaty tej się nie pobiera. I tak, opłata pobierana jest za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego od osób lub jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych (art. 36 ust. 1 cyt. ustawy). Natomiast za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenie tych wymagań (art. 36 ust. 1 cyt. ustawy). W przedmiotowej sprawie faktem jest, że inspektor nadzoru sanitarnego wydał opinię dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie. Uchwała rady gminy w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie jest aktem prawa miejscowego, wydawanym po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora nadzoru sanitarnego. Art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 89 ustawy o samorządzie gminnym, wskazują na konieczność współdziałania określonych organów przy wydawaniu rozstrzygnięć uzależnionych od zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania ich przez inny organ. Do takich rozstrzygnięć, o jakich mowa w art. 89 ustawy o samorządzie gminnym należy uchwalanie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy, które winno być poprzedzone opinią Inspektora Sanitarnego. Nie winno budzić wątpliwości, iż organ inspekcji sanitarnej nie rozstrzyga samodzielnie żadnych kwestii, a jedynie jest organem opiniującym, współuczestniczącym w toczącym się postępowaniu legislacyjnym. Jak prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji, akceptując w tej kwestii pogląd organu odwoławczego, uzgadnianie projektów uchwał organów samorządu terytorialnego mieści się w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, a co wynika z analizy art. 3 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i użytego tam zwrotu "w szczególności". Wszystkie, bowiem wskazane w tym przepisie sytuacje mają służyć ochronie zdrowia, życia ludzkiego i higieny środowiska. Sam fakt sporządzenia opinii o projekcie regulaminu, co jest czynnością z zakresu nadzoru zapobiegawczego, nie upoważnia jednak organu inspekcji sanitarnej do pobrania opłaty. Nie do zaakceptowania jest zaprezentowany we wniesionej kasacji wywód, że zawarte w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej sformułowanie "pobiera się opłaty" wskazuje na obowiązek ich naliczenia i pobrania, bowiem jak wywodzi kasator przepis powyższy ustanawia generalną zasadę pobierania opłat za podejmowane czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Idąc tym tokiem rozumowania bez znaczenia dla organu pozostałoby to, co jest przedmiotem opłaty, jak i to, kto jest podmiotem zobowiązanym do jej uiszczenia. W tym miejscu należałoby zwrócić uwagę, że organ określenie podmiotu zobowiązanego do uiszczenia należnej opłaty rzeczywiście potraktował marginalnie, bowiem zobligował do jej uiszczenia "Urząd Gminy", a więc "podmiot", który na pewno tej opłaty by nie uiścił. W warunkach jednak przedmiotowej sprawy nie samo wadliwe określenie podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty spowodowało niezasadność jej pobrania. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela i akceptuje wykładnię art. 36 ust. 1- 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku. Z porównania treści ust. 1 i 2 art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika, że aby można było pobrać opłatę za badania laboratoryjne oraz inne czynności, muszą być spełnione równocześnie (kumulatywnie) dwie przesłanki o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Przesłanki przedmiotowe należy odnieść do wykonanych badań laboratoryjnych oraz innych czynności, które muszą pozostawać w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego (ust. 1) lub muszą pozostawać w związku z wykonywaniem bieżącego nadzoru sanitarnego oraz dodatkowo, należy stwierdzić w wyniku przeprowadzonych badań naruszenie tych wymagań (ust. 2 a contrario). Natomiast przesłanki o charakterze podmiotowym odnoszą się do kręgu podmiotów, na które może być nałożony obowiązek poniesienia opłaty, a są to osoby oraz jednostki organizacyjne obowiązane do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych (ust. 1 i 2). Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie została spełniona druga przesłanka o charakterze podmiotowym, bowiem nie sposób przyjąć, że rada gminy w procesie legislacyjnym uchwalania regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy jest tym podmiotem, który jest obowiązany do przestrzegania wymagań higienicznych lub zdrowotnych. Treść ust. 3 wskazuje natomiast, że obowiązek poniesiona opłaty spoczywa na każdej osobie lub jednostce organizacyjnej na rzecz, których przywożone są z zagranicy rzeczy w celu wprowadzenia do obrotu lub produkcji, bez względu na to czy badania związane w wydaniem oceny nie wykazały naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Tak więc zestawienie treści ust. 1- 3 art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wskazuje, iż w każdej innej sytuacji przewidzianej w ust. 1 i 2 omawianej normy wykluczone jest nałożenie na osoby lub jednostki organizacyjne opłat, gdy takich jednoznacznie określonych, zawinionych naruszeń nie stwierdzono. Stąd też współdziałanie organów sanitarnych w procesie legislacyjnym, prowadzonym przez organ jednostki samorządu terytorialnego, mimo że wiąże się z działaniami w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, nie powoduje obowiązku ponoszenia opłat przez Gminę na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił wniesioną skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 ust. 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło