IV SA/Gl 1057/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rodziny zastępczej oddala skargę Starosta R. decyzją z dnia [...] przyznał rodzinie zastępczej K. I J.P. comiesięczną pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka K.B. w wysokości [...] zł, tj. [...]% kwoty [...] zł, będącej podstawą ustalania pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej począwszy od dnia [...] do dnia [...] i przyznał w/wym. rodzinie świadczenia za okres od [...] do [...] w wysokości [...] zł. W podstawie prawnej organ I instancji powołał art. 6 pkt 2, art. 74 ust.1 pkt 1 i 78 ust. 1-4 i ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), art. 104 i art. 108 k.p.a. oraz § 9 i §10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U. Nr 233, poz. 2344) oraz § 1 pkt 2 ppkt a i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż K.P. w dniu [...] złożyła w PCPR wniosek o przyznanie comiesięcznej pomocy pieniężnej oraz o jednorazowe świadczenie na niezbędne potrzeby przyjmowanego do rodziny zastępczej dziecka –K.B. Wskazał, ze do wniosku strona dołączyła postanowienie Sadu Rejonowego w B. z [...] o powierzeniu K.B. pod pieczę K. i J.P. Podał, że postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] uprawomocniło się w dniu [...]. Nadmienił , iż pomoc przyznano od daty uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu rodziny zastępczej. Natomiast wysokość pomocy ustalono biorąc pod uwagę przepis § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sprawie rodzin zastępczych, zgodnie z którym pomoc wynosi [...]% podstawy. Małżonkowie P. wnieśli odwołanie od tej decyzji. W odwołaniu domagali się przyznania im świadczenia od dnia [...] tj. od umieszczenia u nich dziecka. Decyzją z dnia [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy. Podniósł, iż zasady udzielania pomocy pieniężnej na utrzymanie dziecka w rodzinie zastępczej reguluje art. 78 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a szczegółowe zasady ustalania wysokości pomocy pieniężnej przysługującej rodzinie zastępczej określa rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych. Podkreślono, iż w myśl § 9 pkt 1 tego rozporządzenia, wysokość pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 78 ust. 4 ustawy, na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej wynosi miesięcznie w przypadku dziecka [...]% podstawy, o której mowa w art. 78 ust. 2 ustawy, zwanej dalej podstawą. Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu, jeżeli dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej posiada dochód, o którym mowa w art. 6 pkt 2 ustawy, kwotę pomocy pieniężnej ustaloną na podstawie ust. 1 pomniejsza się o kwotę odpowiadającą 50% dochodu dziecka, z tym że pomoc pieniężna nie może być niższa iż 20% podstawy. Zgodnie zaś z § 10 pkt 1 ww. rozporządzenia, pomoc pieniężna, o której mowa w art. 78 ust. 3 i 4 ustawy, przyznaje się za okres pobytu dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, rodzinie zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem oraz zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem wielodzietnej i specjalistycznej rodzinie zastępczej, począwszy od ustanowienia rodziny zastępczej -nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Organ odwoławczy podkreślił, iż postanowienie Sądu o ustanowieniu rodziny zastępczej stało się prawomocne z dniem [...] i z tym też dniem można mówić o ustanowieniu rodziny zastępczej. Prawomocność orzeczenia sądu jest bowiem podstawą jego mocy wiążącej w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. Orzeczenia nieprawomocne nie mają bowiem mocy wiążącej. Natomiast orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tą konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego treści. Wskazano nadto, iż w myśl art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Stąd też wskazane wyżej przepisy ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia wykonawczego nie dają prawnej możliwości przyznania stronie pomocy pieniężnej na częściowe utrzymanie dziecka w rodzinie zastępczej przed datą uprawomocnienia się orzeczenia sądu o ustanowieniu rodziny zastępczej. Dlatego też brak jest możliwości przyznania wym. świadczenia za wnioskowany przez stronę okres od [...] do [...]. Kolegium zauważyło przy tym, iż docenia wniesiony przez K. I J. małżonków P. wkład w zabezpieczenie potrzeb przyjętemu do rodziny zastępczej dziecku, jednakże obowiązane jest do orzekania na podstawie przepisów prawa, a te nie dają możliwości przyznania stronie w/wym. świadczenia przed datą powstania rodziny zastępczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.P. wystąpiła o przyznanie pomocy od dnia [...], tj. od dnia kiedy dziecko za zgodą [...] faktycznie przebywa u małżonków P., jako [...]. Wskazała, że poniosła znaczne wydatki związane z przyjęciem dziecka, w związku z czym się zadłużyła i nie chciałaby uszczuplać bieżącej pomocy finansowej poprzez spłatę zadłużeń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenia o braku prawnej możliwości przyznania comiesięcznej pomocy finansowej na okres przed ustanowieniem rodziny zastępczej. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Dokonał poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczynił prawidłowe rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywował. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia też wątpliwości co do jego zgodności z powołanymi przepisami prawa. Po pierwsze wskazać przyjdzie, że w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji jak i organ odwoławczy obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm.). Art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zawierający konstytucyjną zasadę pomocniczości , stanowi iż, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej z dnia [...], w którym zwróciła się o przyznanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka K.B. w rodzinie zastępczej oraz o przyznanie jednorazowej pomocy na zakup niezbędnych dla dziecka rzeczy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego we B. sygn. akt [...] z dnia [...] K. I J. małżonkowie P. zostali ustanowieni rodziną zastępczą dla małoletniej K.B. Po myśli art. 78 ust. 1, 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej rodzinie zastępczej udziela się pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka, podstawą ustalenia wysokości pomocy pieniężnej jest kwota [...] zł , zwana dalej "podstawą", a starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej w wysokości 40 % podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 10 % podstawy. Zgodnie z art. 78 ust 4 w/w ustawy starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej, uwzględniając: 1) wiek dziecka, 2) stan zdrowia dziecka, 3) niedostosowanie społeczne dziecka, jeżeli wykazuje ono przejawy demoralizacji w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach nieletnich -w wysokości wyższej niż określona w ust. 3, lecz nieprzekraczającej 80 % podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 20 % podstawy. Natomiast zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych wysokość pomocy pieniężnej, o której mowa wart. 78 ust. 4 ustawy, na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej wynosi miesięcznie w przypadku dziecka [...]% podstawy, o której mowa wart. 78 ust. 2 ustawy, zwanej dalej "podstawą". Przeto też prawidłowo - zważając na treść - pkt 1 § 9 w/wym. rozporządzenia organ I instancji ustalił wysokość pomocy na kwotę [...] zł miesięcznie ze względu na brak dochodów własnych dziecka. Przy tym jednak zgodnie z § 10 pkt 1 w/wym. rozporządzenia, pomoc pieniężną, o której mowa w art. 78 ust. 3 i 4 ustawy, przyznaje się za okres pobytu dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, rodzinie zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem oraz zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem wielodzietnej i specjalistycznej rodzinie zastępczej, począwszy od ustanowienia rodziny zastępczej -nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Postanowienie Sądu o ustanowieniu rodziny zastępczej stało się prawomocne z dniem [...], a przeto też dopiero z ta datą można mówić o ustanowieniu rodziny zastępczej. Trafnie wskazał organ odwoławczy, iż prawomocność orzeczenia sądu jest podstawą jego mocy wiążącej w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c., a orzeczenia nieprawomocne nie mają bowiem mocy wiążącej. Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tą konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego treści. Podkreślić nadto należy, iż w myśl art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Stąd też brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie skarżącej pomocy pieniężnej na częściowe utrzymanie dziecka w rodzinie zastępczej przed datą uprawomocnienia się orzeczenia sądu o ustanowieniu rodziny zastępczej, a co za tym idzie brak jest możliwości przyznania przedmiotowego świadczenia za wnioskowany przez stronę okres od [...] do [...]. Przeto należy stwierdzić, iż orzeczenie organu odwoławczego - pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej - jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Ponieważ w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono, ani istotnych naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też istotnych naruszeń przepisów procesowych, przeto na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.