I SA/Po 15/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-03-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Gabriela Gorzan, Sędzia NSA Jerzy Małecki, as. sąd. WSA Karol Pawlicki/spr./
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatniczka, która wybrała zryczałtowaną formę opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej, może jednocześnie korzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci, jeśli nie zgłosiła likwidacji działalności gospodarczej w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Podatniczka, która wybrała zryczałtowaną formę opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej, nie może korzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci, jeśli nie zgłosiła likwidacji tej działalności w ustawowym terminie. Zgodnie z przepisami, brak zgłoszenia likwidacji działalności gospodarczej do dnia 20 stycznia roku podatkowego skutkuje domniemaniem jej kontynuowania i podlegania przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, co wyklucza zastosowanie preferencyjnego opodatkowania dla osób samotnie wychowujących dzieci.Stan faktyczny
Podatniczka K. K. złożyła zeznanie podatkowe za rok 2003, rozliczając się jako osoba samotnie wychowująca dzieci, mimo że wcześniej wybrała zryczałtowaną formę opodatkowania działalności gospodarczej. Organ podatkowy określił inne zobowiązanie podatkowe, uznając, że podatniczka nie może korzystać z preferencyjnego opodatkowania, ponieważ nadal figuruje jako przedsiębiorca i nie zgłosiła likwidacji działalności w ustawowym terminie. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Podatniczka złożyła skargę do sądu, zarzucając błędną interpretację przepisów dotyczących działalności gospodarczej i opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Jerzy Małecki as. sąd. WSA Karol Pawlicki/spr./ Protokolant st. referent Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. oddala skargę /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/J.Małecki
ISA/PO 15/08
UZASADNIENIE
W dniu [...] K K złożyła w Urzędzie Skarbowym zeznanie podatkowe o wysokości dochodu osiągniętego w [...] sporządzając rozliczenie w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, mimo że w dniu [...] zgłaszając działalność gospodarczą pod nazwą A. K K, wybrała zryczałtowaną formę opodatkowania, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia[...] Nr [...] określił K K inne, niż wynikające z zeznania, zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] rok tj w kwocie [...] i nadpłatę w wysokości [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy powołując się na przepis art. 6 ust 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U z 2000 Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) stwierdził, że osoba samotnie wychowująca dzieci nie może korzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania, w sytuacji gdy do niej lub jej dziecka mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz.U Nr 144, poz.930 ze zm). Organ wskazał przy tym, że podatniczka na dzień [...] nadal figurowała na stronie internetowej Rejestru Przedsiębiorców w Urzędzie Miasta jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A. K K.
Od decyzji tej KK złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącej podniósł, iż zaskarżona decyzja została wydana w oderwaniu od stanu faktycznego. Jego zdaniem podatniczka wykazała, że zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej z dniem [...], co oznacza, że nie prowadziła jej w [...]. Twierdził, że Kl K złożyła w [...] na odpowiednim formularzu informację, że z dniem [...] zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej. Co prawda nie posiada kopii tego dokumentu, ani też nie dokonała wykreślenia wpisu z rejestru ewidencji działalności gospodarczej, ale wpis do rejestru nie przesądza o prowadzeniu takiej działalności. Ponadto do tej pory Urząd Skarbowy nie kwestionował prawdziwości składanych przez podatniczkę w zeznaniach podatkowych rozliczeń.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji uznał, że K K podlegała opodatkowaniu w formie ryczałtu i nie zlikwidowała działalności gospodarczej, jak również nie wybrała innej formy opodatkowania, wobec czego uznawana jest przez przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za osobę prowadzącą taką działalność, do której mają zastosowanie przepisy tej ustawy. Wyklucza to możliwość opodatkowania uzyskanych przez podatniczkę w [...]. dochodów w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, określony w art. 6 ust 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Organ wskazał, że K K w dniu [...] złożyła w Urzędzie Skarbowym formularz NIP-1 w celu zgłoszenia działalności gospodarczej zarejestrowanej w Ewidencji działalności Gospodarczej Urzędu Miasta pod nazwą A. K K, wybierając formę opodatkowania określoną w przepisach ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. W dniu [...] podatniczka złożyła w Urzędzie Skarbowym zgłoszenie identyfikacyjne osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej -formularz NIP-3, .bez wskazania w części "C" daty zakończenia działalności gospodarczej. Z uwagi na fakt, iż dane posiadane przez Urząd Skarbowy wskazywały na to, że K K nadal prowadzi działalność gospodarczą złożony formularz NIP-3 uznany został za nieprawidłowy. Dlatego też organ podatkowy pierwszej instancji [...] tj. [...]. oraz [...], wystosował do podatniczki wezwania, na które K K nie stawiła się.
Następnie w dniu [...]. podatniczka złożyła druk NIP-3 jako zgłoszenie aktualizacyjne, podając zmianę numeru dowodu osobistego oraz adresu zamieszkania. Również w tym zgłoszeniu Podatniczka nie podała daty zakończenia działalności gospodarczej.
Data zakończenia działalności - [...] została wskazana przez podatniczkę w piśmie z dnia [...] oraz w kolejnym formularzu NIP-3 złożonym w Urzędzie Skarbowym w dniu [...], do którego jednakże nie dołączono dokumentu potwierdzającego zakończenie tej działalności.
Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny organ odwoławczy zauważył, iż K K nie dokonała do dnia [...] zrzeczenia opodatkowania w formie ryczałtu .ewidencjonowanego. Nie skorzystała również z możliwości przewidzianej od [...] w art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, zgłoszenia do [...] likwidacji działalności gospodarczej, nie dokonała także wyboru innej formy opodatkowania
Na powyższą decyzję K K złożyła skargę do Sądu, wnosząc o jej uchylenie oraz o zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 33 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz.U Nr 173, poz 1807 z późn. zm.), art. 7e ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. - Prawo działalności gospodarczej ( Dz.U Nr 101 poz 1178 z późn. zm.), oraz art. 5 ust 4 b, w zw. z art. 9 ust 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz.U z 2004 Nr 269 poz 2681), poprzez błędną interpretację tych przepisów,
- art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne poprzez błędne zastosowanie tych przepisów.
W uzasadnieniu skargi podniosła te same zarzuty co w odwołaniu.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Na podstawie art. 134 w/w ustawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).
Stosownie do przepisu art. 6 ust 4 ustawy z dnia 26 Iipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym dzieci, spełniające wymogi przewidziane w pkt 1-3 tego przepisu, podatek dochodowy może być określony na ich wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci. Jednakże sposób opodatkowania, o którym mowa w cytowanym przepisie nie ma zastosowania w sytuacji gdy do osoby samotnie wychowującej dzieci mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym ( ust. 8).
Zatem negatywną przesłanką skorzystania z możliwości obliczenia podatku według wymienionych wyżej zasad jest sam fakt podlegania przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
W tym miejscu należy powołać przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Począwszy bowiem od [...], na gruncie przepisów tej ustawy obowiązuje zasada, w myśl której, jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ( art. 9 ust. 1 ustawy) Z przepisu tego wynika, iż ustawodawca przyjął, że za prowadzenie działalności gospodarczej uważa się również sytuację, w której podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej w odpowiednim terminie, tj. do dnia 20 stycznia roku podatkowego.
W związku z tym, gdy podatnik zryczałtowanego podatku dochodowego nie zlikwidował działalności gospodarczej, dochodzi do przyjęcia przez ustawodawcę fikcji prawnej, iż podatnik ten nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Dotyczy to także sytuacji, gdy podatnik nie uzyskuje dochodów z tytułu tejże działalności.
Tym samym do takiego podatnika, który nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, mają zastosowanie przepisy ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Przyjęcie takiego założenia przez ustawodawcę wyklucza z kolei zastosowanie zasady opodatkowania przewidzianej w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W miejsce bowiem ostatniego z wskazanych przepisów wchodzi dyspozycja art. 6 ust. 8 w/w ustawy. (w rozpoznawanej sprawie w brzmieniu obowiązującym w [...]), z którego wynika, że w sytuacji, gdy do osoby samotnie wychowującej dzieci mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r., o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, nie ma zastosowania sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4 art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Nie zasługują na uwzględnienie również pozostałe zarzuty skarżącej, co do błędnej interpretacji powołanych w skardze przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Prawa działalności gospodarczej oraz ustawy z dnia o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników . Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że przepisy te nakładają na podatnika określone obowiązki, związane z zawiadomieniem o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej, a które winny być wypełnione w czasie wynikającym z tych przepisów. Skarżąca nie wykazała, że w odpowiednim czasie dopełniła tych obowiązków. Nie kwestionuje przy tym faktu, że jeszcze w [...] figurowała na stronie internetowej Rejestru Przedsiębiorców Urzędu Miasta jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą.
Jednocześnie z akt administracyjnych wynika, że organ podatkowy dwukrotnie zwracał się do podatniczki z wezwaniem do stawienia się w celu wyjaśnienia, czy informacje aktualizacyjne są przez nią zgłaszane na prawidłowych formularzach NIP (k. [...] i [...]).
Powyższego ani w odwołaniu, ani w skardze strona skarżąca nie kwestionowała.
Nie przedstawiła również żadnego dowodu na okoliczność, że na początku [...] złożyła we właściwym urzędzie skarbowym informację o zakończeniu działalności gospodarczej.
Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu
/-/K. Pawlicki /-/G.Gorzan /-/ J. Małecki
M.R.-Ś.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło