III SA/Lu 29/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi I. S.- P.U.H. [...] z siedzibą w E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] września 2007 r. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] sprawowany od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] marca 2006 r. w kwocie [...] zł – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] marca 2002 r. Policja wydała dyspozycję usunięcia samochodu marki [...], stanowiącego własność G. Ł. Przedmiotowy pojazd został odholowany na prowadzony przez skarżącego parking strzeżony w E. W dniu [...] marca 2006 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego został powiadomiony o nieodebraniu wskazanego pojazdu przez właściciela w terminie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia z drogi. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa samochodu osobowego. Następnie pismem dnia [...] kwietnia 2006 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego zlecił organowi rekwizycyjnemu - Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego dokonanie likwidacji pojazdu. W dniu [...] listopada 2006 r. Skarżący skierował do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego wniosek o przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...]zł za dozór sprawowany nad przedmiotowym samochodem w okresie od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...]marca 2006 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego jako organ likwidacyjny uiścił na rzecz wnioskodawcy tytułem zwrotu kosztów sprawowanego przez niego dozoru nad tym pojazdem kwotę [...]zł. Kwota ta obejmowała wynagrodzenie za dozór sprawowany w okresie od dnia [...] marca 2006 r. do dnia odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego. W związku z tym skarżący domagał się przyznania wynagrodzenia za pozostały okres sprawowanego nad tym pojazdem dozoru, a więc od dnia jego przejścia na własność Skarbu Państwa do dnia [...]marca 2006 r. W przedmiotowej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego kilkukrotnie wydawał postanowienia, które następnie były uchylane przez Dyrektora Izby Skarbowej. W dniu [...] września 2007 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego postanowieniem [...] przyznał skarżącemu kwotę [...]zł brutto z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu. Na postanowienie to skarżący złożył zażalenie w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9 i 11 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, oraz rażące naruszenie art. 32 Konstytucji, polegające na różnym traktowaniu tego samego podmiotu w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej przy jednoczesnym braku uzasadnienia takiego zróżnicowania. Skarżący domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu za dozór pojazdu wynagrodzenia przy zastosowaniu dobowej stawki w wysokości [...] zł brutto. Uzasadniając zażalenie podkreślono, że organ pomija fakt stosowania tej stawki w dotychczasowych rozliczeniach pomiędzy stronami. Doszło już do częściowego rozliczenia pomiędzy wnioskodawcą, a organem likwidacyjnym z tytułu dozoru sprawowanego nad pojazdem przy zastosowaniu stawki w wysokości [...] zł brutto. Rozpoznając zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że skarżący mimo wezwania nie przedstawił zestawienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących, lecz wyjaśnił, iż wskazaną we wniosku stawkę podał w oparciu o swój cennik, sporządzony w lutym 2002 r. w oparciu o wytyczne Wojewody kalkulację biegłych rzeczoznawców P. Z. M., kalkulację Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Właścicieli Pomocy Drogowej w W. oraz wyliczeń własnych. Cennik został także dostosowany w ramach współpracy do wymogów Komendanta Miejskiego Policji. Organ likwidacyjny wystąpił do właścicieli parkingów, przechowujących na terenie miasta pojazdy zabezpieczone w trybie art. 130a ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym, o udzielenie wyjaśnień na temat wydatków oraz wynagrodzenia za dozór sprawowany nad przechowywanymi pojazdami. W wyniku zapytania uzyskał odpowiedź, iż stawka za dobę parkowania przedmiotowych samochodów w większości przypadków wynosi 10 zł brutto. Stawka 10 zł brutto jest również respektowana przez organy administracji publicznej, o czym świadczy uchwała Rady Miejskiej w L. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...]oraz uchwała Rady Powiatu w L. z dnia [...]lipca 2004 r. nr [...]. Ponadto Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego jako materiał porównawczy wykorzystał opinię biegłego z dnia [...] maja 2007 r. Opinia ta została sporządzona na wniosek innego organu likwidacyjnego (Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego ) i przy rozpatrywaniu innego wniosku skarżącego o zwrot koniecznych wydatków i przyznanie wynagrodzenia za dozór przyczepy jednoosiowej, ale może służyć w niniejszej sprawie jako materiał porównawczy. Opracowano ją na podstawie informacji uzyskanych od właścicieli parkingów strzeżonych z terenu L. i B. przechowujących pojazdy, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Biegły określił wynagrodzenie za dozór z uwzględnieniem zakresu obowiązku dozorcy i okoliczności przechowywania samochodów osobowych i przyczep w wysokości 10 zł brutto. W toku postępowania skarżący przesłał dodatkowe dokumenty: - ocenę techniczna Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddział z dnia [...] kwietnia 2000 r., - cennik usług obowiązujących w P. [...]od dnia [...]marca 2000 r., - umowę zlecenia z dnia [...]czerwca 1996 r., - decyzję Prezesa UOKiK z dnia [...]marca 2004 r., - uchwałę nr [...]Rady Powiatu z dnia [...] grudnia 2002 r., - załącznik do uchwały [...]Rady Powiatu w L. z [...]stycznia 2002 r., - kopie faktur VAT. Ustosunkowując się kolejno do tych dokumentów organ uznał, że nie obrazują one faktycznie poniesionych przez skarżącego kosztów związanych z dozorem pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Mogłyby one jedynie stanowić materiał porównawczy w stosunku do wyliczeń skarżącego, których jednak nie przedstawiono. Ocena techniczna Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego z dnia [...]kwietnia 2000 r. została sporządzona w celu określenia stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów na zlecenie organów Policji i przechowywania tych pojazdów na parkingu strzeżonym, wobec tego nie może mieć zastosowania przy rozliczeniach dokonywanych z urzędami skarbowymi. Z cennika usług obowiązujących w P.[...] od dnia [...] marca 2000 r. wynika, iż stawka za dobę parkowania samochodów osobowych wynosi między 12 a 15 zł netto. W zamieszczonej w cenniku uwadze stwierdzono, iż ceny usług mogą być negocjowane i stosowane jako umowne. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego nie podpisał ze skarżącym umowy dotyczącej parkowania pojazdów samochodowych. Wobec tego stawki za parkowanie pojazdu wynikające z cennika nie wiążą w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu brak jest również podstaw do uwzględnienia przekazanych przez skarżącego dokumentów przy określeniu stawki kwotowej w niniejszej sprawie. Dokumentacja ta dotyczy określenia stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów oraz przechowywania tych pojazdów na parkingu strzeżonym na zlecenie podmiotów i organów innych niż [...] Urząd Skarbowy . Organ nie zgodził się, że z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynika, iż na rynku lokalnym funkcjonowało wielu przedsiębiorców, którzy swoje koszty kalkulowali na identycznym, co skarżący poziomie. Biuro Ekspertyz Technicznych Pomoc Drogowa T.P. ul. [...], - którego kopie faktur skarżący załączył do pisma z dnia [...]marca 2007 r. - w piśmie z dnia [...]marca 2007 r. skierowanym do [...] Urzędu Skarbowego, jako aktualną stawkę dzienną za parkowanie pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wskazało kwotę 10 zł brutto. Stawka ta jest zgodna z Uchwałą nr [...]Rady Miejskiej z [...] kwietnia 2003 r. Natomiast ustosunkowując się do faktur o numerach: [...],[...],[...],[...]wystawionych przez A. – P. s.c. [...] i [...]Urzędowi Skarbowemu organ wyjaśnił, że nie mogły one zostać uwzględnione przy wyliczeniu dobowej stawki zwrotu kosztów i wynagrodzenia za dozór. Bowiem między tymi urzędami a przedsiębiorcą toczą się postępowania administracyjne w celu ustalenia dobowej stawki za parkowanie pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Załączona decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]została wydana po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek skarżącego przeciwko Powiatowi, w związku z działaniami Starosty Powiatowego, a nie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. Uprawniona zatem była odmowa uwzględnienia powyższej dokumentacji jako podstawy do określenia dobowej stawki za dozór pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa, przyjętej w rozliczeniach z Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego. Organ nie uznał za miarodajną w niniejszej sprawie okoliczności zapłacenia przez Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego faktury VAT z dnia [...]czerwca 2007 r. nr [...]wystawionej przez A.- P. ze wskazaną stawką 12 zł netto za dobę parkowania pojazdu. Faktura ta została uiszczona bez przeprowadzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór. Okoliczność ta nie nakłada na Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego obowiązku uiszczenia kolejnych rachunków bez przeprowadzenia stosownego postępowania. Tym samym organ odwoławczy uznał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego opierając się na materiale porównawczym zgromadzonym w toku postępowania, tj. uchwale Rady Miasta z [...] kwietnia 2003 r., opinii biegłego oraz wyjaśnieniach właścicieli parkingów przechowujących na terenie miasta L. pojazdy zabezpieczone w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym - zasadnie orzekł w zaskarżonym postanowieniu o przyznaniu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia w wysokości [...]zł za dozór sprawowany nad przedmiotowym pojazdem od dnia [...]września 2002 r. do dnia [...]marca 2006 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. skargę, w której domaga się uchylenia postanowienia w całości i zarzuca mu: 1. naruszenie przepisów postępowania - przepisu art. 7, 8, 9 i 11 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa - polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności zaś odmiennej ocenie tej samej sytuacji faktycznej i prawnej i w rezultacie przyznania innej stawki wynagrodzenia w sytuacji, gdy dozór nad ruchomością we wskazanych wyżej okresach wykonywany był przez ten sam podmiot, w takim samym zakresie, w takich samych warunkach i na niezmiennych zasadach; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a., przejawiające się w bezpodstawnej odmowie przyznania mocy dowodowej dokumentom przedstawionym przez skarżącego w toku postępowania w sytuacji, gdy dokumenty te istotnie przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy; 3. rażące naruszenie przepisu art. 32 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP - polegające na różnym traktowania tego samego podmiotu prawnego, w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek uzasadnienia takiego zróżnicowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w toku postępowania pomiędzy stronami doszło już do częściowego rozliczenia z tytułu dozoru sprawowanego przez skarżącego nad opisanym pojazdem, przy zastosowaniu stawki 14,64 zł brutto dziennie. W ocenie skarżącego nie ma podstaw do zmiany stawki stosowanej przy określaniu zwrotu wydatków i przyznawaniu wynagrodzenia za dozór. Skarżący zarzuca również organom niekonsekwencję wywodach. Skarżący wskazuje, że oparcie się na kryterium wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach nie wymaga szczegółowego udowodnienia kosztów poniesionych z tytułu sprawowania dozoru. Jest to bowiem odesłanie do średnich, najczęściej stosowanych stawek. Dopiero przy braku takiego odesłania zasadne byłoby twierdzenie, iż rozstrzygając o wysokości należnego wynagrodzenia należy szczegółowo ustalić między innymi koszty poniesione przez danego dozorcę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny w L. zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Bezsporne, że przedmiotowy samochód przeszedł na własność Skarbu Państwa w dniu [...]września 2002 r. i pozostawał pod dozorem skarżącego do dnia [...]czerwca 2006 r., to jest do dnia otrzymania dokumentów z Policji, do dnia odbioru pojazdu z parkingu. Stosownie do art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Między skarżącym a organem egzekucyjnym istniał zatem stosunek: dozorca – organ egzekucyjny. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór. Zgodzić się należy z organami administracji, które wskazują, że należy w tym zakresie posiłkować się art. 836 kc, zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie - przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Tym samym zadaniem organów było ustalenie odpowiedniego wynagrodzenia za dozorowanie przedmiotowego pojazdu we wskazanym okresie, przy uwzględnieniu faktu, że skoro wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie została określona w umowie, to dozorcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Na wysokość tego wynagrodzenia mają wpływ następujące okoliczności: - czas przechowywania (w sprawie niniejszej [...] września 2002 r. – [...]marca 2006 r.), - właściwości i wartość rzeczy przechowywanej - wymagane starania przy strzeżeniu rzeczy, - ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. Zadaniem Sądu kontrolującego zaskarżone postanowienie nie jest ustalanie wysokości opłaty, lecz badanie, czy ustalenie tej wysokości nie narusza prawa. W ocenie Sądu organy wywiązały się ze swego zadania prawidłowo, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający dla uznania, że zachowały obiektywizm i należycie ustaliły istotne okoliczności w sprawie. Kwota wskazana przez organy (10 zł. brutto za dobę) jako podstawa do ustalenia wynagrodzenia jest stosowana przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, nie można więc podzielić poglądu skarżącego, że stawka objęta postanowieniem ma charakter uznaniowy. Podobna stawka obowiązywała na mocy uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] która nie była kwestionowana przez lokalnych przedsiębiorców. Stawki te dla tego rodzaju pojazdów bywają wręcz o wiele niższe (4 zł ustalone uchwała Rady Powiatu z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]), ale organ nie oparł się na najniższej możliwej stawce. Ponadto Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego jako materiał porównawczy wykorzystał opinię biegłego z dnia [...] maja 2007 r. sporządzoną na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego, a także dane uzyskane od firm specjalizujących się w tego rodzaju usługach. Rolą organów nie jest badanie rentowności i szacowanie zysków przedsiębiorstw. W ocenie Sądu badanie poziomu nakładów na parking czy kosztów jego utrzymania nie powinno mieć miejsca. Wywody skarżącego w tym zakresie są bezzasadne. Należało zbadać jedynie, jakie stawki były zwykle stosowane przez tego i innych przedsiębiorców. Organy sięgnęły zatem do metody porównawczej i ustaliły, na ile mogły, poziom stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością. Jest to podejście prawidłowe, jako zmierzające do ustalenia wynagrodzenia za usługę "przyjętego w danych stosunkach" zgodnie z art. 836 § 1 kc. Daje się dostrzec, że ustalona kwota mieści się raczej w dolnych widełkach deklarowanych przez przedsiębiorców stawek. Należy jednak wziąć pod uwagę również to, że wartość przechowywanego pojazdu – porzuconego, całkowicie zużytego i unieruchomionego [...], do którego nikt nie rościł sobie pretensji - odpowiadała wartości złomu, a tym samym i ryzyko gospodarcze dozorcy związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanego przedmiotu było znikome. Zgodnie zaś ze słuszną tezą z wyroku NSA z dnia 16 lutego 1999 r. sygn. I SA/Wr 2390/97 (opubl. w ONSA 2000/1/28), przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości. Podkreślenia wymaga również to, że czas przechowywania pojazdu był kilkuletni. Inaczej są kalkulowane stawki przy usłudze jedno - czy kilkudniowej, inaczej zaś przy stałych zleceniach, w dodatku świadczonych obok innych zleceń pochodzących od tego samego podmiotu. Tym bardziej zastrzeżenia skarżącego nie wydają się usprawiedliwione i trudno dopatrzyć się jego pokrzywdzenia działaniami organu. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem organu, iż jednokrotne zapłacenie wyższej stawki za krótki okres czasu – od [...] marca 2006 do dnia odbioru pojazdu – na podstawie faktury, nie może być podstawą domagania się, by podmiot ten (w tym przypadku Skarb Państwa) w każdym przypadku płacił już tę stawkę niezależnie od innych okoliczności, a w szczególności bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Dlatego zarzut naruszenia art. 32 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP polegający na różnym traktowaniu tego samego podmiotu prawnego w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Należy także podnieść, że skarżący mimo wezwania organu nie przedstawił zestawienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących związanych z prowadzeniem parkingu. Strona postępowania administracyjnego nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeżeli nieudokumentowanie określonej czynności faktycznej może prowadzić do niekorzystnych dla niej rezultatów. Organ nie miał bowiem nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających wysokość kosztów wykonanego dozoru jeżeli sam zainteresowany zignorował wezwanie organu w tym zakresie. Z powyższych względów, Sad uznał, że organy ustalając wysokość wynagrodzenia za dozór w oparciu o art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, trafnie zastosowały ten przepis, a swoje stanowisko uzasadnił w sposób wyczerpujący i zrozumiały, bez naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skoro zatem zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.