I FZ 74/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1876/07 odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1876/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił D.D. sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 3 lutego 2009 r. oddalającego skargę D.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 października 2007 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2003 r. Uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia, Sąd I instancji, wskazał, że na rozprawie w dniu 14 stycznia 2009 r. postanowiono odroczyć ogłoszenie wyroku z terminem na dzień 28 stycznia 2009 r., o czym poinformowano obecnego na rozprawie pełnomocnika organu podatkowego. Skarżący natomiast, mimo że został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, nie skorzystał z przysługującego mu prawa i nie stawił się na rozprawie, w związku z czym nie dowiedział się o odroczeniu publikacji orzeczenia. Termin publikacji wyroku został następnie przesunięty na dzień 3 lutego 2009 r., o którym to fakcie został poinformowany pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej, który stawił się w wyznaczonym na rozprawie terminie ogłoszenia wyroku (strona skarżąca nie stawiła się w tym terminie). W wydanym dnia 3 lutego 2009 r. wyroku Sąd oddalił skargę strony. Pismem z dnia 19 stycznia 2009 r. (data nadania: 20 stycznia 2009 r.) skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie na podany we wniosku adres ogłoszonego dnia 14 stycznia 2009 r. wyroku wraz z uzasadnieniem. W ocenie Sądu I instancji, występując z przedmiotowym wnioskiem w dniu 20 stycznia 2009 r., czyli przed ogłoszeniem wyroku, skarżący nie uczynił zadość regulacji art. 141 § 2 zd. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż wniosek strony, jako przedwczesny, nie mógł wywrzeć spodziewanych skutków procesowych. Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zdaniem strony, odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku z tego powodu, że wniosek został zgłoszony przed odroczonym a następnie przedłużonym terminem ogłoszenia wyroku stanowi naruszenie art. 141 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ przepis ten nie wskazuje na bezzasadność wniosku złożonego przed ogłoszeniem wyroku w przypadku jego odroczenia i przedłużenia. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący działał w przekonaniu, że wyrok zostanie ogłoszony w dniu 14 stycznia 2009 r., dlatego złożył wniosek z uwzględnieniem terminu 7 dni, o którym mowa w punkcie 3 pouczenia dołączonego do zawiadomienia o rozprawie z dnia 10 grudnia 2008 r. Przedmiotowe pouczenie nie zawierało jakiejkolwiek wzmianki umożliwiającej skarżącemu wzięcie pod uwagę możliwość odroczenia i przedłużenia terminu ogłoszenia wyroku przez sąd, co w ocenie skarżącego stanowi naruszenie art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto strona zaakcentowała, że składając swój wniosek wyraźnie wskazała swą wolę uzyskania uzasadnienia wyroku, dlatego też data ogłoszenia wyroku nie może mieć znaczenia dla ważności wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (albo doręczenia odpisu sentencji wyroku). Przepis ten precyzyjnie określa przedział czasowy, w ramach którego możliwe jest skuteczne złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Nie ulega wątpliwości, że początek terminu do dokonania wskazanej czynności procesowej wyznacza dzień ogłoszenia wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek strony z dnia 19 stycznia 2009 r., złożony przed ogłoszeniem orzeczenia (tj., przed dniem 3 lutego 2009 r.), nie może wywołać pożądanych przez stronę skutków procesowych i daje podstawę do odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wskazać należy, że stanowisko skarżącej pozostaje w sprzeczności przede wszystkim z literalną wykładnią przepisu art. 141 § 2 p.p.s.a. Wniosek złożony przedwcześnie, z uwagi na brak przedmiotu stanowiącego podstawę żądania strony, jest w swej istocie bezprzedmiotowy. W orzecznictwie oraz literaturze przedmiotu podkreśla się, że żądanie przedwczesne, zgłoszone przed wydaniem wyroku, nie rodzi skutków prawnych i jako takie nie może być traktowane jako wniosek, o którym mowa w art. 141 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt OZ 404/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 540/08; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 330). Za nieuzasadniony należało również uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 6 p.p.s.a., nakazującego sądowi udzielanie stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego wskazówek i pouczeń w zakresie czynności procesowych. Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że Sąd, nie informując strony o możliwości odroczenia terminu ogłoszenia wyroku, naruszył wyrażoną w art. 6 p.p.s.a. Sąd nie jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych zachowań i ewentualności (por. wyrok SN z dnia 13 lipca 2000 r. II UKN 639/99 - OSNAPU 2002 nr 3 poz. 78). Ponadto przepisy art. 140 § 1 i 2 p.p.s.a. wyraźnie wskazują, w jakich okolicznościach sąd ma obowiązek udzielić wskazówek stronie co do sposobu i terminu wniesienia środka odwoławczego. Dlatego zarzut strony dotyczący braku pouczenia przez Sąd pierwszej instancji o treści przepisów art. 139 § 1 p.p.s.a. nie można uznać za zasadny. Wskazać jednocześnie należy, że zasadę z art. 6 p.p.s.a. Sąd I instancji zrealizował, pouczając stronę o przysługującym prawie do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji