II OSK 837/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych "A" S.A./NV z siedzibą w B. oraz "B" Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 254/08 odrzucającego skargi "A" S.A./NV z siedzibą w B. oraz "B" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2007 r. odrzucił skargi "A" S.A./NV i "B" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] została doręczona pełnomocnikowi skarżących w postępowaniu administracyjnym - R. G. - w dniu 25 stycznia 2007 r. Termin na wniesienie skarg upływał zatem 26 lutego 2007 r. Tymczasem skargi nadane zostały dnia 27 lutego 2007 r., co wynika ze stempla pocztowego na kopercie znajdującej się w aktach sprawy. Nie złożono przy tym wniosku o przywrócenie terminu. Sąd I instancji odrzucił zatem skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jako wniesione z uchybieniem terminu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosły "A" S.A./NV i "B" Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowane przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 53 § 1 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że skargi zostały wniesione z naruszeniem ustawowego terminu, naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na odrzucenie skarg jako wniesionych po terminie, mimo iż de facto złożono je w terminie. Zaskarżoną decyzję doręczono bowiem skarżącym dnia 29 stycznia 2007 r., nie zaś - jak błędnie wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru - 25 stycznia 2007 r., naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów, w sytuacji, gdy było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do daty doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżących Sąd I instancji winien był powziąć wątpliwości co do daty doręczenia przesyłki z uwagi na wskazanie przez skarżących w treści skargi odmiennej daty jej doręczenia, jak również niespotykanie krótki termin doręczenia (przesyłka została nadana 23 stycznia 2007 r.) oraz graficzne podobieństwo cyfr 5 i 9, naruszenie art. 163 § 2 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia o błędnie ustalone okoliczności nieodpowiadające stanowi faktycznemu, tj. uznanie, iż zaskarżona decyzja została doręczona 25 stycznia 2007 r., a nie - jak było w rzeczywistości - 29 stycznia 2007 r. W celu ustalenia spornych okoliczności autor skargi kasacyjnej wniósł o przeprowadzenie dowodów z przedłożonych dokumentów (oświadczenie pracownika przyjmującego korespondencję, kopia książki odbiorczej korespondencji), jak również dowodu z dokumentacji Poczty Polskiej, na okoliczność doręczenia skarżącym decyzji z dnia [...]. Stwierdził przy tym, że wskazana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki data 25 stycznia 2007 r. jest wyłącznie wynikiem omyłki pisarskiej osoby przyjmującej korespondencję. Przychylając się do wniosku skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny wezwał Pocztę Polską do nadesłania kopii rejestrów dziennych, stwierdzających datę odebrania przez "B" Sp. z o.o. przesyłek o wskazanych numerach. W odpowiedzi Centrum Sieci Pocztowej Poczty Polskiej poinformowało, iż z posiadanej dokumentacji wynika, że przesyłki te zostały doręczone w dniu 26 stycznia 2007 r. Żądanych kopii rejestrów dziennych nie przedstawiono. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1079/07 uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując w uzasadnieniu, iż Sąd I instancji naruszył art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przedwcześnie przyjmując datę 25 stycznia 2007 r. za datę doręczenia decyzji oraz odrzucając skargę "A" S.A./NV i "B" Sp. z o.o. z siedzibą w W. z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Jak bowiem wynika z dokumentów dołączonych do skargi kasacyjnej oraz z ustaleń poczynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, istniały przesłanki do rozważania trzech dat doręczenia skarżącym decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] (25, 26 i 29 stycznia 2007 r.). Sąd I instancji winien rozważyć moc dowodową posiadanych dokumentów, ewentualnie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe celem ustalenia rzeczywistej daty doręczenia stronom zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę odrzucił wniesione skargi postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji figuruje data 25 stycznia 2007 r., jednakże nie zawiera ono stempla placówki oddawczej. W odpowiedzi na pisma reklamacyjne Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Poczta Polska w pismach z dnia [...] oraz z dnia [...] wskazała, że przesyłka została doręczona pełnomocnikowi w dniu 26 stycznia 2007 r. Sąd przyjął tę datę jako datę rzeczywistego doręczenia przesyłki i uznał, że skarga "B" Sp. z o.o. wniesiona w dniu 27 lutego 2007 r. została wniesiona z uchybieniem terminu. Odnośnie skargi "A" S.A./NV Sąd wskazał, że Spółce tej w ogóle nie doręczono rozstrzygnięcia, zatem Spółka ta mogła wnieść skargę do sądu w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji, wniesienie skargi po upływie tego terminu powoduje jej odrzucenie. W niniejszej sprawie terminem, w jakim zaskarżona decyzja była doręczona stronie biorącej udział w postępowaniu odwoławczym był dzień 26 stycznia 2007 r., zatem skarga "A" S.A./NV złożona w dniu 27 lutego 2007 r. została wniesiona także z uchybieniem terminu. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia wniesionej w imieniu "B" Sp. z o.o. oraz w imieniu "A" S.A./NV zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż skargi z dnia 27 lutego zostały wniesione z naruszeniem terminu, w sytuacji, gdy faktycznie złożono je w terminie, 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż skarżone decyzje zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi, w sytuacji gdy było to wadliwe z uwagi na treść art. 40 par. 2 w zw. z art. 42 par. 1 oraz art. 44 kpa i nastąpiło wobec strony a nie pełnomocnika, 3) nr [...] do skargi z dnia 27 lutego 2007 r. zostały złożone z naruszeniem zdefiniowanego w nim terminu w sytuacji, gdy faktycznie złożono je zgodnie z ustawowym wymogiem, 4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na odrzucenie skarg jako wniesionych po terminie, które de facto wniesiono w terminie bowiem skarżone decyzje (nr [...]) doręczono skarżącym w dniu 29 stycznia 2007 r., nie zaś jak błędnie wynika z informacji podanych przez Pocztę Polską w dniu 25 stycznia 2007 r., 5) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów uzupełniających z dokumentów (dziennych rejestrów doręczeń), w sytuacji, gdy niezbędne było to do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do daty doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia skarżącym oraz wynikało z zaleceń poczynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 lutego 2008 r., 6) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 163 § 2 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez oparcie skarżonego postanowienia o błędnie ustalone okoliczności nie odpowiadające stanowi faktycznemu, tj. przez uznanie, iż skarżone rozstrzygnięcie zostało doręczone w dniu 26 stycznia 2007 r., a nie jak było faktycznie w dniu 29 stycznia 2007 r. Z tych przyczyn wniesiono o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Odrębnie wniesiono o przeprowadzenie dowodów znajdujących się w aktach sprawy, a w szczególności z kopii książki odbiorczej "B" Sp. z o.o. oraz oświadczenia M. B., celem wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących sprawy - na okoliczność daty doręczenia skarżącym decyzji. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji Poczty Polskiej poprzez zarządzenie przedstawienia rejestrów dziennych doręczanych przesyłek poleconych zawierających daty doręczenia przesyłek o nr [...] i [...] - na okoliczność daty doręczenia skarżącym skarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że przesyłka została nadana w dniu 23 stycznia 2007 r., wobec czego wysoce nieprawdopodobne jest, aby została ona doręczona już w dniu 25 stycznia 2007 r., czego nie potwierdza także dziennik korespondencji skarżącej, według której przesyłka została doręczona w dniu 29 stycznia 2007 r. i to w sposób nieprawidłowy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko Sądu, że przesyłka została doręczona w dniu 26 stycznia 2007 r., co potwierdzają dowody w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Przede wszystkim należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 5 lutego 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu skarg, wskazując w uzasadnieniu, że Sąd I instancji nie poczynił rzetelnych ustaleń, przedwcześnie uznając, iż skargi zostały wniesione z uchybieniem terminu. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Naczelny Sąd Administracyjny zalecił Sądowi I instancji rozważenie mocy dowodowej posiadanych dokumentów i przeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia rzeczywistej daty doręczenia stronom skarżonej decyzji. Z uzasadnienia obecnie zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia wynika, że Sąd przyjął za datę doręczenia decyzji dzień 26 stycznia 2007 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że data ta nie została ustalona przez Sąd w sposób pewny. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 5 marca 2008 r., zwrócił się do Urzędu Pocztowego o wyjaśnienie, w jakim terminie została odebrana przesyłka o nr [...] i kiedy zwrócono ją do nadawcy, jednakże odpowiedź Urzędu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie usuwa wątpliwości, jakie stanowiły podstawę uchylenia uprzedniego postanowienia o odrzuceniu skarg. Przede wszystkim Sąd zwrócił się o wyjaśnienie daty odbioru tylko jednej przesyłki, ponadto odpowiedź nie zawiera wyjaśnienia, kiedy przesyłkę zwrócono do nadawcy. Pismo Urzędu Pocztowego z dnia [...] zawiera dokładnie to samo wyjaśnienie, jakie zostało ujęte w piśmie Urzędu z dnia [...], które uwzględnił Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający poprzednią skargę kasacyjną i które uznał za niewystarczające do ustalenia rzeczywistej daty doręczenia. W tej sytuacji nie można uznać, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zastosował się do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazującego na konieczność przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego, opierając swoje rozstrzygnięcie o te same dowody, bez rozważenia innych dowodów zgromadzonych w sprawie. W świetle znajdującej się w aktach sprawy notatki, podpisanej przez kontrolera Urzędu - Poczty Polskiej Centrum Sieci Pocztowej - Urząd Pocztowy nr [...], znajdującej się na karcie 76 akt sprawy, wskazującej inną datę doręczenia przesyłki skarżącym, brak jest podstaw do uznania, że "pisma reklamacyjne" Urzędu Pocztowego (k. 93 i 103 akt), nie odnosząc się do ustaleń wynikających z tej notatki, ustalają właściwie i bezspornie datę doręczenia przesyłki. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy są uzasadnione, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.