II SA/Wa 2170/07

II SA/Wa 2170/07 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 2 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] września 2007 r., 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. II SA/Wa 2170/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. Komendant Centrum Szkolenia Policji w L. przyznał funkcjonariuszowi Policji, G. J., równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W dniu 25 września 2003 r. G. J. zawarł z gminą L. umowę najmu lokalu mieszkalnego w tej miejscowości, którego powierzchnia mieszkalna wynosiła 16, 3 m². Umowa została zawarta od 1 października 2003 r. Skarżący był wówczas uprawniony do 3 norm zaludnienia. Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Komendant Centrum Szkolenia Policji w L. cofnął skarżącemu równoważnik pieniężny, ze skutkiem od dnia 1 października 2003 r. Powodem, dla którego decyzja ta została wydana, był fakt dysponowania przez skarżącego wynajmowanym lokalem w L. Decyzja ta stała się ostateczna. Raportem z dnia 24 sierpnia 2007 r. G. J. wniósł o przyznanie mu równoważnika za brak lokalu od 1 października 2003 r. Uznał, że nie powinien być pozbawiony prawa do tego równoważnika - skoro przysługiwało mu 3 normy mieszkaniowe, czyli powierzchnia mieszkalna w wymiarze co najmniej 21 m², to mieszkanie o powierzchni mieszkalnej 16, 3 m² wynajmowane od gminy L., nie pozbawia go prawa do lokalu, a co za tym idzie – też prawa do równoważnika za brak lokalu. Skarżący powołał się przy tym na wyroki NSA, w tym wyrok z 26 października 2006 r., sygn. I OSK 1392/05. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Komendant Centrum Szkolenia Policji w L. odmówił skarżącemu przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Podstawą tej decyzji był art. 97 ust. 5, art. 88 i art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą". W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 88 ustawy, a także zgodnie z § 1 punkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 918 ze zm.), z dniem uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie przysługuje mu więc prawo do lokalu mieszkalnego, a także prawo do równoważnika za jego brak. Organ powołał się też na wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2006 r., sygn. I SA/Wa 1353/05, w którym Sąd wyraził pogląd, że w sytuacji skarżącego równoważnik nie przysługuje. W odwołaniu od tej decyzji skarżący podkreślił, że wynajmowane przez niego mieszkanie nie spełnia norm mieszkaniowych. Ponownie powołał się na przywołane we wniosku orzecznictwo NSA. Zauważył, że ostatni przywołany przez niego wyrok z 26 października 2006 r. pochodzi z daty późniejszej, niż przywoływany przez organ wyrok WSA w Warszawie, a ponadto jest to wyrok sądu niższej instancji. Zauważył też, że wyrok WSA w Warszawie dotyczy innej sytuacji, tj. takiej, gdy policjant nabył mieszkanie, a nie wynajmował go, i dodatkowo nie korzystał z innych form pomocy mieszkaniowej. Nie zgodził się też z oceną zawartą w decyzji, że ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Z powodu niskich płac w Policji nie jest w stanie kupić większego mieszkania, a równoważnik pomógłby mu zaadaptować mieszkanie w L. do zmieniających się warunków, zwłaszcza wynikających z rozwoju jego siedmioletniego dziecka. Równoważnik powinien być przyznawany do czasu uzyskania mieszkania służbowego. Do takiego mieszkania nadal jest uprawniony, a ponadto Policja w analogicznych sprawach udziela pomocy w formie równoważnika innym policjantom. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2007 r. Organ odwoławczy sformułował generalną ocenę, że uzyskanie lokalu oraz pomoc finansowa na jego uzyskanie zależą od powierzchni mieszkalnej lokalu, do której ma prawo funkcjonariusz. Ustawa oraz przepisy wykonawcze do niej wprowadzają taką zależność – jeśli policjant dysponuje lokalem, ale nie odpowiada on normom, to może otrzymać lokal w drodze decyzji. Analogiczna zależność dotyczy wysokości pomocy mieszkaniowej – można ją uzyskać, jeśli policjant dysponuje co prawda lokalem, ale o zbyt małej powierzchni mieszkalnej. Ponadto te dwie formy pomocy mieszkaniowej wzajemnie się wykluczają. Inaczej jest jednak w przypadku równoważnika za brak lokalu – ustawa i przepisy wykonawcze wykluczają jego otrzymanie, jeśli policjant posiada jakikolwiek, a nie odpowiedni po względem powierzchni mieszkalnej lokal. Stanowi o tym jednoznacznie art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Z kolei pojęcie "posiadanie" lokalu zostało zdefiniowane w § 1 ust. 1 punkt 1 – 6 rozporządzenia dotyczącego równoważnika za brak lokalu. Przez posiadanie należy rozumieć m.in. posiadanie tytułu prawnego, na podstawie umowy najmu, lokalu stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy. Równoważnik ma charakter ekwiwalentu za ponoszone przez funkcjonariusza koszty wynajmu lokalu i jego uzyskanie nie wyklucza późniejszego uzyskania lokalu w drodze decyzji, lub uzyskania pomocy finansowej. Organ powołał się tu na wyrok NSA z 22 października 1998 r., sygn. I SA 488/98. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] października 2007 r. skarżący powtórzył stanowisko zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ocenił ponadto, że decyzja z [...] listopada 2003 r. cofająca mu prawo do równoważnika została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, choć w tamtym czasie uważał ją za legalną. Zauważył też błędy w decyzjach organów I i II instancji w zakresie przyjętego przez nie stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powtórzył swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według tych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, choć z zupełnie innych powodów, niż podane w jej treści. Zgodnie z art. 156 § 1 punkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zaskarżona decyzja, a także decyzja utrzymana nią w mocy, obarczona jest tą właśnie, kwalifikowaną wadą prawną. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Komendant Centrum Kształcenia Policji w L. cofnął skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, ze skutkiem od dnia 1 października 2003 r. Organ ten ocenił zatem, że skarżącemu, w określonym stanie faktycznym, nie przysługuje taki równoważnik, czego wynikiem było jego cofnięcie. W postępowaniu zakończonym decyzją zaskarżoną w niniejszym postępowaniu ten sam organ, w tym samym stanie faktycznym, ponownie stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje ten równoważnik, czego wynikiem była odmowa jego przyznania. Obydwa postępowania miały w istocie ten sam przedmiot rozumiany w sensie materialnym – prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Nie zmienia tego fakt, że w pierwszym z nich skarżącemu cofnięto prawo do równoważnika, a w drugim – odmówiono tego prawa. W każdym z tych przypadków rozstrzygano o tym samym uprawnieniu. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że zaskarżona decyzja, a także decyzja utrzymana nią w mocy, dotyczą sprawy (rozumianej w sensie materialnym) już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Decyzje te są więc nieważne. W tej sytuacji bezprzedmiotowe i zbędne byłoby dokonywanie oceny zasadności argumentacji zawartej w skardze. Jeśli skarżący nadal podtrzymywać będzie stanowisko, że cofnięcie mu prawa do równoważnika rażąco naruszało prawo (ocenę taką wyraził w skardze), to przysługują mu zupełnie inne środki wzruszenia decyzji z [...] listopada 2003 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 punkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Jak wyżej wyjaśniono, na podstawie art. 134 i 135 tej ustawy Sąd stwierdził też nieważność decyzji z [...] września 2007 r. Podstawą wyroku w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji był art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.