III SA/Wa 126/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Polityki Społecznej na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2004 r. - wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.; dalej "ustawa o rehabilitacji") oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej "Op") w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287, dalej "ustawa o restrukturyzacji") - Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "Prezes PFRON") z [...] kwietnia 2004 r. o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Powyższa decyzja została wydana na podstawie następującego stanu faktycznego. Decyzją z [...] grudnia 2002 r. Prezes PFRON ustalił spółce z o.o. G. (zwanej dalej "Skarżącą") ogólną kwotę należności objętych restrukturyzacją za okres od lutego do listopada 2001 r. wraz z odsetkami oraz ustalił wysokość opłaty restrukturyzacyjnej. Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie. Uznając zasadność wniesionego odwołania, na podstawie art. 226 § 1 Op, decyzją z [...] kwietnia 2003 r. Prezes PFRON ponownie ustalił Skarżącej warunki restrukturyzacji. Ten sam organ decyzją z [...] lipca 2003 r. rozłożył na 8 rat opłatę restrukturyzacyjną wynikającą z ww. decyzji z [...] kwietnia 2003 r. Następnie decyzją z [...] kwietnia 2004 r. Prezes PFRON umorzył postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące przedmiotowych należności. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Prezes PFRON powołał art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji i stwierdził, że Skarżąca nie spełniła warunków określonych w art. 10 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji, tj. posiada zaległości z tytułu wpłat na PFRON oraz nie zostały dosłane żądane dokumenty finansowe. W odwołaniu Skarżąca, zarzucając decyzji Prezesa PFRON naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji, zażądała je uchylenia. Zdaniem Skarżącej, skoro decyzję z [...] kwietnia 2003 r. o warunkach restrukturyzacji doręczono jej 22 kwietnia 2003 r., to termin wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji przypada na dzień 22 lipca 2004 r. Jednocześnie Skarżąca zauważyła, że zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji termin do złożenia dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej upłynie 22 czerwca 2004 r. Powołaną na wstępie decyzją Minister Polityki Społecznej, działając jako organ odwoławczy, utrzymał w mocy decyzję Prezesa PFRON z [...] kwietnia 2004 r. W motywach tej decyzji organ II instancji, powołując się na art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, wskazał na warunki jakie muszą być spełnione, aby mogła zostać wydana decyzja o zakończeniu restrukturyzacji. Wyjaśnił, że nie spełnienie choćby jednego z tych warunków, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 powoływanej ustawy skutkować musi wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. W ocenie organu odwoławczego, Skarżąca nie spełniła warunku określonego w art. 10 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji, ponieważ nie nadesłała żądanych dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej oraz posiada bieżące zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji, Minister Polityki Społecznej stwierdził, że powołany przepis wyraźnie wskazuje, że wydanie decyzji o zakończeniu restrukturyzacji powinno nastąpić po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, jednak nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r., jeśli decyzja została doręczona do 31 grudnia 2002 r. Zdaniem organu odwoławczego, w realiach niniejszej sprawy, pierwsza decyzja o wszczęciu restrukturyzacji z dnia [...] grudnia 2002 r., znak WW/2469/R/2002/Ds./MM została odebrana przez Skarżącą 12 grudnia 2002 r. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której przedstawiła argumentację tożsamą do motywów odwołania. Dodatkowo wskazała, że w analogicznym stanie faktycznym Minister Polityki Społecznej dla innej spółki wydała odmienne rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako "ppsa"), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Formułując powyższą ocenę Sąd miał na uwadze następujące względy. Postępowanie restrukturyzacyjne wszczyna się na wniosek przedsiębiorcy w dniu wpływu wniosku do właściwego organu restrukturyzacyjnego; organ ten, w terminie 45 dni od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, wydaje decyzję o warunkach restrukturyzacji, jeżeli z analizy wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów i danych wynika, że zamierzone działania prowadzić będą do przeciwdziałania zjawiskom, o których mowa w art. 1 ust. 2 (art. 12 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji). W decyzji o warunkach restrukturyzacji, jak stanowi art. 18 ust. 2 ww. ustawy, organ restrukturyzacyjny ustala między innymi ogólną kwotę należności objętych restrukturyzacją pozostających w jego właściwości, podając również rodzaj i wysokość poszczególnych należności oraz okres, którego należność dotyczy (pkt 1); wysokość opłaty restrukturyzacyjnej (pkt 2); zasady regulowania należności podlegających spłacie oraz opłaty restrukturyzacyjnej, o ile organ restrukturyzacyjny uzna to za konieczne (pkt 4). Opłata restrukturyzacyjna jest obliczana jako procent (1,5% albo 15% zależnie od sytuacji przewidzianych w ustawie) od sumy należności objętych restrukturyzacją, pozostających we właściwości organu restrukturyzacyjnego, bez odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej (art. 19 ust. 1 ww. ustawy). Termin płatności opłaty restrukturyzacyjnej wynosi 30 dni od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, chyba że przedsiębiorca korzysta z rozłożenia na raty tej opłaty (art. 19 ust. 2 i art. 20 ust. 1 ww. ustawy). Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002 r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r., organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której umarza postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3, nie zostały spełnione. Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpoznanej sprawy należy stwierdzić, iż zakończenie restrukturyzacji wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego następuje, gdy wystąpiła przesłanka w postaci braku uiszczenia przez przedsiębiorcę opłaty restrukturyzacyjnej lub gdy przedsiębiorca posiada w dniu wydania tej decyzji zaległości z tytułu między innymi podatku dochodowego od osób fizycznych lub podatku od towarów i usług, nieobjęte restrukturyzacją i należące do właściwości organu restrukturyzacyjnego prowadzącego to postępowanie. Zdaniem Sądu, w świetle powołanych regulacji, rację ma Skarżąca stawiając zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji. Minister Polityki Społecznej dokonał bowiem wadliwej interpretacji powoływanego przepisu w rozpoznawanej sprawie poprzez nieprawidłowe wyliczenie terminu wskazanego w tym przepisie. W zaskarżonej decyzji wskazano, iż po upływie terminu nim określonego, a więc po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji. Podniósł, że decyzja o wszczęciu restrukturyzacji z dnia [...] grudnia 2002 r., została doręczona Skarżącej w dniu 12 grudnia 2004 r. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 25 stycznia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2667/05, że w omawianym przepisie ustawodawca nie wskazał, czy liczenie biegu powyższego terminu zaczyna się od dnia doręczenia pierwszej decyzji o warunkach restrukturyzacji, czy też, jeśli decyzja taka była przedmiotem zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, od dnia doręczenia kolejnej decyzji w sprawie, tj. albo decyzji organu odwoławczego czy też (jak w realiach rozpatrywanej sprawy) decyzji wydanej przez organ pierwszoinstancyjny w trybie art. 226 § 1 Op. Przypomnieć należy, że ten ostatni przepis stanowi, że jeżeli organ podatkowy, który wydał decyzję, uzna, że odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości, wyda nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, termin ten powinien być liczony od daty doręczenia decyzji ostatecznej. Decyzja o warunkach restrukturyzacji zawiera bowiem ustalenia dotyczące między innymi rodzaju i wysokości należności objętych restrukturyzacją, jak również zależną od nich wysokość opłaty restrukturyzacyjnej. Z kolei elementy te mają bezpośrednie znaczenie w kontekście badania spełnienia warunków restrukturyzacji. Nieuiszczenie tej opłaty, jak i istnienie zaległości nieobjętych restrukturyzacją, jak już wyżej wyjaśniono, stanowią przyczynę umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Skoro tak, to nie sposób przyjmować, iż termin, którego upływ upoważnia do zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego, biegnie w czasie, gdy jeszcze toczy się spór przedsiębiorcy z organem restrukturyzacyjnym co do zakresu należności objętych tym postępowaniem, czyli gdy nie jest jeszcze w sposób ostateczny ustalone, które zaległości wchodzą w zakres tego postępowania, a tym samym które z nich nie są objęte restrukturyzacją i muszą być spłacone przez przedsiębiorcę przed zakończeniem tego postępowania aby mógł on uzyskać umorzenie należności objętych restrukturyzacją. Brak ostatecznych ustaleń w przedmiocie warunków restrukturyzacji skutkuje również niepewnością, co do wysokości opłaty restrukturyzacyjnej, jako pochodnej należności objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym i przesłanki mającej wpływ na sposób zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego. Wobec powyższego stwierdzić należy, że rację ma Skarżąca wskazując, że w jej sprawie ostateczna decyzja o warunkach restrukturyzacji wydana została w dniu [...] kwietnia 2003 r., a doręczona Skarżącej w dniu 22 kwietnia 2003 r. Należało zatem przyjąć - jak oczekuje tego strona - iż dopiero od tej daty określone zostały w sposób definitywny reguły postępowania restrukturyzacyjnego, których powinna ona dochować, aby otrzymać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie, tj. decyzję o umorzeniu należności podlegających restrukturyzacji. Tymczasem decyzję o zakończeniu restrukturyzacji wydano w I instancji już w dniu [...] kwietnia 2004 r., a następnie utrzymano w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., czyli orzeczono o zakończeniu restrukturyzacji przed upływem wymaganego prawem terminu. Ten ostatni termin upływał bowiem w 22 lipca 2004 r. Powyższa konstatacja co do liczenia terminów, odnosi się także do rozpoczęcia biegu terminu do nadesłania przez Skarżącą informacji o bieżącej sytuacji finansowej. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji informację zawierającą podstawowe dane o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy należy przedstawić dodatkowo po upływie 11 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, jednak nie później niż przed upływem 14 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji, a podjęte rozstrzygnięcie uzasadnieni z poszanowaniem art. 210 § 1 i § 4 Op. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny rozpoznanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa, zasądzając zwrot kosztów na rzecz Skarżącej w wysokości wpisu sądowego (500 zł).