I SA/Kr 938/07

Sygn. akt I SA/Kr 938/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr), Asesor: WSA Maja Chodacka, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008r., sprawy ze skargi G. N., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993r., I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100,00 zł (sto złotych ). Sygn. I S.A./ Kr 938/07 UZASADNIENIE G. N. wnioskiem z dnia [...]. 11. 2005 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 rok w kwocie 3.314 zł w związku z wydaną decyzją przez Izbę Skarbową z dnia [...] Nr. [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten rok w kwocie 51.497 zł oraz odsetek od nieuiszczonych w terminie zaliczek we właściwej wysokości w kwocie 9.822, 80 zł i wskazaną w sentencji decyzji kwotą do odpisu w wysokości 3.314 zł. Organ I instancji postanowieniem z dnia 19.04.2007 r. w oparciu o art. 165 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie żądanego zwrotu nadpłaty, ponieważ jest on jedynie wskazanym w decyzji organu odwoławczego odpisem podatku i nie jest równoznaczny z należnym zwrotem zapłaconego podatku. Ponieważ po wydanej przez Izbę Skarbową decyzji z dnia [...] na koncie podatników G. i J. N. / kolejnej już w toku postępowania odwoławczego / istniała jedynie kwota z zeznania t.j. 22.602, 40 złotych , dokonano przypisu kwoty 28.894 , 60 zł / którą należało uregulować /. Na poczet tej należności zarachowano nadpłatę z 1994 roku a pozostałą kwotę należności głównej w wysokości 28.759,90 zł wyegzekwowano w drodze egzekucji administracyjnej. Z kolei z uwagi na uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...].08. 2005 r. postanowienie o zarachowaniu nadpłaty z 1994 r. na poczet zaległości za 1993 rok ,. organ podatkowy I instancji w dniu 14 marca 2007 r. dokonał przelewem na rachunek bankowy podatniczki zwrotu nadpłaty z 1994 r wraz z oprocentowaniem - łącznie 1194,10 zł. Wobec powyższego podatek za 1993 rok zgodnie z decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] wynosi 51.497 zł , natomiast wpłacony 51.362 złote. Na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania skarżąca wniosła odwołanie zarzucając naruszenie prawa materialnego , naruszenie przepisów postępowania wnosząc o podjęcie działań w formie przewidzianej przepisami prawa i dokonanie zwrotu nadpłaty. Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji podzielając zajęte stanowisko tego organu. Stwierdzono , że nie może być mowy o istnieniu nadpłaty , skoro decyzją ostateczną z dnia [...] określono wyższe zobowiązanie od wpłaconego z zeznania za 1993 r .Tym bardziej , że po wydaniu tej decyzji pobrano od podatników różnicę podatku. Po dokonaniu zwrotu nadpłaty za 1994 r. z uwagi na wyrok WSA z dnia 10. 08. 2005 r. na koncie podatników pozostała niedopłata w kwocie 134, 70 zł. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowe zostało zaskarżone przez pełnomocnika G. N., który zarzuca naruszenie art. 21 par. 1 pkt 3 art. 165 a par. 1 i 2 , art. 207 par. 1 i 2 , art. 187 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz naruszenie art. 45 pkt. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Skarżąca podnosiła , że organ winien merytorycznie rozpoznać wniosek w sprawie zwrotu nadpłaty i wydać stosowną decyzję , zaś nie prowadzono żadnego postępowania w sprawie tylko dokonano jednostronnych czynności urzędowych. Podtrzymywane są też zarzuty zgłaszane w toku postępowania ujęte w zażaleniu z dnia [...].04 2006 r. [...].09. 2006 r. [...] maja 2007 r. W oparciu o powołane zarzuty domaga się uchylenia , stwierdzenia nieważności i niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych / DZ. U. Nr. 153 , poz. 1269 ze zm. / , Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem / legalności / . Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych / w tym wypadku postanowienia / zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się do zbadania , czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził , że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...]. Nr. [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. w kwocie 3.314 zł narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zwłaszcza poprzez zastosowanie art. 165 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / DZ.U. 2005 Nr. 8 , poz.60 ze zm./ Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do kwestii , czy skarżąca G. N. zasadnie we wniosku z dnia 15 listopada 2005 r. złożonym do organu podatkowego żądała zwrotu nadpłaty w kwocie 3.314 zł w związku z wydaną w dniu [...] decyzją Izby Skarbowej numer [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. w kwocie 51.497 zł , odsetki od nieuiszczonych zaliczek w terminie we właściwej wysokości w kwocie 9.822,80 zł i określającą kwotę odpisu - 3314 zł. Jak podano wyżej , organy podatkowe w pisemnych uzasadnieniach wydanych postanowień wskazały przebieg postępowania wymiarowego w postępowaniu podatkowym i sądowym , związanego z zaskarżanymi decyzjami a w szczególności kwotę podatku wpłaconą przez podatniczkę , dokonywane zwroty podatku w trakcie postępowania podatkowego . Powołano się też na zwrot kwoty podatku dokonany w dniu 14 marca 2007 r. przez organ w związku z uchyleniem przez WSA w dniu 10.08. 2005 r. postanowienia o zarachowaniu nadpłaty z 1994 roku na poczet zaległości za 1993 rok. To wszystko doprowadziło organy do konkluzji , iż skarżącej nie przysługuje zwrot nadpłaty , wręcz przeciwnie ma niedopłatę w kwocie 134, 70 zł. dlatego organy odmówiły wszczęcia postępowania w oparciu o art. 165 lit. a Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią par. 1 zastosowanego przepisu gdy żądanie , o którym mowa w art. 165 /wszczęcia postępowania / Ordynacji, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte , organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości , iż żądaniem zwrotu nadpłaty wystąpiła osoba , która była stroną postępowania podatkowego czyli J. N. Zatem rozważyć należy , czy zachodziły w tej sprawie jakiekolwiek przyczyny dla których postępowanie nie mogło być wszczęte. Jak wynika z akt sprawy przyczyną dla której organy odmówiły wszczęcia postępowania były względy merytoryczne t.j. brak nadpłaty w postaci zapłaty podatku nienależnego lub wysokości wyższej niż należna. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowisko takie nie jest prawidłowe , albowiem użyty w przepisie art. 165 lit. a Ordynacji zwrot " nie może być wszczęte " należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź poszczególne przepisy , których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści tego żądania w sposób merytoryczny. Taki pogląd prezentowany jest też w orzecznictwie sądowym / patrz :wyrok WSA w Warszawie syg. III S.A./Wa 3288/06 z dnia 22.01.2007 r. Lex nr.317286/. Organy nie wskazały przepisów uniemożliwiających prowadzenie postępowania i rozpatrzenia żądania w sposób merytoryczny . W tym miejscu należy zwrócić dodatkowo uwagę , iż w wyroku NSA z dnia 1 grudnia 2004 r. FPS 583/2004 stwierdzono , że wszczęcie postępowania na żądanie strony może nastąpić wówczas , gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracyjnego. Postępowanie w sprawach nadpłaty regulują przepisy Ordynacji podatkowej zawarte w rozdziale dziewiątym działu III . Organ powinien w związku z żądaniem strony w razie wątpliwości co do istnienia nadpłaty podjąć czynności sprawdzające /art. 272 pkt 3 Ordynacji i w wypadku stwierdzenia , że napłata nie istnieje wszcząć postępowanie podatkowe i wydać stosowną decyzję merytoryczną w oparciu o art. 207 Ordynacji. Niedopuszczalne natomiast jest odmówienie wszczęcia postępowania , co w niniejszej sprawie uczyniono ,pozbawiając tym samym stronę realizacji praw obywatelskich . Dodać należy , że również utrwalone orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku , że organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania na wniosek strony , mimo oceny , że żądanie strony jest bezzasadne , z przyczyn formalnych lub merytorycznych / vide np. wyrok NSA z 18 stycznia 1989 r. sygn. III SA 903/88/. Zastosowanie art. 165 lit. a Ordynacji stanowi w ocenie Sądu naruszenie prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy , gdyż skarżąca została poprzez odmowę wszczęcia postępowania pozbawiona prawa do uczestniczenia w postępowaniu podatkowym ze wszystkimi konsekwencjami . Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145par. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DZ. U. Nr. 153 , poz. 1270 ze zm. / orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy.