I OZ 739/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 2 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 94/08 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 94/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił E. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej. Sąd wskazał, że nie wyłącza braku winy fakt przebywania pełnomocnika na urlopie i wysyłanie w jego zastępstwie skargi kasacyjnej przez niedoświadczonego pracownika Kancelarii, który mimo otrzymanych wskazówek omyłkowo skierował skargę do niewłaściwego sądu. Przy dochowaniu należytej staranności pełnomocnik bowiem powinien był, jako profesjonalista, dopilnować, aby czynność procesowa została dokonana terminowo i sprawdzić, czy skarga została wysłana do sądu właściwego, a nie ograniczyć się jedynie do przypomnienia o obowiązku złożenia jej w sądzie. Na to postanowienie pełnomocnik skarżącej – adwokat J. T. – K. złożyła zażalenie, podnosząc, że wielokrotnie monitowała osobę odpowiedzialną za wysłanie przedmiotowej skargi zarówno telefonicznie, jak i mailowo, w okresie poprzedzającym dzień upływu terminu, jak i w tymże dniu. W związku z tym, w ocenie pełnomocnika skarżącej, nieuzasadniony jest pogląd Sądu, że nie został dopilnowany stażysta odbywający praktykę w Kancelarii pełnomocnika. Podniesiono, że uchybienie terminu powstało wskutek okoliczności niezależnych od pełnomocnika, którym pomimo dołożenia należytej staranności, nie był w stanie przeciwdziałać. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej oceny sytuacji faktycznej i prawnej w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 tej ustawy. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), bądź nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby zastosować art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, która to sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wskazać przy tym należy, że skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. Dotyczy to również personelu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.