II GSK 777/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-02-10
Skład orzekający: Zofia Borowicz, Rafał Batorowicz, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, polegające na zakupie, ale nie zamontowaniu w terminie wszystkich zakupionych elementów (drzwi), stanowi podstawę do żądania zwrotu części dotacji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Zdrowia, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję nakazującą zwrot części dotacji. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy zakupione drzwi były przeznaczone na wymianę stolarki drzwiowej, co zostało potwierdzone przez fakt ich późniejszego montażu, nawet jeśli nastąpiło to po terminie. Sam zakup, służący realizacji celu dotacji, nie stanowił wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem, nawet jeśli montaż nie został w pełni ukończony w wyznaczonym terminie.Stan faktyczny
Minister Zdrowia przyznał Wojewódzkiemu Szpitalowi Psychiatrycznemu dotację na wymianę stolarki drzwiowej. Szpital zakupił drzwi, ale nie wszystkie zostały zamontowane do końca terminu określonego w umowie. Kontrola wykazała różnicę między kwotą dotacji a wartością zamontowanych drzwi, co skutkowało decyzją o zwrocie części dotacji. Szpital odwołał się, twierdząc, że cała kwota została przeznaczona na zakup drzwi, a montaż był prowadzony gospodarnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Zdrowia, uznając, że zakup drzwi był zgodny z przeznaczeniem dotacji. Minister Zdrowia wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Zdrowia.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 321/08 w sprawie ze skargi Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego w W. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podlegającej zwrotowi z tytułu wykorzystania części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego w W. 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2008 roku, sygn. akt V SA/Wa 321/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] listopada 2007 roku nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Zdrowia z [...] września 2007 roku nr [...] określającą kwotę przypadającą do zwrotu od Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego w W. wobec budżetu państwa w wysokości 19.387,00 zł. z tytułu wykorzystania części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy:
Na podstawie umowy zawartej w dniu [...] października 2005r. Nr [...] (zmienionej aneksem z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...]), Minister Zdrowia przyznał Wojewódzkiemu Szpitalowi Psychiatrycznemu w W. dotację na poszczególne zadania inwestycyjne w celu realizacji działań restrukturyzacyjnych w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej, w tym w kwocie 45.000 zł na wymianę stolarki drzwiowej w oddziałach Szpitala (§ 4 umowy). Zgodnie z postanowieniami ww. umowy Szpital został zobowiązany do wykorzystania przedmiotowej kwoty dotacji w terminie do dnia 31 grudnia 2005 roku (§ 6 ust.1 lit. a umowy), a warunkiem jej otrzymania było złożenie w wymaganym terminie prawidłowo sporządzonych dokumentów wymienionych w § 5 tej umowy.
Przy piśmie z dnia [...] listopada 2005r. Szpital przekazał do Ministerstwa Zdrowia rozliczenie mające stanowić podstawę przekazania dotacji oraz fakturę nr [...] z dnia [...] listopada 2005r., protokół odbioru drzwi wraz z protokołem odbioru robót remontowo-budowlanych. Z powyższych dokumentów wynikało, że do Szpitala zostało dostarczonych 269 sztuk drzwi na kwotę 61.576,44 zł. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w Ł. (protokół z dnia 15 listopada 2006r.) oraz kontroli problemowej przeprowadzonej przez Zespół Kontrolny powołany zarządzeniem Nr 244/2006 Wojewody Ł. z dnia 23 sierpnia 2006 r. do spraw oceny prawidłowości wykorzystania dotacji otrzymanych przez zakłady opieki zdrowotnej w ramach realizacji ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej w okresie od 18.09.2006 do 11.10.2006r., stwierdzono, iż dane przedstawione przez Szpital były niezgodne ze stanem faktycznym. W szczególności w toku kontroli ustalono, iż na dzień przedstawienia rozliczenia Szpital zamontował drzwi, których wartość stanowiła kwotę 25.613 zł, a pozostałe drzwi znajdowały się w magazynie. Dodatkowe prace montażowe zostały wykonane (dokończono ich realizacji) dopiero podczas trwania kontroli. Wskazano jednocześnie, iż różnica pomiędzy otrzymaną na ten cel kwotą dotacji a wartością zamontowanych drzwi wyniosła 19.387,00 zł.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2007r. Ministerstwo Zdrowia zawiadomiło Szpital o wszczęciu postępowania administracyjnego, które to zawiadomienie Strona otrzymała w dniu 7 sierpnia 2007r. W tym samym dniu przekazano ww. kwotę na rachunek Ministerstwa Zdrowia .
Po przeprowadzeniu postępowania Minister Zdrowia, działając na podstawie art. 146 ust. 1 w związku z art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005r. Nr 249, poz. 2103 ze zm.) oraz art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r, Nr 98, poz.1071 ze zm., dalej "Kpa"), wydał decyzję z dnia [...] września 2007 r. nr [...], na podstawie której określił kwotę przypadającą do zwrotu od Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego w W. wobec budżetu państwa w wysokości 19.387 zł, z tytułu wykorzystania części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania dotacji z budżetu państwa, tj. od dnia 27 grudnia 2005 r. do dnia zapłaty. W dniu [...] września 2007 r. decyzją Nr [...] Minister Zdrowia umorzył na wniosek Strony odsetki w kwocie 3.506,00 zł.
Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, Wojewódzki Szpital Psychiatryczny w W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniósł, że nie miało miejsca wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Przyznana bowiem kwota dotacji w wysokości 45.000 zł została w całości wydana na zakup drzwi, a nie na inne cele. Podkreślono przy tym, że wszystkie drzwi zostały zamontowane we własnym zakresie, co zmaksymalizowało efekty z danych nakładów. Takie działanie przysporzyło, zdaniem Strony, korzyści w publicznym majątku Szpitala. Jednocześnie wyjaśniono, iż wymienioną w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego kwotę 19.387 zł Szpital przekazał natychmiast, ponieważ kierował się konsekwencjami finansowymi.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następnego po roku, w którym udzielono dotacji. W przypadku nie dokonania zwrotu dotacji w powyższym terminie, stosownie do art. 146 ust. 1 w/w ustawy, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.
Organ podniósł, iż z umowy z dnia [...] października 2005r. wprost wynikało, że warunkiem otrzymania dotacji nie był jedynie zakup stolarki drzwiowej (czego organ nie kwestionuje), ale jej wymiana do dnia 31 grudnia 2005 r., potwierdzona odpowiednimi dokumentami. Podkreślono, iż Szpital nie negował faktu, że na dzień rozliczenia zadania nie wszystkie drzwi zostały zamontowane, a dane w tym zakresie przekazane do Ministerstwa Zdrowia oparto o stan zaawansowania montażu i prognozy realizacji tych robót do końca 2005 r. Reasumując Organ wskazał, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Szpital nie przedstawił nowych argumentów, które stanowiłyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Szpital Psychiatryczny w W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna.
W ocenie Sądu I instancji z analizy treści § 3, 4 i 5 umowy z dnia [...] października 2005r zawartej pomiędzy Ministrem Zdrowia a Wojewódzkim Szpitalem Psychiatrycznym w W. wynika, iż użyte w niej określenie "wymiana" należy rozumieć jako "zakup". Wyraźnie bowiem w jej § 5 ust.1 zostało określone, że Minister Zdrowia przekaże dotację po spełnieniu wymogów zawartych w tym ustępie, w tym "potwierdzonej kserokopii protokołu zdawczo-odbiorczego (przekazania) wykonanej usługi (zakupu), z zastrzeżeniem ust. 3 i 4". Zdaniem Sądu analizując również zapisy umowy zawarte w § 4 należy dojść do tego samego wniosku, że określenie "wymiana stolarki" nie oznaczało fizycznego usunięcia stolarki starej i w to miejsce wstawienia nowej, ale tylko zakup tejże stolarki. Sąd orzekający dodał też, iż w innych zapisach zawartych w tymże paragrafie wyraźnie rozdzielono "zakup "od zamontowania. Na przykład w umowie zapisano "90.000 zł - zakup i montaż poręczy w korytarzach". Odnośnie zaś stolarki drzwiowej - zostało tylko ustalone ,,45.000 zł - wymiana stolarki drzwiowej w Oddziałach Szpitala", a więc posługując się interpretacją zapisów całej umowy, należało uznać, zdaniem Sądu I instancji, że w przedmiotowej umowie chodziło o fizyczny zakup drzwi, co zostało do dnia 31 grudnia 2005 r. wykonane, co więcej Szpital, kierując się gospodarnością i logiką, dołożył z własnych środków kwotę pozwalającą na zakupienie wszystkich drzwi, które należało wymienić, a nie tylko części z nich, na co pozwalała wysokość dotacji otrzymanej od Ministra Zdrowia. Ponadto, w ocenie Sądu orzekającego fakt, że udało się do końca roku 2005 dokonać montażu drzwi nie za całą kwotę 45.000zł, ale za mniejszą o 19.387zł, wynikało ze stosowania się przez Szpital do zapisów z § 8 umowy, które zobowiązywały go do celowości, rzetelności i gospodarności w wykorzystaniu przekazanej kwoty dotacji. Fizyczny montaż drzwi przez Skarżącego we własnym zakresie zaowocował znacznymi oszczędnościami, co w przypadku zatrudnienia do tego firmy zewnętrznej nie byłoby możliwe. Ponadto opóźnienie wynikło także z konieczności uprzedniego przeprowadzenia dodatkowych robót budowlanych (demontaż nadproży).
W ocenie Sądu orzekającego Szpital za swoje działania zgodne z logiką, celowością, rzetelnością i gospodarnością został ukarany decyzją Ministra Zdrowia, który uznał, że część dotacji została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i nakazał zwrot do budżetu państwa kwotę 19.387 zł (różnica między kwotą45.000zł a wartością drzwi zamontowanych do końca grudnia 2005r. w Szpitalu). Sąd dodał również, iż należało także mieć na względzie fakt, że sama umowa była zawarta późno - w dniu 3 października 2005r, a środki finansowe zostały rozliczone już pod koniec listopada, więc na realizację umowy Skarżący miał bardzo mało czasu. Aneks decydujący o przeniesieniu środków do grupy niewygasających z końcem roku 2005 został zawarty dopiero w dniu 31 grudnia 2005 r. Wszystkie te okoliczności, w ocenie Sądu sprawiły, że Szpital nie miał możliwości do powyższego dostosowania swoich działań.
Mając na uwadze stan faktyczny i prawny zaistniały w niniejszej sprawie, a w szczególności pamiętając o działaniach podjętych przez Szpital, Sąd I instancji podkreślił, że nie można zgodzić się z oceną dokonaną przez Ministra Zdrowia, iż część dotacji z kwoty przeznaczonej na drzwi została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż za całą tę kwotę zostały zakupione drzwi. W ocenie Sądu, doszło, więc do naruszenia art. 145 ust.1 pkt 1 oraz art. 7 i 77 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz.98 z 2000r.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -(Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002r) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Zdrowia.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Minister Zdrowia wniósł skargę kasacyjną, którą zaskarżył przedmiotowy wyrok w całości, zarzucając mu:
1. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) tj. art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że część dotacji w wysokości 19.387 zł z kwoty przeznaczonej na drzwi została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy w ocenie Ministra Zdrowia dotacja została wykorzystana w danej części niezgodnie z przeznaczeniem,
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj. art. 141 § 4 tej ustawy w związku z § 3,4 i 5 umowy z dnia [...] października 2005 zawartej pomiędzy Ministrem Zdrowia a Wojewódzkim Szpitalem Psychiatrycznym w W. poprzez przyjęcie, że dotacja w wysokości 45.000 zł. została udzielona na fizyczny zakup drzwi i użyte w w/w umowie określenie "wymiana" należy rozumieć jako "zakup" podczas, gdy pod pojęciem "wymiany stolarki" należy rozumieć jej zakup i wstawienie,
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c tej ustawy w związku z art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie przez Sąd naruszenia tych przepisów przez Ministra Zdrowia, co zdaniem Sądu, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uchyleniem decyzji, w sytuacji gdy Minister Zdrowia podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy,
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi), tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 151 tej ustawy, poprzez uchylenie decyzji Ministra Zdrowia w sytuacji braku faktycznych podstaw do uznania skargi.
Wskazując na powyższe Minister Zdrowia wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Zdrowia wskazał, iż wbrew stanowisku Sądu I instancji strony zawierając umowę chciały osiągnąć cel, którym był nie tylko zakup stolarki drzwiowej, ale również jej zamontowanie, o czym świadczą wyjaśnienia Szpitala. Odzwierciedleniem woli stron jest także użyta w umowie terminologia, bowiem zgodnie z definicją pojęcia "wymiany" zawartej w słowniku języka polskiego przez wymianę należy rozumieć m.in. zastąpienie jakiejś rzeczy inną, zaś przez zakup czynność kupowania. W ocenie Ministra Zdrowia nie można zapominać, iż strony zawarły umowę [...] października 2005 roku. Szpital zatem wiedział ze stosownym wyprzedzeniem, że środki zostaną mu przekazane i powinien tak ukształtować swoją sytuację, aby nie narażać się na konsekwencje określone w ustawie o finansach publicznych. Ponadto skarżący wskazał, iż wbrew stanowisku Sądu I instancji nie naruszył art. 7 i 77 k.p.a., gdyż Minister Zdrowia podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Mając na względzie powyższe uwagi, wniesienie skargi kasacyjnej, zdaniem skarżącego, jest w pełni uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewódzki Szpital Psychiatryczny w W. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a.
Na pierwszym miejscu kasator wymienia zarzut naruszenia art. 145 § 1 ustawy o finansach publicznych przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że część dotacji została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej ( por. postanowienie SN z 15 października 2001 r., sygn. akt I CKN 102/99, LEX nr 53129 ). Jak z tego wynika, strona wnosząca skargę kasacyjną w istocie zarzuca naruszenie prawa materialnego zarówno poprzez jego błędną wykładnię jak i błędne zastosowanie. Twierdzi, że Sąd I instancji mylnie rozumiał wymienione w art. 145 § 1 ustawy o finansach publicznych pojęcie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i w rezultacie popełnił błąd w subsumcji, z tym jednak, że kasator jako zachodzący w sprawie stan faktyczny wskazał inny niż przyjęty przez Sąd I instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podważane są wymieniane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalenia dotyczące interpretacji poszczególnych klauzul umowy z dnia [...] października 2005 r.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy o finansach publicznych udzielone z budżetu państwa dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami. Poza tym wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem skutkuje sankcjami przewidzianymi w art. 145 § 6 ustawy o finansach publicznych ( wykluczenie prawa do otrzymania dotacji przez kolejne 3 lata). Wobec takiego uregulowania omawianej instytucji pierwszorzędne znaczenie w procesie wykładni ma odtworzenie znaczenia pojęcia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Na tej podstawie można określić zakres niezbędnych ustaleń a następnie zastosować przepis.
W doktrynie pojęcie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem rozumiane jest wąsko. Polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona. Zgodnie ze słownikowym rozumieniem termin "przeznaczyć" oznacza "określić z góry cel, któremu ma służyć dana rzecz, przekazać coś dla kogoś, na czyjś użytek, na czyjąś korzyść". "Przeznaczeniem" jest z kolei "praktyczny cel, do którego coś jest przeznaczone, zakwalifikowanie, któremu dana rzecz służy, zastosowanie" [Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1988, t. II, s. 1025] ( por. L. Lipiec, Komentarz do art. 145 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, LEX/el 2008 ). Wobec tego w niniejszej sprawie należało ustalić przeznaczenie udzielonej dotacji oraz to, czy czynności podjęte w wyznaczonym terminie przez beneficjenta zmierzały do osiągnięcia praktycznego celu zgodnego z przeznaczeniem.
W niniejszej sprawie bezsporne było, że dotacja kwestionowana w zakresie wykorzystania, przeznaczona była na wymianę stolarki drzwiowej oraz że beneficjent dokonał zakupu drzwi mogących stanowić element stolarki drzwiowej za kwotę przekraczającą rozmiar dotacji. Niektóre z zakupionych drzwi zostały zamontowane sposobem gospodarczym w okresie przewidzianym na wykorzystanie dotacji, inne pozostały w magazynie niezamontowane. Właśnie kwot wydatkowanych na niezamontowane drzwi dotyczy spór. Zadaniem organu administracji publicznej było ustalenie czy zakup niezamontowanych drzwi odpowiadał realizacji celu w postaci wymiany stolarki drzwiowej. To czy cel (wymiana stolarki) został w pełni zrealizowany w wyznaczonym terminie nie ma istotnego znaczenia.
Słowo "wymiana" oznacza, między innymi, zastąpienie jakiejś rzeczy inną (por. Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. , wydanie internetowe ). Wobec tego należało ustalić, czy zakup drzwi dokonany został po to, by zamontować je w miejsce wcześniej istniejących, czy też służył innym celom. Pomocna temu byłaby ocena znaczenia takich okoliczności jak ujawniony fakt, że drzwi zostały zamontowane w okresie określonym dla wykorzystania dotacji oraz wynikające z zasad doświadczenia życiowego wątpliwości, co do prawdopodobieństwa zakupu drzwi w innych niż wymiana celach. Takiej oceny organ administracji publicznej nie przeprowadził, co było dostateczną przyczyną uznania zaskarżonej decyzji za wadliwą.
Sąd I instancji zbędnie zajął się interpretacją umowy z dnia [...] października 2005 r. starając się wykazać, że z niektórych klauzul wynikało, że przeznaczeniem dotacji był, obok wymiany stolarki, zakup drzwi. Pomijając zastrzeżenia co do przedstawionego w uzasadnieniu wyroku sposobu rozumienia umowy oraz kwestie procesowe, działanie takie było niepotrzebne gdyż, jak wykazano, wystarczające było odtworzenie celu zakupu drzwi i rozważenie czy ustalenia Ministra Zdrowia w tym zakresie były wyczerpujące. Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że zgodnie z art. 184 in fine p.p.s.a. możliwe jest oddalenie skargi kasacyjnej w przypadku, gdy zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Wobec tego, skoro zachodziły, inne niż błędnie powołane w uzasadnieniu, przyczyny uznania decyzji za niezgodną z prawem, wadliwe uzasadnienie nie powinno być przyczyną uchylenia wyroku.
Jako nietrafny należy ocenić także zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z § 3, 4 i 5 umowy z dnia [...] października 2005 roku. Stwierdzić, bowiem należy, iż jak wynika z ugruntowanego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( tak np. wyrok NSA z dnia 14.07.2006, sygn. akt II OSK 970/05 ). Jak to już wskazano, rozważania Sądu I instancji na temat znaczenia poszczególnych klauzul umownych były zbędne. Poza tym odtwarzanie znaczenia umowy należy do sfery ustaleń faktycznych, w związku z czym Sąd nie był uprawniony do dokonywania jednoznacznej interpretacji umowy. W ramach kontroli zgodności decyzji z prawem możliwe było jedynie wskazanie wad w zakresie zbierania i oceny dowodów przez organ administracji publicznej. Mimo tych zastrzeżeń przedstawione wcześniej względy przemawiają za tym by uznać, że uchybienia związane ze sporządzeniem uzasadnienia wyroku nie miały wpływu na wynik sprawy skoro zbędna i niedopuszczalna interpretacja umowy nie zmieniała okoliczności, że wyrok odpowiadał prawu. Tylko marginalnie można, więc zaznaczyć, że przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacja umowy wykraczała poza treść jej zapisów i dokonana została bez badania rzeczywistej woli stron.
Nie ma również usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. Przepis art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi, bowiem, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy procesowej może mieć miejsce zarówno wtedy, gdy Sąd bezpodstawnie uzna, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, jak i wówczas, gdy mimo prawidłowych ustaleń Sądu w tym zakresie, błędnie zostanie oceniony wpływ stwierdzonych i niekwestionowanych uchybień na wynik sprawy administracyjnej. W obu wypadkach niewłaściwe zastosowanie przepisu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministarcyjnej, aby można było skutecznie na tej podstawie wnieść skargę kasacyjną. Kasator uważa, iż niewłaściwe zastosowanie omawianej normy prawa procesowego polegało na tym, że Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, iż doszło do uchybienia przepisom art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego, nie wykazał jednak, że niewłaściwe zastosowanie omawianej normy miało istotny wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie Sąd I instancji dopuścił się uchybień w zakresie oceny stosowania przepisów postępowania, w szczególności w zakresie wskazania niezbędnych ustaleń, w ocenie Sądu orzekającego, nie były one jednak tego rodzaju, aby miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 151 tej ustawy stwierdzić należy, iż jest on nieprawidłowo skonstruowany. Kasator nie powiązał zarzutów naruszenia ustawy procesowej ze wskazaniem przepisów prawa materialnego i postępowania stosowanych przez Sąd lub organ administracji publicznej. Obowiązkiem strony wnoszącej było wskazanie jakie przepisy Sąd I instancji wadliwie wyłożył lub zastosował, względnie niewłaściwe ocenił wykładnię i stosowanie prawa przez organ administracji publicznej i skutkiem tego uchylił bezpodstawnie decyzję, względnie zaniechał oddalenia skargi. Brak takiego powiązania powoduje, że zarzut wskazanych jako samodzielnie naruszone przepisów ustawy procesowej nie jest skuteczny.
Rozstrzygnięcie o zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego W. oparto na treści art. 204 ust 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit a) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło