I OSK 1368/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-25

Skład orzekający: Izabella Kulig- Maciszewska, Anna Łukaszewska- Macioch, Zygmunt Zgierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży akcji pracowniczych, opodatkowany 19% podatkiem liniowym, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, uznając, że uzasadnienie tego wyroku było niepełne i niejasne, nie wyjaśniając w sposób wystarczający charakteru dochodu ze sprzedaży akcji pracowniczych w kontekście przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd pierwszej instancji nie podjął wystarczających kroków w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących tego dochodu, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA we Wrocławiu.
Stan faktyczny
M. S. odmówiono przyznania zasiłków rodzinnych i dodatków z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organy administracji wliczyły do dochodu rodziny dochód uzyskany ze sprzedaży akcji pracowniczych, opodatkowany 19% podatkiem liniowym. M. S. kwestionowała to, twierdząc, że dochód ten nie powinien być wliczany do dochodu na potrzeby świadczeń rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił jej skargę. M. S. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz M. S. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 148/08 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłków rodzinnych dla dzieci wraz z dodatkami 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz M. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 148/08 oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłków rodzinnych na dzieci wraz z dodatkami. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Świdnicy decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmówił przyznania M. S. zasiłku rodzinnego na dzieci: M. S. ur. [...].01.1993 r., M. S. ur. [...].02.1995 r., P. S. ur. [...].07.1999 r. i W. S. ur. [...].05.2003 r., jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na M. S., M. S. i P. S. oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na P. S. i W. S. Decyzję organ uzasadnił przekroczeniem dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych, bowiem jak ustalono, dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wynosi [...] zł i przekracza o [...] zł kryterium ustawowe wynoszące 504,00 zł. W odwołaniu od decyzji M. S. podniosła, że zgodnie z rozporządzeniem dołączyła do wniosku zaświadczenie z Urzędu Skarbowego, w którym są wykazane zeznaniem PIT-37 i PIT- 38 dochody za 2006 rok. Zgodnie jednak z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 z późn. zm.) do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego przyjmuje się dochody uzyskane przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (w jej przypadku dochód wykazany w PIT-37). Natomiast dochody wykazane w PIT-38 odwołująca się uzyskała w 2006 r. ze sprzedaży akcji pracowniczych i te podlegają opodatkowaniu podatkiem od dochodów kapitałowych w wysokości 19%, czyli są objęte podatkiem dochodowym zryczałtowanym. W tej sytuacji do wyliczenia miesięcznego dochodu niesłusznie przyjęto dochód wykazany w PIT-38. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że z zaświadczenia nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wynika, że dochód małżonków w 2006 r. wyniósł [...] zł, podatek należny [...] zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne [...] zł, składki na ubezpieczenie społeczne [...] zł. W zaświadczeniu wskazano także, że podatnik w PIT-38 wykazał dochód [...] zł. Z oświadczenia męża strony wynika, że w 2006 r. osiągnął dochód niepodlegający opodatkowaniu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o pow. 3,7095 ha przeliczeniowych. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne wyliczenie dochodu rocznego strony za 2006 r. przedstawia się następująco: [...] zł - [...] zł - [...] zł - ([...] zł x 8,75 % ): 7,75 % = [...] zł. Dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,7095 ha przeliczeniowych, zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 20 września 2007 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 r. (M. P. Nr 66, poz. 738), wyniósł w 2006 r. [...] zł. (3,7095 ha x 1 898 zł). Z tytułu sprzedaży papierów wartościowych w 2006 r. strona osiągnęła dochód w wysokości [...] zł. Wynika to z informacji o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych (PIT-8C) złożonej przez BANK do Urzędu Skarbowego w Świdnicy. Stosownie do art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym m. in. dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego (tiret 23). Z cytowanego przepisu wynika, że w rodzinie odwołującej się w 2006 roku osiągnięto dochód opodatkowany na zasadach ogólnych z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł i z tytułu sprzedaży papierów wartościowych w wysokości [...] zł (zgodnie z art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód uzyskany z odpłatnego zbycia papierów wartościowych jest dochodem opodatkowanym na zasadach ogólnych) oraz dochód nieopodatkowany z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. Łącznie dochód rodziny w 2006 r. wyniósł [...] zł, dochód miesięczny wyniósł zaś [...] zł ([...] zł : 12), co daje dochód na osobę w rodzinie: [...] zł. ([...] zł : 6). W rozpatrywanej sprawie miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekroczył zatem kwotę 504,00 zł uprawniającą, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do zasiłku rodzinnego - o kwotę [...] zł, a więc o kwotę wyższą niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w aktualnym okresie zasiłkowym, a wynoszącą 48 zł. Zarzut strony o niesłusznym doliczeniu do dochodu, od którego zależy prawo do świadczeń rodzinnych, dochodu uzyskanego z tytułu sprzedaży papierów wartościowych, w świetle wyżej przytoczonych przepisów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem dochód ten należy zaliczyć do dochodów rodziny. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. S. wniosła o jej uchylenie w całości. Zarzuciła naruszenie art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że dochód uzyskany ze sprzedaży akcji pracowniczych opodatkowany jest na podstawie tego przepisu jako na zasadach ogólnych, a nie podatkiem zryczałtowanym, a także art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca podniosła ponadto zarzut naruszenia prawa procesowego przez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie, a to art. 7 i 77 kpa, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego i art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej brania czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem skarżącej, podatek dochodowy na zasadach ogólnych to podatek dochodowy od osób fizycznych opłacany przy zastosowaniu podstawy obliczania podatku, o której mowa w art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i skali, o której mowa w art. 27 tej ustawy. W art. 26 § 1 postanowiono, że podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29-30c oraz art. 30e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu wskazanych tam kwot. Natomiast art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że dochód uzyskany w przypadku sprzedaży akcji pracowniczych podlega opodatkowaniu 19% podatkiem zryczałtowanym, a nie liczonym na zasadach ogólnych, zaś sam dochód z tego tytułu nie znajduje się w wyliczeniu objętym art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie podlega uwzględnieniu przy wyliczaniu kwoty 504,00 zł wskazanej przez ustawodawcę w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie skarżącej, wadliwa ocena stanu faktycznego przez organ i uchybienie przepisom prawa, doprowadziło do błędnego wyliczenia średniego miesięcznego dochodu na osobę w jej rodzinie na kwotę [...] zł, podczas gdy stan faktyczny wskazuje na dochód w wysokości [...] zł. Zgodnie bowiem z art. 30b ust. 1 o podatku dochodowym od osób fizycznych sprzedaż akcji pracowniczych podlega zryczałtowanemu podatkowi od dochodów ze zbycia papierów wartościowych i nie jest, jak to wskazał organ, opodatkowany podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008 r. oddalił skargę M. S. uznając, że organy administracji obu instancji właściwie zastosowały i prawidłowo zinterpretowały przepisy art. 3 pkt 1 lit. a i lit c tiret 23, art. 3 pkt 2 i art. 5 ust. 1- 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 30b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 z późn. zm.) oraz § 15 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Sąd podkreślił, że istotą sporu pomiędzy stronami jest zagadnienie, czy dochód uzyskany przez skarżącą z tytułu sprzedaży papierów wartościowych (akcji) podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych i jest wliczany do dochodu rodziny, od którego zależy prawo do świadczeń rodzinnych. Analizując treść art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Sąd wskazał, że nie można przyjąć, iż dochód uzyskany ze sprzedaży akcji jest opodatkowany podatkiem zryczałtowanym. Ustawodawca opodatkował bowiem dochody uzyskane z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (akcji) nie według skali określonej w art. 27 ust. 1 ustawy, lecz podatkiem dochodowym (liniowym) według stałej stawki 19 %. Zryczałtowany 19 % podatek dochodowy jest pobierany natomiast od dochodów wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 30a ust. 1 pkt 1-11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Opodatkowanie w formie ryczałtu ma charakter wyjątkowy i musi mieć wyraźne podstawy w treści ustawy. Ponadto od zryczałtowanej formy opodatkowania nie liczy się kosztów uzyskania przychodu. Uznać zatem należy, że dochód uzyskany z tytułu sprzedaży papierów wartościowych (akcji) podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych i jest wliczany do dochodu rodziny, od którego zależy prawo do świadczeń rodzinnych. W ocenie Sądu, wszystkie ustalenia kwot dochodu rodziny skarżącej dokonane przez organy orzekające w sprawie, w tym opisane czynności matematyczne, zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. S., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną opierając ją na zarzutach: I. naruszenia przepisów postępowania, tj. 1) art. 141 § 4 w zw. z art. 7 i art. 77 kpa, poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy zastosowanej do rozstrzygnięcia sporu regulacji prawnej, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż niejasne pozostało rozumowanie sądu, co jednocześnie uniemożliwia jego prawidłową kontrolę kasacyjną, gdyż wobec braku uzasadnienia w przedmiocie zastosowanego przez sąd przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia niemożliwym jest wykazanie, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów; II. naruszenia prawa materialnego: 1) art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że dochód uzyskany ze sprzedaży akcji pracowniczych opodatkowany jest na podstawie tego przepisu dochodem uzyskanym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, a więc jest dochodem opodatkowanym na zasadach ogólnych w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, 2) art. 30b ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że dochody uzyskane z odpłatnego zbycia papierów wartościowych łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych (określonych w art. 27 oraz art. 30c u.p.d.f.), 3) art. 3 § 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 30b w tym ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów pełnomocnik skarżącej wskazał, że rozumowanie Sądu pierwszej instancji w zakresie przywołanych przepisów prawa materialnego jest błędne i niejasne. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego bierze się dochody uzyskane przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Skarżąca dołączyła do wniosku zaświadczenie nr [...] z Urzędu Skarbowego, na którym wykazane są dwa dochody za 2006 rok: zgodnie z zeznaniem PIT-37 oraz PIT-38. Dochody wykazane w PIT-38, które skarżąca uzyskała w 2006 roku ze sprzedaży akcji pracowniczych, podlegające opodatkowaniu podatkiem od dochodów kapitałowych w wysokości 19 % , z uwagi na art. 30b ust. 5 u.p.d.o.f., niesłusznie ujęto do wyliczenia miesięcznego dochodu. Pominięcie zastosowania w niniejszej sprawie art. 30b ust.5 u.p.d.o.f. przez WSA we Wrocławiu doprowadziło do sprzeczności zastosowanych w sprawie norm prawnych - art. 5 § 1 i art. 3 § 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. i w zw. z art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Błędna wykładnia art. 30b u.p.d.o.f. doprowadziła Sąd I instancji do nieuzasadnionego wprowadzenia dodatkowej przesłanki ograniczającej prawo do świadczenia rodzinnego, a stanowiącej, że dochody uzyskane z odpłatnego zbycia papierów wartościowych łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych (określonych w art. 27 oraz art. 30c u.p.d.f.). Takiej przesłanki ustawodawca nie przewidział. Zgodnie bowiem z art. 30b ust. 1 i ust. 5 u.p.d.o.f. dochodów ze sprzedaży akcji pracowniczych nie dolicza się do innych dochodów podatnika. Dlatego podatnik z dochodu uzyskanego ze zbycia akcji rozlicza się w odrębnym zeznaniu obejmującym tę kategorię dochodów kapitałowych, według stawki 19 % (PIT-38). Wadliwa ocena stanu faktycznego dokonana przez organ i uchybienie przepisom prawa, doprowadziło do błędnego wyliczenia średniego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie, który wyniósł [...] zł, podczas gdy stan faktyczny bezspornie wskazywał na dochód w wysokości [...] zł. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza zatem kwoty uprawniającej rodzinę skarżącej do zasiłku rodzinnego, w związku z czym, zgodnie z art. 5 § 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, skarżącej przysługuje zasiłek rodzinny. W uzasadnieniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., pełnomocnik podniósł, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia pomija wyjaśnienie zastosowania przez Sąd podstawy rozstrzygnięcia. Przy czym samo zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez WSA we Wrocławiu stanowi dodatkowo naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa, nakazujących organom administracyjnym podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Sąd I instancji jednostronnie rozstrzygając o prawach lub obowiązkach strony postępowania w procesie dowodzenia powinien w sposób szczególny zwracać uwagę na te okoliczności sprawy, które pozostają sporne. Wskazane przez skarżącą naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem kwalifikacja dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji pracowniczych jako dochodu rozliczanego na zasadach ogólnych w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, na podstawie którego wyliczana jest kwota 504,00 zł uprawniająca do otrzymania zasiłku rodzinnego, w sposób bezpośredni rzutuje na prawo skarżącej w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. Sąd pierwszej instancji uchybiając art. 141 § 4 P.p.s.a. nie przedstawił żadnego rozumowania co do zastosowanego przepisu prawa materialnego art. 30b ust. 5 u.p.d.o.f., który jest kluczowym w niniejszej sprawie pomijając dotyczący tego przepisu zarzut podniesiony przez skarżącą i poprzestając na stwierdzeniu, że sprzedaż akcji pracowniczych podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych na zasadach ogólnych, bez żadnego wyjaśnienia. W tej sytuacji nie można uznać, że podstawa rozstrzygnięcia sądowego została należycie wyjaśniona, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która w tym przypadku nie ma miejsca. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny ocenia tylko zasadność podstaw kasacyjnych. W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 P.p.s.a., a mianowicie naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty odnoszące się do przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania prawidłowości subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie "art. 141 § 4 w zw. z art. 7 i art. 77 kpa", poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej przepisów zastosowanych przy rozstrzyganiu sprawy. Wstępnie należy zauważyć, że w formułując ten zarzut autor skargi kasacyjnej nie zaznaczył, że chodzi o art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż Kodeks postępowania administracyjnego art. 141 § 4 nie zawiera; art. 141 k.p.a. składa się tylko z dwóch paragrafów. Ponieważ jednak z uzasadnienia skargi wyraźnie wynika, że chodzi o art. 141 § 4 P.p.s.a., zatem nieprecyzyjność sformułowania zarzutu należy potraktować jako skutek oczywistej omyłki. Co do meritum zarzut powyższy należy uznać za uzasadniony. Wskazać należy, że istotą sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją ostateczną, jest ustalenie, czy - stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - dochód rodziny skarżącej M. S. za 2006 rok w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, od którego to kryterium ustawa uzależnia prawo do zasiłku rodzinnego. W tym zakresie do rozstrzygnięcia pozostawała kwestia zasadności przyjęcia do obliczenia dochodu rodziny, o jakim mowa w powołanym wyżej art. 5 ust. 1, dochodu uzyskanego przez skarżącą ze sprzedaży w 2006 roku akcji pracowniczych za kwotę [...] zł. Ocena prawna sądu dokonującego kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej, w zakresie prawidłowości rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia przez organy administracji, wymagała w pierwszej kolejności analizy uregulowań prawnych ustawy o świadczeniach rodzinnych, które miały zastosowanie w sprawie. Przede wszystkim należy wskazać na przepis art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, albo dochód osoby uczącej się, nie przekracza kwoty 504 zł. Ustawową definicję dochodu zawiera art. 3 pkt. 1 lit. a powołanej ustawy stanowiący, że za dochód uważa się przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z art. 23 ustawy ust. 1 wynika, że ustalenie prawa do świadczeń następuje na wniosek zawierający dane określone w ust. 3, złożony we właściwym urzędzie gminy. Stosownie do ust. 4 do wniosku należy dołączyć m. in. zaświadczenie o dochodzie każdego członka rodziny, podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wydane przez właściwy urząd skarbowy, zawierające informacje o wysokości dochodu, wysokości składek na ubezpieczenie społeczne odliczonych od dochodu, wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku oraz wysokości należnego podatku. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne wzór zaświadczenia stwierdzającego wysokość dochodów uzyskanych przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, określa załącznik nr 2 do tego rozporządzenia. Powyższe oznacza, że zakres informacji o dochodzie uzyskanym przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wyznaczony został w treści wzorca, do którego odsyła przepis § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia. W niniejszej sprawie do wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych M. S. dołączyła zaświadczenie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy z dnia [...] sierpnia 2007 r., którym poza danymi podanymi zgodnie z treścią wzorca zaświadczenia dodano informację o treści: "Podatnik za ten okres złożył także dokumenty PIT-38, w którym wykazał dochód [...] zł.". Dane dotyczące dochodu podatnika wykazane w zaświadczeniu urzędu skarbowego nie podlegają ocenie organów administracji właściwych w sprawach ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Zaświadczenie stanowi bowiem urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 217 § 2 i art. 218 § 1 kpa). Dane zawarte w zaświadczeniu są więc wiążące tak dla organu jak i dla sądu administracyjnego. Zatem zarówno organy orzekające w przedmiocie prawa do zasiłku rodzinnego jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny nie były uprawnione do samodzielnego ustalania znaczenia danych zawartych w treści ww. zaświadczenia. Wobec zamieszczenia w zaświadczeniu o dochodach rodziny M. S., poza danymi przewidzianymi we wzorcu ustalonym rozporządzeniem z dnia 2 czerwca 2005 r., informacji o złożeniu przez podatnika dokumentu PIT-38, w którym wykazał dochód [...] zł, obowiązkiem organu orzekającego w sprawie było zwrócenie się do właściwego organu o wyjaśnienie, w świetle przepisów podatkowych, charakteru tego elementu zaświadczenia poprzez wskazanie, czy złożony PIT-38 dotyczy dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w rozumieniu art. art. 3 pkt 1lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tymczasem organy administracji, bez koniecznej w tym wypadku analizy treści zaświadczenia w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. przyjęły, że dochód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o jakim mowa w art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest dochodem opodatkowanym na zasadach ogólnych. Sąd I instancji stanowisko to zaakceptował nie dostrzegając potrzeby wyjaśnienia tego istotnego zagadnienia. Poczynione natomiast w tym zakresie własne rozważania Sąd sprowadził do polemiki ze stanowiskiem skarżącej wywodząc, że w świetle treści art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochód ze sprzedaży akcji pracowniczych nie jest opodatkowany na zasadzie ryczałtu, jak twierdzi skarżąca, lecz podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym (liniowym) według stałej stawki 19%. Dowodzi to, w ocenie Sądu I instancji, że dochód ze sprzedaży akcji podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych i jest wliczany do dochodu rodziny, od którego zależy prawo do świadczeń rodzinnych. Powyższy wywód jest niepełny i niejasny; nie spełnia więc wymagań określonych w art. 141 § 4 P.ps.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Istotne znaczenie ma wyjaśnienie prawnych podstaw rozstrzygnięcia Prawidłowa wykładnia przepisu i jasne oraz wyczerpujące jej wyjaśnienie jest warunkiem prawidłowo dokonanej subsumcji, a tym samym przyjęcia przez sąd właściwej oceny prawnej sprawy. W rozpoznawanej sprawie w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji brak jest wyjaśnienia istotnego zagadnienia, które wyłoniło się na tle treści zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy, a którego wyjaśnienia organy orzekające w sprawie winny zażądać od właściwego organu skarbowego. Dowodzi to zasadności zarzutu skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a., a tym samym stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji, skoro do wyjaśnienia pozostają okoliczności odnoszące się do ustaleń stanu faktycznego, przedwczesna byłaby ocena prawidłowości zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego. Jak bowiem zaznaczono na wstępie niniejszych rozważań, do skontrolowania prawidłowości wykładni oraz zastosowania przepisów prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego (subsumcji) można przejść dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony. W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł stosownie do art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło