VII SA/Wa 24/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-09
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Leszek Kamiński, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, traci ważność, jeśli organ drugiej instancji nie rozpoznał merytorycznie zażalenia na to postanowienie, a jedynie je umorzył, mimo że sąd administracyjny nakazał merytoryczne rozpoznanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie narusza prawa. Pomimo wcześniejszych wyroków uchylających postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego, sąd stwierdził, że wstrzymanie robót było uzasadnione ze względu na brak dziennika budowy i informacji o kierowniku budowy, co mogło stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa. Sąd uznał, że późniejsze zmiany lub uchylenie decyzji wydanej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nie wpływają na ważność postanowienia o wstrzymaniu robót, którego prawidłowość może być badana odrębnie.Stan faktyczny
W sprawie dotyczącej budowy budynku mieszkalnego, po kontroli inspektorzy nałożyli na inwestora obowiązek dostarczenia pozwolenia na budowę i dokumentacji. Inwestor przedstawił decyzję z 1979 r. i zgłosił kradzież dokumentacji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane, uznając, że pozwolenie wygasło z powodu przerw w budowie dłuższych niż dwa lata. Po uchyleniu przez Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzji zobowiązującej do opracowania nowej dokumentacji, sprawa wróciła do organu I instancji. W międzyczasie, po kolejnych postanowieniach o umorzeniu postępowania zażaleniowego, które były uchylane przez WSA, ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Inwestor zaskarżył to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Dorota Bartelik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych skargę oddala
30 października 2001 roku na terenie posesji M. K. przy ulicy S. w G., inspektorzy nadzoru budowlanego dokonali kontroli, w wyniku której nałożono na inwestora obowiązek dostarczenia pozwolenia na realizowaną na tej posesji budowę budynku mieszkalnego wraz z dokumentacją techniczną i dziennikiem budowy.
18 lutego 2002 roku M. K. przesłał kserokopię decyzji o pozwoleniu na budowę wydaną przez Naczelnika Miasta i Gminy G. z dnia [...] sierpnia 1979 roku (nr [...]), informując jednocześnie, iż dokumentacja techniczna wraz z dziennikiem budowy zostały skradzione w marcu 2000 roku.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wstrzymał kontynuowanie robót budowlanych. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż pomimo upływu dwóch lat od czasu kradzieży inwestor nie odtworzył dziennika budowy. Organ stwierdził, że przerwano realizację budowy na okres dłuższy niż dwa lata, w związku z czym decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła. Rozpoczęcie lub wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Od tego postanowienia M. K. wniósł zażalenie podnosząc, iż roboty murarsko-konstrukcyjne, które obejmowała dokumentacja, zostały zakończone i nie miało miejsca przerwanie prac na okres dłuższy niż dwa lata. Podniósł również, iż przerwanie prac spowoduje dewastację budynku przez wody opadowe.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w piśmie przekazującym sprawę do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 roku wskazał, iż budowa realizowana na nieruchomości należącej do M. K. trwa już przeszło 20 lat, mimo zobowiązania do dostarczenia kopii skradzionej dokumentacji technicznej fakt taki nie nastąpił.
W związku z powyższym inspektorat nie miał możliwości sprawdzenia prawidłowości realizacji inwestycji a przypuszczać należy, że budowa była prowadzona z odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji. Wstrzymanie prowadzenia dalszej budowy ma, zdaniem organu, doprowadzić do wykonania aktualnej dokumentacji i uzyskania aktualnego pozwolenia na budowę.
Dnia [...] sierpnia 2002 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] zobowiązał inwestora do opracowania aktualnej dokumentacji projektowej realizowanego budynku mieszkalnego, odzwierciedlającej roboty budowlane już wykonane oraz zakres robót przewidzianych do wykonania, oraz zobowiązał do uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Na wykonanie decyzji organ wskazał czas do 30 października 2002 roku.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że roboty budowlane związane z budową przedmiotowego budynku mieszkalnego wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy G. o pozwoleniu na budowę oraz projektu technicznego stanowiącego jej integralną część. Organ zauważył, że brak dokumentacji nie dawał podstaw do twierdzenia, iż budowa realizowana jest z istotnymi odstępstwami od projektu i uzyskanego pozwolenia na budowę. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził, zdaniem organu, naruszenia prawa w sposób jednoznaczny i w związku z tym brak było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 51 ust 1 Prawa budowlanego. Organ wskazał, że ustalenie stanu faktycznego jest niezbędne w celu podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia.
Rozpatrując zażalenie na postanowienie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lipca 2003 roku umorzył postępowanie zażaleniowe. twierdząc, że w sprawie wydano decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 roku, w trybie art. 51 zatem wydane postanowienie pozostało w mocy i w związku z tym postępowanie zażaleniowe należało oddalić.
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2005 roku, sygn. akt 7/IV SA 3340/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd uznał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lipca 2003 roku wadliwie umorzył postępowanie zażaleniowe, które umorzyć można jedynie wtedy, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe. Stwierdził, iż organ drugiej instancji rozpoznając sprawę ponownie powinien merytorycznie rozpoznać zażalenie M. K.. Obowiązkiem organu odwoławczego jest umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość (art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego) w przypadkach, gdy zażalenie nie zostanie rozpatrzone w terminie określonym w ust 4 art. 50 Prawa budowlanego a organ pierwszej instancji nie wyda decyzji w trybie art. 51 lub 50a pkt 2 Prawa budowlanego. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej przez Sąd sprawie.
Organ II instancji po ponownym rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] ponownie umorzył postępowanie zażaleniowe, które ponownie zostało zaskarżone do Sądu przez M. K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007r. Sygn. akt VII SA/Wa 167/07 ponownie uchylił zaskarżone postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego.
Sąd stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 19 stycznia 2005 roku uznał, iż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie utraciło swojej ważności, bowiem w terminie 2 miesięcy wydana została decyzja na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlanego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 106 poz. 1126 ze zm.). Sąd nakazał więc organowi odwoławczemu rozpoznać sprawę merytorycznie.
Organ odwoławczy nie zastosował się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Sądu. Już z tego powodu zaskarżone postanowienie jako sprzeczne z nakazem art. 153 nie może pozostać w obiegu prawnym.
Sąd stwierdził również, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego z przyczyn wskazanych przez organ oraz że ewentualne uchylenie decyzji opartej o przepis art. 51 Prawa budowlanego z 1994 roku, nie wywiera bezpośredniego wpływu na ważność postanowienia wydanego na podstawie art. 50 tej ustawy.
Utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych następuje jedynie w przypadku określonym w art. 50 ust. 4 jeśli w terminie 2 miesięcy organ w ogóle nie wydał pierwszej decyzji z mocy art. 51 Prawa budowlanego.
Późniejsze zmiany bądź uchylenie decyzji z art. 51 Prawa budowlanego nie wywierają skutku na ważność postanowienia o wstrzymaniu, którego prawidłowość może być odrębnie badana tak w toku postępowania zażaleniowego jak i w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
Kolejnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku wstrzymujące kontynuowanie robót budowlanych.
Postanowienie to zostało zaskarżone do Sądu przez M. K., który zarzuca organowi naruszenie prawa, naruszenie interesu prawnego strony i narażanie jej na dodatkowe koszty.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 16 § 2 k.p.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) tylko w takim zakresie jest możliwa jej kontrola sądowa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126.) w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy podać przyczynę wstrzymania robót.
Nadmienić należy, że postanowienie o wstrzymaniu robót traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż tryb postępowania przewidziany w art. 50 Prawa budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wszczynane jest więc w sytuacji stwierdzenia przez organ stanu z przepisami prawa sprzecznego.
W niniejszej sprawie przesłanką wydania zakażonego postanowienia było uznanie przez organ pierwszej instancji, iż inwestor przerwał proces budowlany na okres dłuższy niż 2 lata oraz nie dysponowaniem przez inwestora dziennikiem budowy. Inwestor nie zgłosił utraty dziennika budowy (od marca 2000 r. do czasu wykrycia tego faktu przez organ nadzoru budowlanego podczas wizji lokalnej w marcu 2002 r.).
Faktem nie budzącym wątpliwości jest, że inwestor nie posiada dziennika budowy, brak było również informacji o osobie pełniącej funkcję kierownika budowy. Wobec powyższego prowadzenie robót budowlanych bez dokonywania wpisów do dziennika budowy przez osobę uprawnioną było nie tylko niezgodnie z przepisami prawa (naruszenie art. 42 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 1 i 2), ale stwarzało również wątpliwości co do prawidłowości przebiegu procesu budowlanego a tym samym zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.
W tym stanie rzeczy, W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż, wstrzymanie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] w G. było uzasadnione. Organ pierwszej instancji kontynuując postępowanie winien ustalić, czy zostało objęte kierownictwo budowy przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, jak również wezwać inwestora do przedłożenia wszelkich posiadanych dokumentów świadczących o prowadzeniu robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego w okresie od 2000 do 2002 roku.
Zaskarżone postanowienie w ocenie Sądu prawa nie narusza, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło