II OSK 406/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-15

Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska-Górnikiewicz, Jerzy Stelmasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny, stwierdzając nieważność postępowania jako podstawę wznowienia, może oddalić skargę o wznowienie postępowania, czy też powinien uchylić orzeczenie wydane w wadliwym postępowaniu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stwierdzenie nieważności postępowania jako podstawy wznowienia postępowania ma charakter bezwzględny i skutkuje koniecznością uchylenia orzeczenia wydanego w wadliwym postępowaniu, niezależnie od tego, czy nieważność miała wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oddalenie skargi o wznowienie postępowania w takiej sytuacji jest nieprawidłowe.
Stan faktyczny
Gmina Miasta T. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, twierdząc, że została pozbawiona możliwości działania w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem z powodu nieotrzymania zawiadomienia o terminie rozprawy. Sąd I instancji, mimo stwierdzenia nieważności postępowania, oddalił skargę. Gmina wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 282 § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo stwierdzenia nieważności postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz Gminy Miasta T. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy Miasta T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 720/06 w sprawie ze skargi Gminy Miasta T. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 45/06 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w K. oraz Gminy T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz Gminy Miasta T. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Gmina Miasta T. działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika procesowego wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 listopada 2006 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 720/06 oddalającego skargę Gminy Miasta T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem II SA/Bd 45/06 w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Z akt pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego wynika, że Gmina Miasta T. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 45/06 zakończonego przez sąd I instancji prawomocnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r. oddalającym skargę [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i skargę Gminy Miasta T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...], Nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu żądając wznowienia postępowania w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania oraz uchylenia w całości wyroku sądu I instancji wydanego w sprawie o wznowienie, którego skarżąca gmina zażądała. Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania podniesiono, że w dniu 19 stycznia 2006 r. zarządzono połączenie do wspólnego rozpoznania sprawy zainicjowanej skargą Gminy Miasta T. prowadzonej pod sygnaturą II SA/Bd 46/06 ze sprawą zainicjowaną skargą [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i prowadzonej pod sygnaturą II SA/Bd 45/06. Tym samym zarządzeniem zadecydowano również o prowadzeniu połączonych spraw pod sygnaturą II SA/Bd 45/06. W toku postępowania obejmującego połączone sprawy skarżąca gmina nie została powiadomiona o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 20 kwietnia 2006 r. na dowód, czego wskazała ona na zarządzenie wyznaczające termin rozprawy i zwrotne potwierdzenia odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy. Zarówno z zarządzenia wyznaczającego termin rozprawy jak i ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że o terminie rozprawy powiadomiono jedynie [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Okoliczność ta w ocenie skarżącej gminy świadczy o tym, że pozbawiono ją możliwości działania w toku prowadzonego postępowania i obrony jej praw w tym postępowaniu. Nie zawiadomienie skarżącej gminy o terminie rozprawy – w jej ocenie – przesądza jednocześnie o tym, że postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r. dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."), a która to wada na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi przesłankę jego wznowienia. W uzasadnieniu podniesiono również, że skarżąca gmina o wyroku sądu I instancji z dnia 20 kwietnia 2006 r. dowiedziała się w dniu 19 czerwca 2006 r. za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., które prawomocny już wyrok wraz z aktami administracyjnymi sprawy przekazało Prezydentowi Miasta T.. Na dowód prawdziwości tego twierdzenia skarżąca gmina powołała się w uzasadnieniu na zwrotne potwierdzenia odbioru. Z tych powodów skarżąca gmina skargę o wznowienie postępowania uważała za zasadną. Sąd I instancji rozpoznając powyższą skargę wyrokiem z dnia 21 listopada 2006 r. oddalił ją. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, które miało miejsce w sprawie uzasadniając motywy wyroku sąd I instancji stwierdził, że wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania przeprowadzone w trybie art. 280 § 1 p.p.s.a. dowiodło, iż skarga ta opiera się na ustawowej podstawie wznowienia postępowania unormowanej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. a polegającej na pozbawieniu strony możliwości działania w toczącym się postępowaniu. Zarówno bowiem zarządzenie o wyznaczeniu terminu rozprawy, jak i zwrotne potwierdzenia odbioru zawiadomień znajdujące się w aktach sprawy wskazują, iż skarżąca gmina nie została powiadomiona o terminie rozprawy. Skarżąca gmina - w ocenie sądu I instancji – wniosła o wznowienie postępowania z zachowaniem wynikającego z art. 277 p.p.s.a. trzymiesięcznego terminu. Termin ten rozpoczął bowiem bieg w dniu, w którym skarżąca gmina dowiedziała się o wydanym wyroku co miało miejsce w dniu 19 czerwca 2006 r. czyli w dniu, w którym Prezydentowi Miasta T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. przekazało akta sprawy wraz z wyrokiem. Sąd I instancji przyjmując, że skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowych przesłankach i wniesiona została w terminie przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania w granicach zakreślonych art. 282 § 1 p.p.s.a. W związku z tym, że skarga nie zawierała zarzutów dotyczących wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r. w dalszej części uzasadnienia sąd I instancji odniósł się do skargi, która były przedmiotem oceny w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r. nie dopatrując się, aby wyrok wydany w tym postępowaniu zawierał wadliwą ocenę stanu prawnego i faktycznego sprawy w związku z czym, działając na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę o wznowienie postępowania, jako nie wnoszącą nic nowego do sprawy. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła Gmina Miasta T. domagając się jego uchylenia i przekazania sądowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Składając skargę kasacyjną Gmina Miasta T., jako jej podstawę powołała: 1) naruszenie art. 281 p.p.s.a. poprzez zaniechanie poinformowania jej o połączeniu na rozprawie badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania z rozpoznaniem na nowo sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r., co w rezultacie – w ocenie skarżącej gminy – pozbawiło ją możliwości działania poprzez popieranie skargi i podniesienia dodatkowych argumentów, poza wynikającymi ze skargi, która zainicjowała postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r.; 2) naruszenie art. 160 p.p.s.a. poprzez nie wydanie postanowienia o połączeniu badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy, co w ocenie skarżącej gminy winno mieć miejsce stosowanie do unormowania art. 281 p.p.s.a. ; 3) naruszenie art. 282 § 2 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę o wznowienie postępowania, mimo przyjęcia, że podstawą wznowienia była nieważność postępowania spowodowana pozbawieniem strony możliwości działania w toczącym się postępowaniu, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., co w rezultacie doprowadziło do pozostawienia w obrocie prawnym wyroku sądu I instancji z dnia 20 kwietnia 2006 r. mimo, iż zapadł on w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności. Uzasadniając podstawy skargi kasacyjnej Gmina Miasta T. podniosła, że nieważność postępowania, jako podstawa wznowienia postępowania ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że stwierdzenie wystąpienia tej podstawy wznowienia skutkować powinno bez względu na to czy i ewentualnie, jaki wywarła ona wpływ na treść orzeczenia jego uchyleniem. Oddalenie zaś skargi o wznowienie postępowania może mieć miejsce – w ocenie skarżącej gminy – jedynie wówczas, gdy powołana w skardze przyczyna wznowienia okazała się nieprawdziwa bądź nieistniejąca. Poglądy te – w ocenie skarżącej gminy – znajdują umocowanie, w wielokrotnie powoływanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, stanowiskach przedstawicieli doktryny postępowania cywilnego dotyczących procesowych skutków stwierdzenia wystąpienia podstawy wznowienia postępowania, jaką jest jego nieważność, a które w związku z tym, że treść art. 282 § 2 p.p.s.a. i treść art. 412 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm. – zwanej dalej "Kodeksem postępowania cywilnego") są w istocie takie same będą adekwatne również do oceny skutków procesowych wystąpienia podstawy wznowienia postępowania, którą jest jego nieważność w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z tych powodów skarżąca gmina uznała, że sąd I instancji mimo tego, iż w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku przyznał, że postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r. dotknięte jest wadą nieważności oddalając skargę o wznowienie postępowania naruszył art. 282 § 2 p.p.s.a. Skutkiem bowiem takiego rozstrzygnięcia jest pozostawienie w obrocie prawnym orzeczenia, które zapadło w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności mimo, że sąd rozpoznający skargę o wznowienie postępowania powołującą się na tą podstawę wznowienia wadliwość taką dostrzegł. Skarżąca gmina podniosła również, że z treści art. 281 p.p.s.a. wynika, iż regułą jest to, że na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia postępowania. Sąd może natomiast po rozważeniu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy, ale jedynie wówczas, gdy skarga o wznowienie opiera się na przyczynach restytucyjnych. W sprawie niniejszej skarga o wznowienie Gminy Miasta T., jako podstawę wskazuje nieważność postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r. Nie jest to, więc przyczyna restytucyjna wznowienia postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano także na to, że sąd I instancji łącząc badanie dopuszczalności wznowienia postępowania z rozpoznaniem sprawy wydać powinien postanowienie w tym zakresie. Obowiązek ten skarżąca gmina wywiodła z treści art. 160 p.p.s.a. W sprawie niniejszej sąd I instancji nie wydał takiego postanowienia, czym naruszył unormowanie art. 160 p.p.s.a. Nadto z treści wezwania na rozprawę dotyczącą oceny zasadności skargi o wznowienie postępowania nie wynikało, aby rozprawa prócz badania dopuszczalności wznowienia postępowania dotyczyć miała rozpoznania sprawy. Brak informacji o połączeniu badania dopuszczalności wznowienia postępowania z rozpoznaniem sprawy w istocie pozbawił skarżącą gminę możliwości obrony jej praw w części postępowania zainicjowanego skargą o wznowienie postępowania poświęconego ponownemu rozpoznaniu sprawy, choć jak podkreślono to w uzasadnieniu, skarżąca gmina liczyła się z możliwością łącznego rozpoznania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy na nowo. Odnosząc się zaś do ustalenia sądu I instancji, że skarga o wznowienie postępowania nie zawierała zarzutów dotyczących wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r. skarżąca gmina wskazała na treść art. 279 p.p.s.a., z którego nie wynika, aby skarga o wznowienie postępowania miała zawierać zarzuty skierowane przeciw wyrokowi kończącemu postępowanie o wznowienie, którego zażądano w skardze. W ocenie skarżącej gminy wniesiona przez nią skarga o wznowienie postępowania czyniła zadość wszelkim wymogom formalnym. Skarga ta zawierała bowiem żądanie uchylenia wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r., które to żądanie w przypadku oparcia skargi o wznowienie postępowania na zarzucie nieważności postępowania jest jedynym jakie może być podniesione. Z powyższych powodów skarżąca gmina podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty uznała za zasadne i usprawiedliwiające żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna opera się na usprawiedliwionych podstawach. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna obok innych wymagań winna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zgodnie z wykładnią tego przepisu utrwaloną już w orzecznictwie, prawidłowe sformułowanie zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej polega na skierowaniu ich do zaskarżonego wyroku z określeniem, jakie konkretnie przepisy zostały tym wyrokiem naruszone, na czym to naruszenie polegało, a gdy chodzi o naruszenie przepisów postępowania – czy miało ono wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe sformułowanie skargi kasacyjnej jest niezmiernie ważne skoro Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w zasadzie tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego – art. 183 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe nie było dotknięte wadą nieważności w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a. Pozostaje zatem ustosunkowanie się do zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wszystkie sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty odpowiadają przedstawionym już wcześniej wymaganiom. Wszystkie zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej dotyczą naruszenia przepisów postępowania. Z tego względu skarga kasacyjna powinna zawierać prócz wykazania, na czym polegało naruszenie tych przepisów, również jaki wpływ na wynik postępowania mogło mieć ich naruszenie. Wymogi powyższe spełnia jedynie trzeci z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 282 § 2 p.p.s.a. Zarówno samo sformułowanie zarzutu w skardze kasacyjnej jak i następnie jego rozwinięcie w uzasadnieniu zawiera oprócz wskazania naruszonego przepisu i sposobu jego naruszenia określenie wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Dwa pozostałe zarzuty to jest zarzut dotyczący naruszenia art. 281 p.p.s.a. i art. 160 p.p.s.a. nie zawierają wprost wskazanego wpływu ich naruszenia na wynik sprawy. Jednak z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wywnioskować można, jak naruszenie tych przepisów – w ocenie autora skargi kasacyjnej – wpłynęło na wynik sprawy. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się również do tych zarzutów. Stosowanie do art. 282 § 2 p.p.s.a. ponowne rozpoznanie sprawy sąd może zakończyć orzeczeniem oddalającym skargę o wznowienie postępowania, zmieniającym zaskarżone orzeczenie, uchylającym zaskarżone orzeczenie i odrzucającym skargę bądź uchylającym zaskarżone orzeczenie i umarzającym postępowanie. Oddalenie skargi o wznowienie postępowania nastąpić powinno wówczas, gdy zgłoszona podstawa wznowienia postępowania jest bezzasadna lub stwierdzona przyczyna restytucyjna nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia. Natomiast w każdym innym przypadku skarga o wznowienie postępowania powinna być uwzględniona. Co do zasady uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania wiązać się musi z ustaleniem czy stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Zasada ta nie dotyczy jednak podstaw wznowienia postępowania unormowanych w art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Ustaleń takich nie prowadzi się, więc wówczas, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie nieważności postępowania zakończonego uprzednio wydanym w sprawie orzeczeniem. W przypadku nieważności postępowania bada się jedynie to czy w chwili wydania prawomocnego orzeczenia zaistniała przyczyna nieważności. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego orzeczenia skutkować powinno zawsze uchyleniem tego orzeczenia tylko już z tego powodu, choćby nieważność postępowania pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., ZAKAMYCZE 2005, s. 639; H. Knysiak – Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 667; J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2006, s. 548). Każde orzeczenie wydane w toku postępowania dotkniętego wadą nieważności winno zawsze być usunięte z obrotu prawnego niezależnie od wyniku zakończanego postępowania i niezależnie od słuszności zapadłego w nim rozstrzygnięcia. Nieważność postępowania stanowi bowiem z jednej strony kwalifikowaną wadę zarówno dotkniętego nią postępowania jak i kończącego je orzeczenia a z drugiej bezwzględną podstawę wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie sąd I instancji mimo tego, że stwierdził, iż skarga o wznowienie postępowania opiera się na usprawiedliwionych podstawach a więc, iż postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 45/06 dotknięte jest wadą nieważności oddalił skargę o wznowienie postępowania i tym samym pozostawił w obrocie prawnym orzeczenie wydane w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności. W kontekście poczynionych powyżej rozważań dotyczących skutków procesowych stwierdzenia wystąpienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego orzeczenia zaskarżone orzeczenie uznać należy za wadliwe a podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 282 § 2 p.p.s.a. za uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje również za uzasadniony podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 281 p.p.s.a. choć z przyczyn, które podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a nie przy formułowaniu zarzutu. Artykuł 281 p.p.s.a. wskazuje, że badanie dopuszczalności wznowienia może przybrać dwojaką postać. Po pierwsze, polegać ono może jedynie na badaniu dopuszczalności wznowienia, a więc sprawdzeniu, czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu oraz czy rzeczywiście opiera się na ustawowej przesłance. Negatywny wynik tego badania skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania zaś pozytywny przystąpieniem do rozpoznania sprawy. Po drugie, sąd może połączyć oba te stadia i wydać - po merytorycznym rozpoznaniu sprawy - orzeczenie rozstrzygające o zasadności skargi, które implicite zawiera decyzję o dopuszczeniu wznowienia. Wybór jednego z tych sposobów uwarunkowany jest "rozważeniem stanu sprawy". Połączenie badania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy będzie uzasadnione wówczas, gdy skarga o wznowienie opiera się na przyczynach restytucyjnych. Przyczyny te skutkują bowiem uchyleniem prawomocnego orzeczenia, gdy jest ono niesłuszne a więc wówczas jeżeli jest ono niezgodne ze stanem faktycznym. Istotne jest, więc ustalenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy staniem faktycznym a treścią prawomocnego orzeczenia, co może mieć miejsce jedynie w przypadku łącznego rozpoznania zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy. Potrzeba taka nie zachodzi zaś w przypadku, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na podstawie nieważności postępowania. Jak wskazano, bowiem wyżej, stwierdzenie wystąpienia przyczyny nieważności postępowania w chwili wydawania prawomocnego orzeczenia wywołuje skutki procesowe niezależnie od tego czy nieważność postępowania miała wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu nie ma potrzeby łączenia badania zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy. W sprawie niniejszej sąd I instancji łącząc badanie zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy - jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku - doprowadził w konsekwencji do oddalenia skargi o wznowienie postępowania nie w oparciu o ocenę przesłanek odnoszących się do jej zasadności, ale w oparciu o ocenę przesłanek dotyczących oceny stanu prawnego i faktycznego orzeczenia kończącego postępowanie, którego wznowienia żądano w skardze. Natomiast stwierdzenie wystąpienia w chwili wydania prawomocnego orzeczenia przesłanki nieważności postępowania wywołuje skutki procesowe niezależnie od tego czy podjęte wcześniej orzeczenie było słuszne czy też nie. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd I instancji łącząc w sprawie niniejszej badanie zasadności skargi o wznowienie z ponownym rozpoznaniem sprawy naruszył art. 281 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zaprezentowanego w skardze kasacyjnej stanowiska, że sąd I instancji nie wydając postanowienia o łącznym rozpoznaniu zasadności skargi o wznowienie postępowania z rozpoznaniem sprawy na nowo, naruszył przepis art. 160 p.p.s.a. poprzez rzeczywiste pozbawienie skarżącej gminy możliwości obrony jej prawa w części postępowania poświęconego ponownemu rozpoznaniu sprawy. Nawet gdyby doszło do naruszenia przepisu art. 160 p.p.s.a. to naruszenie to nie mogłoby mieć wpływu na wynik sprawy gdyż jak skarżąca gmina oświadcza na trzeciej stronie skargi kasacyjnej, w jej uzasadnieniu zdawała ona sobie sprawę z możliwości łącznego rozpoznania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy na nowo. Dlatego nie można przyjąć, aby nie wydanie postanowienia dotyczącego połączenia do rozpoznania zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy zaskoczyło skarżącą gminę uniemożliwiając jej przygotowanie się do obrony swoich praw w ponownie rozpoznawanej sprawie a tym samym, aby naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy dokonując oceny zasadności skargi o wznowienie postępowania uwzględni poczynione powyżej uwagi odnoszące się do charakteru przesłanki wznowienia postępowania, jaką jest jego nieważność i skutków procesowych stwierdzenia jej występowania oraz uwagi dotyczące trybu badania na rozprawie dopuszczalności wznowienia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że zaskarżony wyrok narusza mające zastosowanie przy jego wydaniu przepisy prawa to jest art. 282 § 2 p.p.s.a. i art. 281 p.p.s.a. w związku z czym, działając na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny wydał na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło