II OSK 1215/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-04
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Jan Paweł Tarno, Tomasz Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek tartaczny, wybudowany w 1992 roku bez pozwolenia na budowę, stanowiący zagrożenie pożarowe i naruszający przepisy techniczno-budowlane, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że budynek tartaczny wybudowany w 1992 roku bez pozwolenia na budowę, naruszający przepisy techniczno-budowlane i stanowiący zagrożenie pożarowe, prawidłowo podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sąd uznał, że ustalony stan faktyczny, w tym data budowy i brak pozwolenia, nie został skutecznie podważony, a naruszenia przepisów postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku tartacznego, który według ustaleń organów został wybudowany w 1992 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budynek naruszał przepisy techniczno-budowlane, w tym dotyczące bezpieczeństwa pożarowego i usytuowania względem granicy działki, stanowiąc zagrożenie dla otoczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję organów nadzoru budowlanego nakazującą rozbiórkę. Skarżący kasacyjnie kwestionował ustalenia faktyczne dotyczące daty budowy i braku pozwolenia, a także zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 125/08 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A.W. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] stycznia
2008 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Starachowicach, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, nakazał A.W. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku, położonego na działce o nr [...] w R., wykorzystywanego jako budynek tartaczny.
Po rozpatrzeniu odwołania A.W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięć organy wskazały, iż w toku przeprowadzonej w dniu 21 lipca 2006 r. kontroli na nieruchomości należącej do A.W. ustalono, iż znajduje się na niej od strony wschodniej drewniany budynek o wymiarach zewnętrznych 4,96 x 22,0 m. Właściciel obiektu oświadczył, iż budynek wybudowany został przez jego nieżyjącego ojca S.W. około 1992r. Stanowisko A.W. potwierdzili świadkowie J.W., J.W., M.W.. Natomiast S.C., na wniosek której przeprowadzono kontrolę, oświadczyła, że przedmiotowy budynek został wybudowany przez A.W. prawdopodobnie w 1998 r. na potrzeby działalności gospodarczej.
Organ nadzoru budowlanego ustaliły na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Gminy w Pawłowie, iż na budowę przedmiotowego budynku nie zostało wydane pozwolenie na budowę.
Z uwagi na fakt, że budynek wybudowany został w roku 1992, organy nadzoru budowlanego uznały, iż na podstawie art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, zastosowanie w sprawie znajdują przepisy ustawy Prawo budowlane z roku 1974. Zgodnie z obowiązującym w dacie budowy art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., roboty budowlane można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wobec braku pozwolenia na budowę organy stwierdziły, iż obiekt został wykonany samowolnie i z naruszeniem przepisów § 12 ust. 1, § 13 ust. 1 i 2, § 14 obowiązującego w dacie budowy obiektu rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki, stanowiąc zagrożenie pożarowe i powodując niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Obiekt nie posiada bowiem ściany oddzielenia przeciwpożarowego, wykonano go w całości z drewna, przykryty jest dachem o konstrukcji drewnianej, pokrytym eternitem falistym, a w ścianie od strony granicy posiada otwór okienny. Zarówno konstrukcja, jak i usytuowanie tego budynku powodują niebezpieczeństwo dla znajdujących się w bliskiej odległości budynków na sąsiedniej działce (budynku gospodarczego i stodoły). Ponadto usytuowanie i konstrukcja budynku narusza przepisy obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. § 207 ust. 2, § 12 oraz § 271 ust. 12 pkt 1 w związku z § 232.
Organy nadzoru budowlanego wskazały także na brak możliwości dokonania zmian lub przeróbek przedmiotowego budynku, które mogłyby doprowadzić go do zgodności z przepisami określonymi w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż przeróbki te sprowadzałyby się do wykonania nowego obiektu od podstaw, z innym jego usytuowaniem, co z kolei wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Ponadto teren, na którym położona jest działka nr [...] znajduje się w obszarze oznaczonym w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Pawłów, obowiązującym w dacie budowy obiektu, jako tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej oraz towarzyszących usług nieuciążliwych. Organy administracji za niedopuszczalne uznały zatem świadczenie na obszarze usług o funkcjach mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Organy administracji zwróciły także uwagę, iż w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Pawłów działka, na której wybudowano przedmiotowy obiekt znajduje się w strefie ochronnej (otulinie) Sieradowickiego Parku Krajobrazowego i podlega z tego względu umiarkowanie wzmożonej ochronie. Z kolei zgodnie z uchwałą nr XXVIII/279/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 10 czerwca 1988 r. w sprawie ustanowienia zespołu Parków Krajobrazowych Gór Świętokrzyskich w strefie ochronnej Parku Krajobrazowego zakazuje się lokalizacji nowych i rozbudowy istniejących zakładów przemysłowych uciążliwych dla środowiska przyrodniczego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Adam Wrzesień podniósł zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 i 2, art. 39 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., § 12 ust. 1 i 2, § 13 ust. 1 i 2, § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca.1980 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do zaistniałego stanu faktycznego, jak również art. 3 ust. 1 - 5 i art. 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, a także art. 7, art. 10, art. 28, art. 75 § 1, art. 77 § 1 - 3, art. 84 § 1 kpa.
W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w pierwszej kolejności podkreślił, iż nie budzi wątpliwości, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany w latach 1992 - 1993, co znajduje potwierdzenie w wyjaśnieniach skarżącego oraz w zeznaniach świadków: J.W., J.W., M. W. oraz G.B.. Z uwagi zaś na brak dowodów świadczących o udzieleniu pozwolenia na budowę organy prawidłowo przyjęły, iż przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną, w stosunku do której zastosowanie znajdują przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. W świetle powyższych przepisów organy prawidłowo uznały, że na omawianym obszarze niedopuszczalne jest świadczenie usług o funkcjach mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a także takich jak: bazy, magazyny hurtowe, zakłady stolarskie i ślusarskie, rzeźnie, przetwórnie, składowiska materiałów wtórnych. Prawidłowo także, w ocenie Sądu I instancji, wskazano na zapis planu miejscowego, zgodnie z którym działka [...] znajduje się w strefie ochronnej (otulinie) Sieradowickiego Parku Krajobrazowego i podlega z tego względu umiarkowanie wzmożonej ochronie. Ponadto, jak wynika z uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 10 czerwca 1988 r. nr XXVIII/279/88 w sprawie ustanowienia zespołu Parków Krajobrazowych Gór Świętokrzyskich, w strefie ochronnej Parku Krajobrazowego zakazuje się lokalizacji nowych i rozbudowy istniejących zakładów przemysłowych uciążliwych dla środowiska przyrodniczego.
Organy orzekające prawidłowo powołały również przepisy obowiązującego w dacie budowy obiektu rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki, normujący sytuowanie budynków względem granicy działek i kwestie ochrony przeciwpożarowej..
Uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne Sąd I instancji doszedł do przekonania, że przedmiotowy budynek został wykonany samowolnie z naruszeniem przepisów techniczno - budowlanych obowiązujących w dacie jego realizacji, stwarzając zagrożenie pożarowe i powodując niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych sąsiedniej działki przez stworzenie strefy zagrożenia pożarowego spowodowanej brakiem ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Powyższe powoduje, iż zgodnie z art. 37 ustawy - Prawo budowlane podlega on rozbiórce.
W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniósł zarzut naruszenia:
1) prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 i 2, art. 39 i art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., § 12 ust. 1 i 2, § 13 ust. 1 i 2, § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uchwały nr XXVIII/111/93 Rady Gminy w Pawłowie z dnia 25 lutego 1993 r. i uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 10 czerwca
1988 r. nr XXVIII/279/88 w sprawie ustanowienia Zespołu Parków Krajobrazowych Gór Świętokrzyskich poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
2) przepisów postępowanie, tj. art. 7, art. 28, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niepodjęcie wszystkich działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, niewezwanie w charakterze strony żony skarżącego, która posiada interes prawny w postępowaniu oraz dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podkreślił, iż nie wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości dotyczących okresu budowy budynku tartacznego ani faktu posiadania przez poprzednika skarżącego pozwolenia na budowę. Materiał dowodowy w tym zakresie nie jest jednoznaczny, a wiele dowodów wskazuje na to, że obiekt realizowany był na przełomie wielu lat i w okresie obowiązywaniu dwóch ustaw Prawo budowlane. W ocenie autora środka zaskarżenia Sąd I instancji niewłaściwie zastosował akty wykonawcze do ustawy Prawo budowlane oraz akty prawne w postaci uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach i Rady Gminy w Pawłowie. Sąd winien oceniać warunki, jakim powinny odpowiadać budynki w oparciu o akty prawne obowiązujące w dacie realizacji obiektu, a nie tylko w sposób wybiórczy stosować restrykcyjne przepisy rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. i z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący zarzucił także posłużenie się przez Sąd miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, innym niż obowiązujący w chwili budowy obiektu.
Powołując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostawała natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia przepisów zarówno prawa materialnego, jak i postępowania, zatem w pierwszej kolejności ustosunkowania wymagają zarzuty zgłoszone w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.
W ramach tej podstawy kasacyjnej pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 28, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niepodjęcie wszystkich działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, niewezwanie w charakterze strony żony skarżącego, która posiada interes prawny w postępowaniu oraz dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego.
Wskazane przez autora skargi kasacyjnej w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie są zasadne.
Przede wszystkim za niezrozumiałe uznać należy twierdzenia skarżącego, jakoby nie zostało dostatecznie wyjaśnione, kiedy wybudowany został budynek tartaczny, zgłaszane w ramach zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Otóż, wypada zwrócić uwagę, iż w toku postępowania administracyjnego organy nadzoru budowlanego wielokrotnie odbierały oświadczenia zarówno od skarżącego, jak i jego sąsiadów (świadków) w kwestii daty powstania spornego budynku. Wielokrotnie skarżący A.W. stwierdzał, iż budynek wybudowany został jeszcze za życia jego ojca, tj. ok. roku 1992. Taka data budowy znalazła potwierdzenie w zeznaniach żony A.W. oraz J.W. i G.B. Odmienna data rozpoczęcia budowy wynikała jedynie z zeznań złożonych przez S.C., jednak za wiarygodne przyjęto twierdzenia samego skarżącego i powołanych przez niego świadków - właścicieli sąsiednich nieruchomości.
W konsekwencji na podstawie wskazanych dowodów istniały podstawy do przyjęcia, iż budynek powstał ok. roku 1992. Na obecnym etapie postępowania nie do zaakceptowania są działania skarżącego, zmierzającego do zakwestionowania okoliczności faktycznych ustalonych na podstawie jego oświadczeń, tym bardziej, że nie podał on żadnego konkretnego argumentu, który mógłby podważyć ustalony wcześniej stan faktyczny.
Za równie bezzasadne należy uznać także zarzuty dotyczące nieprawidłowości przy ustalaniu faktu wydania pozwolenia na budowę budynku tartacznego. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że decyzja o pozwoleniu na budowę, z uwagi na wynikający z przepisów okres ważności mogła być wydana wcześniej, niż w latach 1991 - 1992, czego organ administracji nie wyjaśnił. Twierdzenie autora skargi kasacyjnej niezgodne jest jednak z materiałem dowodowym. Otóż, w aktach sprawy znajdują się pisma z dnia 30 listopada 2006 r. oraz z dnia 9 stycznia 2007 r., zawierające zapytanie do Urzędu Gminy w Pawłowie, jak i odpowiedź z tego Urzędu z dnia 9 stycznia 2007 r., z której jednoznacznie wynika, iż organ nadzoru budowlanego poszukiwał informacji o wydanych pozwoleniach na budowę nie tylko na przestrzeni lat 1991 - 1992, ale także lat 1987 - 1998. Tak wyznaczone ramy czasowe odpowiadają zakresowi poszukiwań, jaki za słuszny uznaje autor skargi kasacyjnej. Natomiast, poza sporem pozostaje fakt, iż z uzyskanych informacji wynika jednoznacznie, iż w związku z budową budynku na działce należącej obecnie do Adama Września nie zostało udzielone pozwolenie na budowę.
Jeśli zaś idzie o zarzut naruszenia art. 28 kpa, którego to naruszenia autor skargi kasacyjnej upatruje w niezapewnieniu żonie skarżącego - M.W. udziału w postępowaniu w charakterze strony, to również i on nie jest zasadny.
W postępowaniu w przedmiocie nakazu rozbiórki ustalenie kręgu stron następuje w oparciu o art. 28 kpa, w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przyjmuje się, że treść art. 28 kpa nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego przymiotu strony postępowania, jako że ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. Tym samym zgłaszając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 28 kpa należy wskazać dodatkowo przepis prawa materialnego, z którego wprost wywodzi się interes prawny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2008 r. o sygn. akt I OSK 401/07, System Informacji Prawnej LEX 456693). Tymczasem autor skargi kasacyjnej wiąże przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie nakazu rozbiórki wyłącznie z faktem pozostawania w związku małżeńskim z właścicielem nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono ów nakaz. Należy w tym miejscu podkreślić, iż nieruchomość wchodzi w skład majątku odrębnego A.W., a wydane w toku postępowania decyzja dotyczy sfery jego praw i obowiązków. Z samego zatem faktu bycia małżonkiem, bez oparcia się na konkretnej normie prawnej, nie sposób wywieść poglądu o posiadaniu przymiotu strony postępowania.
Skoro zatem zgłaszane zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się bezskuteczne za miarodajny dla Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyjąć stan faktyczny, stanowiący podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia. Powyższe oznacza zaś, iż za datę budowy spornego budynku tartacznego przyjmuje się rok 1992, a znajdującymi w sprawie nakazu rozbiórki przepisami są przepisy art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U.Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), a to w myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.).
Autor skargi kasacyjnej w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa wart. 174 pkt 1 p.p.s.a. podniósł zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Należy jednak w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, że powołany przepis art. 37 ust. 1 zawiera dwa punkty, w których sformułowane zostały dwie różne przesłanki wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Kwestionowana decyzja wydana została w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji ocenie podlegać mogą jedynie te okoliczności i przesłanki, które legły u podstaw orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, a obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Poza przedmiotem rozważań muszą natomiast pozostać ewentualne zarzuty dotyczące prawidłowości stosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, jako że nie stanowił on podstawy wydanego nakazu rozbiórki. Dotyczy to w konsekwencji również uchwały nr XXVIII/111/93 Rady Gminy w Pawłowie z dnia 25 lutego 1993 r. i uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 10 czerwca 1988 r. nr XXVIII/279/88 w sprawie ustanowienia Zespołu Parków Krajobrazowych Gór Świętokrzyskich. Faktem jest, że organy orzekające w sprawie w uzasadnieniu swych orzeczeń nawiązywały do tych dokumentów i planu zagospodarowania przestrzennego, nie mniej jednak, jako podstawę prawną swych orzeczeń wskazały powołany wyżej przepis art. 37 ust.1, pkt 2. Zbędne w tym przedmiocie były zatem rozważania zawarte w zaskarżonym wyroku. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane to nie może on zostać uwzględniony.
Otóż, nie ulega wątpliwości, że wybudowanie budynek tartaku nie pozostaje w zgodzie z postanowieniami, obowiązującego w dacie budowy, rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U.Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), dotyczącymi usytuowania obiektów w stosunku do granicy działki oraz innych obiektów, a także posiadania ściany oddzielenia przeciwpożarowego (§ 12, § 13 i § 14). Naruszenie obowiązujących w czasie budowy przepisów stanowi pierwszą z przesłanek rozbiórki, określonych w art. 37 ust. 1, pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Podkreślenia jednak wymaga, iż nie jest to przesłanka jedyna i wystarczająca, jako że ustawodawca wymaga jeszcze, aby tak wybudowany obiekt powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego oraz Sąd I instancji uznały, że budynek tartaku będący obiektem drewnianym, zbudowanym z materiałów palnych, bez istniejącej ściany oddzielenia przeciwpożarowego i w niedopuszczalnej przepisami odległości od granicy działki i innych budynków, stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia - zagrożenie pożarowe.
W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano tego stanowiska a autor jej podniósł jedynie, że w sprawie wybiórczo zastosowano tylko restrykcyjne przepisy rozporządzenia, nie wskazując przy tym żadnych innych przepisów, który w jego ocenie stanowiłyby prawnie dopuszczalną alternatywę. W tej sytuacji zarzut naruszenia przepisu art. 37 ust. 1, pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie może wywołać skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Zarzut naruszenia art. 39 i art. 40 ustawy Prawo budowlane przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, również nie zasługuje na uwzględnienie. Zwrócić należy uwagę, iż przepisy te nie były przedmiotem oceny Sądu I instancji, gdyż nie miały zastosowania w sprawie. Przepis art. 39 ustawy Prawo budowlane dotyczy jedynie sytuacji, gdy orzeczono nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 lub art. 38 ust. 2 ustawy. Natomiast art. 40 ustawy Prawo budowlane dotyczy przypadków, gdy wybudowano budynek w sposób niezgodny z przepisami, ale nie zachodzą okoliczności określone w art. 37.
Reasumując, należy uznać, iż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogą wywołać zamierzonego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło