V SA/Wa 75/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Asesor WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu złożonego w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom"; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] listopada 2004 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz T. L. kwotę 413 zł (czterysta trzynaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. T. L. (zwany dalej: "Skarżącym") pismem z [...] września 2004 r. wystąpił do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Program w ramach działania 1.2. "Ułatwianie startu młodym rolnikom"). Po dokonaniu oceny formalnej ww. wniosku, [...] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa "pismem" z [...] listopada 2004 r. nr [...] poinformował Skarżącego o odrzuceniu jego wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z uwagi na to, że dołączone do wniosku dokumenty nie potwierdzały, iż wnioskodawca podjął prowadzenie po raz pierwszy gospodarstwa rolnego nie wcześniej niż 12 miesięcy przed dniem podjęcia przez Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzji o udzieleniu pomocy, a więc nie potwierdzały spełnienia przez Skarżącego podstawowego kryterium dostępu do pomocy w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom". Od powyższego "pisma" Skarżący [...] grudnia 2004 r. złożył odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa "pismem" z [...] grudnia 2004 r. nr [...]podtrzymał stanowisko [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie odrzucenia wniosku Skarżącego. Skarżący pismem z [...] lipca 2006 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz skargę na "pismo" Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2004 r. oraz poprzedzające je "pismo" [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] listopada 2004 r. odrzucającego jego wniosek o dofinansowanie realizacji projektu. W uzasadnieniu Skarżący powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2006 r. sygn. akt II GSK 63/06, w którym stwierdzono, że przyznanie lub odmowa przyznania dofinansowania z publicznych środków wspólnotowych projektu zgłoszonego do realizacji w sektorowym programie operacyjnym, następuje w wyniku wydania decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1206 ze zm.). O powyższym wyroku Skarżący dowiedział się z miesięcznika "Polska Wieś" z 22 lipca 2006 r. W skardze Skarżący podniósł, iż "pisma" ARiMR to decyzje administracyjne podlegające kontroli sądu administracyjnego stosowanie do art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji jako wydanych wadliwie z pominięciem przepisów postępowania administracyjnego oraz sprzecznych z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006"(Dz. U. Nr 207, poz. 2117) oraz wniósł o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. W motywach skargi Skarżący wyjaśnił, iż przyjął całość gospodarstwa i rozpoczął po raz pierwszy prowadzenie gospodarstwa rolnego 13 lutego 2004 r. Natomiast przed tą datą w żadnej mierze nie można było go uznać za rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne osobiście i na własny rachunek. W związku z czym wypełnia przesłanki do udzielenia mu dofinansowania w ramach projektu "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 listopada 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1828/07 przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga ma usprawiedliwione podstawy, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podstawową kwestią wymagającą na wstępie rozważenia jest charakter rozstrzygnięć obu organów administracyjnych odrzucających wniosek Skarżącego o dofinansowanie realizacji projektu w ramach programu działania Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006" w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Należy w tym miejscu przywołać stanowisko zaprezentowane w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 3/06, w której przyjęto, iż "odrzucenie wniosku, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.) następuje w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy". W doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się, iż pismo zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej w drodze decyzji administracyjnej są decyzjami, pomimo nie posiadania pełnej formy przewidzianej w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanego dalej: "k.p.a."), jeśli tylko zawiera minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania go jako decyzji, a mianowicie takich jak: oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy, podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji oraz datę. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie stanowi decyzję administracyjną mimo braku takiego oznaczenia zarówno w sentencji jak i w "nazwie" rozstrzygnięcia. "Pismo" to zawiera bowiem niezbędne do uznania go za decyzję administracyjną elementy. I tak: zawiera oznaczenie organu, od którego pochodzi, zawiera także datę jego wydania, rozstrzygnięcie co do istoty sprawy a także skierowane jest do konkretnego adresata – T. L. (v. k. 16 akt sądowych). Podobnie należy ocenić poprzedzające to pismo – rozstrzygnięcie z [...] listopada 2004 r. Reasumując Sąd przyjął, że zaskarżone przez Skarżącego pismo jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie z [...] listopada 2004 r. są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów k.p.a. Nie stoi w sprzeczności takiemu ustaleniu okoliczność, że pismo z [...] listopada 2004 r. nie zawiera pouczenia o możliwości złożenia od niego odwołania. Brak taki może by oceniany w postępowaniu wstępnym mającym na celu zbadanie czy zostały spełnione warunki formalne odwołania to jest m.in. terminowość jego wniesienia. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została Skarżącemu doręczona 26 listopada 2004 r. (zwrotne poświadczenie odbioru w aktach administracyjnych) natomiast odwołanie wpłynęło do organu 3 grudnia 2004 r. a zatem został zachowany, mimo braku pouczenia, czternastodniowy termin do jego wniesienia. Oceniając zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą z punktu widzenia jej zgodności z przepisami prawa procesowego Sąd uznał, że naruszają one prawo w stopniu skutkującym konieczność ich uchylenia. Przede wszystkim zaskarżone decyzje naruszają art. 107 § 3 k.p.a. w myśl którego – uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Ustawodawca dopuszcza możliwość odstąpienia od uzasadnienia decyzji w sposób wskazany w § 3 jedynie w przypadku gdy w całości uwzględnia ono żądanie strony (§ 4). Zaskarżone decyzje zostały uzasadnione z naruszeniem powyższych reguł. Bez wątpienia organy w uzasadnieniach swych decyzji nie wskazały podstaw prawnych i faktycznych swych rozstrzygnięć. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ opisał stan faktyczny sprawy, powołał przepisy prawa i odniósł się do zarzutów odwołania i skargi. Jednakże takie "uzupełnienie" uzasadnienia dokonane w odpowiedzi na skargę nie może konwalidować braków decyzji w tym zakresie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę podzielił pogląd reprezentowany w przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 kwietnia 2006 r. V SA/Wa 2905/05 (Lex 209713), w którym Sąd ten stwierdził, że próba uzasadnienia wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 k.p.a. Pismo procesowe nie może "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w nim rozważań i ocen, które winny zostać zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym tej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ orzekający winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych. Powyższe naruszenie powoduje, iż automatycznie organy administracyjne naruszyły także zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, 8 i 9 k.p.a. Reasumując – zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie wniosek Skarżącego organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną, przeprowadzi postępowanie z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego, które zakończy wydaniem decyzji uzasadnionej zgodnie z regułami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym, iż przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji są względy proceduralne, zbędnym było ustosunkowanie się do zarzutów merytorycznych skargi. Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności, w świetle art. 152 p.p.s.a., było zbędne, albowiem zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona kwota stanowi zwrot wpisu od skargi (200 zł) oraz koszty dojazdu Skarżącego do Sądu (213 zł).